อเมซอนกับสิงคโปร์ อาลีบาบากับมาเลเซีย

ศ.ดร.สุชัชวีร์ สุวรรณสวัสดิ์ประธานที่ประชุมอธิการบดีแห่งประเทศไทย

ขึ้นบัลลังก์อภิมหาเศรษฐีที่รวยที่สุดอันดับหนึ่งของโลกไปแล้ว เมื่อ เจฟฟ์ เบซอส ผู้ก่อตั้งเว็บไซต์ Amazon.com ที่มูลค่าหุ้นขึ้นสูงสุดจนมีทรัพย์สินแซงหน้า บิล เกตส์ ผู้ก่อตั้งบริษัทไมโครซอฟท์ ซึ่งแม้จะครองบัลลังก์อยู่พักเดียว แต่ก็กลายเป็นบุคคลแห่งประวัติศาสตร์ไปแล้ว เพราะอาจจะเป็นมนุษย์คนแรกที่มีทรัพย์สินถึง 1 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือมากกว่า 3 ล้านล้านบาท เรียกว่ารวยได้น่ากลัวมาก

เว็บไซต์ Amazon.com ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1994 ในช่วงที่ผมเพิ่งไปเรียนที่อเมริกาพอดี และผมก็เป็นลูกค้าตั้งแต่ดั้งเดิมจนถึงปัจจุบัน

ช่วงแรกได้สั่งซื้อหนังสือออนไลน์ ต่อมาก็ได้ซื้อดีวีดีภาพยนตร์ จนเวลาผ่านไป อเมซอนก็เสนอขายของแทบจะทุกอย่าง กลายเป็นเว็บ อี-คอมเมิร์ซที่ใหญ่ที่สุดในโลก มีมูลค่าตามราคาตลาดปัจจุบันเกือบ 5 แสนล้านดอลลาร์ และมีการจ้างงานมากที่สุดบริษัทหนึ่งในโลก อีกทั้งยังเป็นมหาอำนาจด้านเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์อีกด้วย

แม้ว่าปัจจุบันจะมีคู่แข่งที่พอจะสมน้ำสมเนื้อ คือ อาลีบาบา (Alibaba.com) ที่ทำธุรกิจขายสินค้าออนไลน์จากประเทศจีน ที่ก่อตั้งโดย แจ็ค หม่า เมื่อปี ค.ศ. 1999 ซึ่งก็เติบโตเร็วจนน่ากลัวเช่นกัน โดยมีมูลค่าตามราคาตลาดถึง 4 แสนล้านดอลลาร์ ขนาดใหญ่เข้าใกล้อเมซอนขึ้นทุกวัน

แจ็ค หม่า ยังขยายฐานธุรกิจจากจีนสู่ทุกภูมิภาคของโลก โดยเฉพาะเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ที่มีการเติบโตทางเศรษฐกิจและมีอัตราการเข้าถึงโลกอินเทอร์เน็ตสูงขึ้นมาก โดยเลือกมาเลเซียเป็นฐานกระจายสินค้า สร้างระบบโลจิสติกส์ที่ทันสมัย สร้างระบบคอมพิวเตอร์ขนาดยักษ์ไว้รองรับ เพื่อระบายสินค้าสู่พลเมืองร่วม 600 ล้านคน ทำให้ส่งสินค้าได้รวดเร็วขึ้นและลดต้นทุนในเวลาเดียวกัน

การขยายตัวของอาลีบาบาแบบก้าวกระโดดนี้ หากวิเคราะห์อย่างผิวเผินก็คงเป็นการแข่งขันในโลกธุรกิจกันปกติ ที่ต่างคนก็ต้องพยายามขยายฐานลูกค้า และเพิ่มส่วนแบ่งการตลาดให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้ แต่หากมองกันให้ลึกก็เชื่อว่าอาลีบาบาต้องได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลจีน ซึ่งต้องการจะยกระดับการเติบโตของเศรษฐกิจ ด้วยการระบายสินค้าที่จีนผลิตได้อย่างมหาศาลออกสู่ตลาดโลกให้มากที่สุด

ขณะที่ขยายอิทธิพลทางการเมืองไปพร้อมกัน สอดคล้องกับโครงการอีไต้อีลู่ หรือ One Belt One Road ที่จีนกำลังสร้างเส้นทางสายไหมแห่งโลกยุคใหม่ อีกทั้งมีความพยายามจะทำให้เงินสกุลหยวนของจีนเป็นเงินสกุลหลักของโลก ดังนั้นการขยายตัวของอาลีบาบาอาจจะเป็นหนึ่งในยุทธศาสตร์โลกของจีนก็เป็นได้

อเมซอนก็ใช่จะยอมแพ้ในสงครามธุรกิจในภูมิภาคนี้ จึงจับมือกับสิงคโปร์เปิดเว็บไซต์ขายของออนไลน์ระดับพรีเมียมชื่อ Prime Now ที่สามารถสั่งซื้อของได้เกือบทุกอย่าง แม้กระทั่งอาหารสด นม ไข่ และของใช้ในบ้าน ที่บริการส่งภายใน 1-2 ชั่วโมง เรียกว่าไม่ต้องออกจากบ้านเลย อยากได้อะไรเดี๋ยวมาส่งให้ทันที

การบริการแบบนี้ประสบความสำเร็จในการทำตลาดทั้งในอเมริกา อังกฤษ ยุโรป และญี่ปุ่นมาแล้ว อเมซอนจึงต้องการตลาดอาเซียนด้วยเช่นกัน

เมื่ออาลีบาบาจับมือกับมาเลเซีย แล้วอเมซอนจับมือกับสิงคโปร์ การแข่งขันยกนี้จะต้องดุเดือดแน่นอน ใครก็รู้ว่ามาเลเซียกับสิงคโปร์ ไม่กินเส้นกันเท่าไร เพราะมาเลเซียมุ่งมั่นจะสู้กับสิงคโปร์ให้ได้

สิงคโปร์ก็พยายามวิ่งหนีให้ไกลที่สุด อีกทั้งสิงคโปร์ก็มีความสัมพันธ์ไม่ค่อยจะดีกับจีนด้วย เรื่องธุรกิจอี-คอมเมิร์ซข้ามชาติจึงผสมปนเปกับเรื่องการเมืองระหว่างประเทศอย่างหนีไม่พ้น

ปรากฏการณ์การแข่งขันนี้จะทำให้ทั้งสิงคโปร์และมาเลเซียเร่งพัฒนาตัวเองอย่างเต็มพิกัด ทั้งทางด้านเทคโนโลยีและเศรษฐกิจ จากการสนับสนุนของยักษ์ใหญ่สองค่าย ทิ้งไทยไว้ข้างหลังอย่างเดียวดาย