กฎจราจรแบบญี่ปุ่น

รินทร์ธิยา ขจรจำนรรจ์ นิติกรชำนาญการ

หลายคนคงได้มีโอกาสเดินทางไปที่ประเทศญี่ปุ่น เวลาเดินทางไปตามท้องถนนจะสังเกตได้ว่า

ตามรถยนต์ที่อยู่บนท้องถนนนั้นบางคันจะมีสติ๊กเกอร์สีๆ ติดอยู่ที่ท้ายรถหรือหน้ารถ เคยสงสัยกันไหมว่าสติ๊กเกอร์เหล่านี้มีความหมายอะไร ติดเอาไว้ทำไม หรือจะแปลว่ารถคันนี้สีเหลือง สีชมพู วันนี้จะมาไขข้อข้องใจกัน

กฎหมายจราจรของญี่ปุ่นกำหนดว่าจะใช้ระบบสัญลักษณ์กับผู้ขับขี่รถยนต์ในลักษณะต่างๆให้ต้องมีสติ๊กเกอร์ติดไว้ที่รถ เพื่อให้ผู้ร่วมทางทราบถึงสถานะของผู้ขับขี่รถคันนั้น สติ๊กเกอร์มี 4 รูปแบบ ได้แก่

1.Wakaba Mark หรือเรียกได้ว่าสติ๊กเกอร์มือใหม่หัดขับ เริ่มใช้เมื่อวันที่ 1 ต.ค. 1972 เมื่อสอบผ่านได้รับใบอนุญาตขับขี่รถยนต์แล้ว ผู้ขับขี่มีหน้าที่ต้องแสดงสัญลักษณ์นี้โดยจะต้องติดสติ๊กเกอร์นี้ไว้ 1 ปี โดยติดไว้ที่หน้ารถและท้ายรถในตำแหน่งที่มองเห็นได้ง่าย(สูงจากพื้น ราว 0.4 เมตร แต่ไม่เกิน 1.2 เมตร) หากไม่แสดงสัญลักษณ์นี้มีโทษปรับ 4,000 เยน และหักแต้มวินัยจราจร 1 คะแนน

ทั้งนี้ เพื่อเป็นประโยชน์กับรถที่อยู่รอบๆ จะได้เข้าใจว่าคันนี้มือใหม่ โดยสติ๊กเกอร์นี้มีสีเขียวและเหลือง เป็นสัญลักษณ์ของใบอ่อนหรือใบไม้ผลิ ซึ่งปัจจุบันก็มีการใช้สัญลักษณ์นี้ในหลายๆ ที่ เพื่อแสดงว่าเป็นขั้นเริ่มต้นหรือระดับง่ายๆ ซึ่งหากมีการติดสติ๊กเกอร์นี้เกิน 1 ปี ก็ไม่ได้ถือเป็นความผิด แต่เป็นการแสดงความสบายใจสำหรับผู้มีใบขับขี่แต่อาจไม่มีประสบการณ์

กรณีที่ติดป้ายมือใหม่ไว้ ผู้ขับขี่ต้องห้ามขับขี่ในลักษณะที่ไม่เหมาะสมด้วย เช่น การขับเบียดเลน แซงอย่างกระชั้นชิด ทั้งนี้ก็เพื่อป้องกันการละเมิดสิทธิของผู้ที่ใช้สัญลักษณ์อย่างถูกต้อง หากฝ่าฝืนจะมีโทษปรับ 6,000 เยน และหักแต้มวินัยจราจร 1 คะแนน และหากพบว่าฝ่าฝืนกฎจราจรอย่างร้ายแรงจะถือเป็นความผิดอาญาและมีโทษปรับไม่เกิน 5 หมื่นเยน

2.Koreisha Mark เป็นสัญลักษณ์แสดงว่ารถคันนี้ ผู้สูงอายุขับ เริ่มใช้เมื่อปี 1997 โดยหากผู้ที่อายุ 70 ปีขึ้นไปจะขับขี่รถยนต์จะติดสติ๊กเกอร์นี้ไว้ โดยในช่วงแรกใช้สัญลักษณ์รูปหยดน้ำ หรือใบไม้สีเหลืองส้ม แต่มีผู้เห็นว่าใบไม้เปลี่ยนสีในฤดูใบไม้ร่วงนั้น หมายถึงใบไม้ที่แห้งเหี่ยว ต่อมาเมื่อปี 2011 จึงได้เปลี่ยนรูปแบบให้เป็นใบโคลเวอร์ 4 สี ที่มีสีสันสดใสขึ้น ซึ่งถ้าสังเกตดีๆ จะมีตัว S ซึ่งหมายถึง Senior ซ่อนอยู่ด้วย อย่างไรก็ดี หากผู้ที่อายุเกิน 70 ปีขับขี่รถยนต์โดยไม่แสดงสัญลักษณ์นี้ก็ไม่ถือเป็นความผิด และยังสามารถใช้ได้ ทั้งสองแบบ แต่เป็นเพียงการแสดงสถานภาพของร่างกายทางด้านการขับขี่ที่เสื่อมสภาพลง

3.ในญี่ปุ่นอนุญาตให้ผู้พิการสามารถขอรับใบอนุญาตขับขี่รถยนต์ได้ เช่น ผู้ที่พิการบริเวณแขน ขา แต่มีความสามารถตามเงื่อนไขที่จะได้รับใบอนุญาตขับขี่รถยนต์ได้ โดยผู้พิการที่จะขับขี่รถยนต์จะติดสติ๊กเกอร์ที่เป็นสัญลักษณ์ของรูปร่มที่มีใบโคลเวอร์สีขาว 4 ใบ บนพื้นสีฟ้า เรียกย่อๆ ว่า Yotsuba Mark สัญลักษณ์นี้เริ่มใช้เมื่อวันที่ 1 มิ.ย. 2002

4.ผู้พิการทางการได้ยิน รวมถึงผู้ที่ต้องใช้เครื่องช่วยฟังที่ได้รับอนุญาตให้ขับขี่รถยนต์จะใช้สัญลักษณ์ผีเสื้อสีเหลืองบนพื้นสีเขียวแสดงไว้ ที่รถ เพื่อเป็นการบอกให้ผู้ร่วมทางทราบสถานะของผู้ขับขี่ หากไม่แสดงสัญลักษณ์ดังกล่าวมีโทษปรับ 4,000 เยน และหักแต้มวินัยจราจร 1 คะแนน โดยสัญลักษณ์นี้เริ่มใช้มาตั้งแต่วันที่ 1 มิ.ย. 2008 โดยผู้พิการทางการได้ยินที่ได้รับอนุญาตให้ขับขี่จะต้องติดกระจกขยายเพื่อมองเห็นรถคันหลังและมุมบอดเพิ่มเติมด้วย

การใช้สติ๊กเกอร์สัญลักษณ์ต่างๆ นี้ มีความหมาย ไม่ใช่เป็นการติดเล่นๆ แต่เป็นการแสดงสัญลักษณ์ เพื่อให้ผู้ขับขี่ระมัดระวังเมื่อ เห็นสัญลักษณ์นี้บนท้องถนน ทั้งนี้ ก็เพื่อความปลอดภัยของผู้ใช้รถใช้ถนนนั่นเอง