การสร้างเศรษฐกิจดิจิทัล : ความจำเป็นของการค้าดิจิทัล

เรื่อง | ปิยนุช ผิวเหลือง

ข้อมูลจากอังค์ถัด (UNCTAD) เปิดเผยว่า ปัจจุบันการค้าโลกประมาณ 50% เกิดขึ้นผ่านระบบอินเทอร์เน็ต ซึ่งเป็นผลจากการพัฒนาด้านเทคโนโลยีดิจิทัล ส่งผลกระทบต่อรูปแบบธุรกิจที่เปลี่ยนแปลงไป

สถาบันระหว่างประเทศเพื่อการค้าและการพัฒนา (องค์การมหาชน) หรือ ITD เป็นเจ้าภาพจัดเวทีการประชุมระดับภูมิภาคว่าด้วยการค้าและการพัฒนาประจำปี 2560 หัวข้อการเชื่อมโยงการค้าและการพัฒนาเพื่อความเติบโตอย่างทั่วถึงและยั่งยืน วันที่ 19-20 ก.ค. 2560 ที่ผ่านมา เพื่อระดมความคิดเห็น ด้านการค้า การลงทุน และการพัฒนาในภูมิภาคเอเชีย พร้อมจัดเสวนา หัวข้อ "การสร้างเศรษฐกิจดิจิทัล : ความจำเป็นของการค้าดิจิทัล" โดยวิทยากรผู้เชี่ยวชาญจากอังค์ถัด เอเปก (APAC) ยูเนสแคป (UNESCAP) เพื่ออภิปรายถึงแนวทางการค้าดิจิทัลและกลไกที่เกี่ยวเนื่อง ประกอบด้วย พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ (อี-คอมเมิร์ซ) ข้อมูลดิจิทัล สัญญาอัจริยะ และเงินอิจฉริยะ

วิสิทธิ์ อธิพยากูล หน่วยเทคโนโลยีสารสนเทศ สำนักงานภูมิภาคของเอเชีย-แปซิฟิก (ITU, APAC Regional Office) เปิดเผยว่า การพัฒนาระบบอินเทอร์เน็ตได้เริ่มต้นในภาคส่วนกิจการกระจายเสียง ยุคต่อมาได้พัฒนาปรับใช้ครอบคลุมด้านอุตสาหกรรมไอที ถึงยุคปัจจุบันอินเทอร์เน็ตถูกปรับใช้ในยุคอินเทอร์เน็ต ออฟ ธิงส์ หรือไอโอที ส่งผลต่อหลายอุตสาหกรรมในแง่การเปลี่ยนแปลงรูปแบบธุรกิจ พบว่ากิจกรรมการบริโภคและธุรกรรมทางการเงินเคลื่อนย้ายสู่ช่องทางออนไลน์มากขึ้น ทำให้รัฐบาลออกนโยบายต่างๆ สอดรับกับยุคการเปลี่ยนแปลงนี้ ซึ่งนโยบายที่ภาครัฐใช้ควบคุมการใช้อินเทอร์เน็ต ต้องผสมผสานกับการพัฒนาธุรกิจรูปแบบใหม่ โดยมองว่านโยบายควบคุมอินเทอร์เน็ตในไทยยังมีช่องว่างอยู่มาก

นอกเหนือจากนี้ แม้ว่าจำนวนผู้ใช้สมาร์ทโฟนจะเพิ่มมากขึ้น แต่คนในภูมิภาคจำนวนไม่น้อยที่ไม่สามารถเข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้ เป็นความท้าทายของการพัฒนาในประเทศและในภูมิภาค ซึ่งพื้นที่ชนบทเป็นเป้าหมายหลักในการพัฒนา ปัจจุบันโลกพยายามพัฒนาการโอนเงินข้ามพรมแดนให้สะดวกและรวดเร็ว เช่น ระบบโอนเงินผ่านโทรศัพท์เคลื่อนที่ หรือ เอ็มแบงก์กิ้ง โดยพัฒนาบริการให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

ทั้งนี้ การกำหนดนโยบายและกฎระเบียบด้านการทำธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์เป็นสิ่งสำคัญ และจำเป็นต้องมี แต่ต้องดำเนินการภายใต้เงื่อนไขที่ไม่ส่งผลกระทบต่อการเติบโต ของธุรกิจรูปแบบใหม่ ที่จะสร้างมูลค่าเพิ่ม ทางเศรษฐกิจ ดังนั้นผู้ออกกฎระเบียบ ดังกล่าวต้องเข้าใจถึงสถานการณ์ในปัจจุบัน และมีความเข้าใจด้านเทคโนโลยีดิจิทัลอย่าง ถ่องแท้

ริชาร์ด โบลวินจน์ ฝ่ายองค์กรนวัตกรรม อังค์ถัด เจนีวา (UNCTAD Geneva) เปิดเผยว่า เทคโนโลยีดิจิทัลมีผลกระทบต่อภาคการลงทุนระหว่างประเทศ และนโยบายด้านต่างๆ ทั้งนี้ในระดับโลกมีบรรษัทข้ามชาติกว่า 100 แห่ง ที่มีการเติบโตด้านการค้าระหว่างประเทศ แต่พบว่าไม่ได้มีสำนักงานอยู่ทั่วโลก เนื่องจากใช้เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือติดต่อสื่อสารและทำธุรกิจ ด้วยกระแสการเปลี่ยนแปลงด้านดิจิทัลนี้ ส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมเดิมหลายภาคส่วน เช่น อุตสาหกรรมสื่อและอุตสาหกรรมการค้าปลีก ซึ่งเปลี่ยนแปลงรูปแบบการค้าสู่ช่องทางออนไลน์ ด้วยการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วนี้มีความจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องเปลี่ยนแปลงนโยบายการพัฒนาหลายๆ ด้านให้สอดคล้องกับยุคสมัยที่เปลี่ยนแปลงไป

โจนาทาน ว่อง หัวหน้าฝ่ายตลาด การลงทุน และนวัตกรรมยูเนสแคป (UNESCAP) กล่าวว่า สำหรับยุทธศาสตร์ที่แนะนำในการพัฒนาเศรษฐกิจดิจิทัล คือ 1.การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านดิจิทัล 2.การส่งเสริมการลงทุนในภาคส่วนอุตสาหกรรมด้านไอที ด้านดิจิทัล และ 3.การสนับสนุนการใช้งานเทคโนโลยีขั้นสูงในหน่วยงานต่างๆ เปลี่ยนแปลงจากช่องทางออฟไลน์สู่ออนไลน์ นอกเหนือจากนี้รัฐบาลแต่ละประเทศต้องเปลี่ยนแปลงสู่อี-กัฟเวอร์เมนต์ พัฒนาการทำงานให้โปร่งใสและประชาชนสามารถตรวจสอบได้ n