บ้านพักผู้สูงอายุสมองเสื่อม

ผศ.ดร.นวลวรรณ ทวยเจริญ นักวิจัย สกว. ด้านการออกแบบแสงและการส่องสว่างสำหรับผู้สูงอายุคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

จากรายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนครั้งที่ 4 ในปี 2551-2552พบว่าในคนไทยที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป ป่วยเป็นโรคสมองเสื่อม 12.4% และพบว่ามีผู้สูงอายุที่ป่วยเป็นโรคดังกล่าวในประชากรเพศหญิงมากกว่าเพศชาย โดยในประเทศไทยมีจำนวนผู้สูงอายุที่ป่วยเป็นโรคสมองเสื่อมประมาณ 8 แสนคน

ในประเทศแถบยุโรปและอเมริกาได้มีการศึกษาแนวทาง Light therapy หรือการใช้แสงสว่างบำบัดและสามารถทำให้ความจำของผู้สูงอายุดีขึ้น อย่างไรก็ตามการใช้แสงสว่างช่วยส่งเสริมความจำให้กับผู้สูงอายุที่ป่วยเป็นโรคสมองเสื่อมนั้นควรหลีกเลี่ยงแสงจ้าหรือแสงบาดตา โดยควรให้แสงสว่างภายในห้องอย่างสม่ำเสมอทั่วทั้งบริเวณ และไม่ควรปรับเปลี่ยนระดับความสว่างหรือเปลี่ยนตำแหน่งของแสงสว่างแบบทันทีทันใด

นอกจากแสงแล้ว วัสดุประกอบอาคารที่พักอาศัยก็เป็นสิ่งสำคัญ ไม่ควรใช้วัสดุพื้นผิวที่มีความมันวาวสูง เพื่อลดการสะท้อนของแสงสว่าง ในขณะที่สีผนังห้องไม่ควรเป็นสีโทนเข้มเพราะจะดูดซับแสง และควรเลือกใช้สีเฟอร์นิเจอร์ที่มีสีแตกต่างกันอย่างชัดเจน เพื่อให้มีความโดดเด่นและง่ายต่อการจดจำ รวมไปถึงในเวลากลางคืนซึ่งเป็นช่วงเวลาของการนอน ควรติดตั้งผ้าม่านกันแสงภายในห้อง เพื่อป้องกันการรบกวนการนอนจากแสงสว่างภายนอกที่รอดเข้ามา

สำหรับในประเทศไทยได้มีการศึกษาแนวทางการออกแบบแสงสว่างภายในอาคารที่พักอาศัยสำหรับผู้สูงอายุชาวไทยที่ป่วยเป็นโรคความจำเสื่อม ที่แสดงให้เห็นว่าในห้องนอนควรจะมีการใช้สีของแสงโทนอบอุ่น โดยมีค่าอุณหภูมิสีของแสง 2,800 oK หรือสี Warm white เพื่อเป็นการกระตุ้นการจดจำให้ดีขึ้นได้ นอกจากนี้ในห้องนอนของผู้สูงอายุที่มีภาวะสมองเสื่อมควรมีการใช้ดวงโคมแบบแขวนฝ้าเพดานมากที่สุด

ดังนั้น จะเห็นได้ว่าแนวทางการออกแบบอาคารบ้านพักจากงานวิจัยเหล่านี้ สามารถนำมาปรับใช้กับสภาพแวดล้อมบ้านพักสำหรับผู้สูงอายุที่ป่วยเป็นโรคสมองเสื่อมโดยเฉพาะห้องนอนได้เป็นอย่างดี n