การได้มาซึ่งผู้สมัคร

วันนี้ท่านผู้อ่านอาจจะคุ้นๆ กันกับกระบวนการที่เรียกว่า Primary Vote หรือ Primary Election ซึ่งหากจะแปลเป็นภาษาไทยเราให้ได้ใจความก็อาจจะยากสักนิด แต่ก็คงจะหมายถึง การเลือกตั้งปฐมภูมิ การเลือกตั้งเบื้องต้น หรือการเลือกตั้งขั้นต้น ซึ่งเป็นการคัดสรร การดำเนินการให้ได้มา หรือการเลือกตั้งผู้สมัคร ภายในพรรคการเมือง เพื่อให้ได้ผู้ที่สมาชิกพรรคประสงค์ที่จะให้เป็นตัวแทนพรรคของตนลงสมัครรับเลือกตั้งในลักษณะ หรือสนามต่างๆ ซึ่งการจัดให้มีกระบวนการที่เรียกว่า Primary Vote นี้ เป็นการสร้างความมีส่วนร่วมของสมาชิกพรรคอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเป็นสิ่งที่แสดงถึงความสำคัญของสมาชิกพรรคการเมืองที่จะส่งต่อผู้สมัครจากพรรคของตนไปสู่คูหาเลือกตั้ง

การเลือกตั้งปฐมภูมิ หรือการเลือกตั้งเบื้องต้นที่เรียกกันว่า Primary Vote หรือ Primary Election นั้นมีข้อดีที่ผู้สนับสนุนยกกันขึ้นมา คือ เป็นการช่วยทำให้พรรคการเมืองสามารถตัดสินใจได้อย่างมีเหตุผลในการคัดเลือกผู้สมัครของพรรคตนที่น่าจะมีความเป็นไปได้มากที่สุดที่จะชนะในการเลือกตั้ง โดยเฉพาะที่จะชนะใจของสมาชิกพรรคของตน โดยถือเป็นการปรึกษาหารือสมาชิกภายในพรรคผ่านกระบวนการคัดสรรที่ใช้กันมากที่สุดในระบอบประชาธิปไตยคือ การเลือกตั้ง แต่เป็นกระบวนการภายในพรรคที่จะสามารถทดสอบความเป็นไปได้ของกระบวนการภายนอกพรรคได้

นอกจากนั้น การเลือกตั้งปฐมภูมิยังเป็นการเตรียมความพร้อมของกระบวนการที่นิยมใช้กันมากที่สุดในการได้มาซึ่งผู้แทน นั่นคือ การเลือกตั้งทั่วไป อันจะส่งผลให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งมีความพร้อมในการเข้าสู่คูหาเลือกตั้ง โดยมีเป้าหมายของการไปใช้สิทธิเลือกตั้งที่ค่อนข้างชัดเจน การเลือกตั้งเบื้องต้นเช่นนี้ยังช่วยให้ผู้ที่เป็นตัวแทนของพรรคปราศจากข้อครหา โดยเฉพาะในประเด็นของการเลือกพรรคพวกกัน หรือการครอบงำของนายทุนพรรค

อย่างไรก็ตาม การเลือกตั้งปฐมภูมินี้ก็ไม่ใช่จะมีแต่ด้านดี บรรดาผู้ที่ไม่เห็นด้วยกับการเลือกตั้งภายในพรรคเช่นนี้ก็มองว่า การเลือกตั้งเบื้องต้นเช่นนี้ แม้จะได้ผู้สมัครที่สมาชิกพรรคส่วนใหญ่เห็นว่าควรจะเป็นตัวแทนของพรรคในการสมัครรับเลือกตั้ง แต่ก็อาจจะไม่ใช่ผู้สมัครที่มีโอกาสที่จะชนะในการเลือกตั้งมากที่สุด เนื่องจากสมาชิกพรรคผู้ที่มาใช้สิทธิเลือกตั้งในการเลือกตั้งปฐมภูมิอาจจะมีจำนวนน้อย เมื่อเทียบกับผู้ที่จะไปใช้สิทธิในการเลือกตั้งทั่วไป อีกทั้งบรรดาผู้ที่สนับสนุนผู้ที่พลาดหวังจากการเลือกตั้งปฐมภูมิ อาจจะเลือกที่จะไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง แม้ในการสนับสนุนผู้สมัครจากพรรคที่ตนเป็นสมาชิกอยู่ เนื่องจากผู้ที่ลงสมัครรับเลือกตั้งไม่ได้เป็นคนที่ตนเลือกในการเลือกตั้งปฐมภูมิ

สิ่งที่เป็นปัญหาอย่างยิ่งของการเลือกตั้งปฐมภูมิในมุมมองของผู้ที่ไม่เห็นด้วยกับกระบวนการนี้คือ ค่าใช้จ่ายที่สูง การบริหารและการจัดการที่ยุ่งยาก ความเป็นไปได้ที่จะทำให้เกิดความแตกแยกภายในพรรค จนอาจจะถึงขั้นที่พรรคแยกออกเป็นส่วนๆ (Fractions) ภายในพรรค อันจะส่งผลให้แม้ว่าพรรคจะได้รับเลือกด้วยคะแนนสูงสุด และสามารถจัดตั้งรัฐบาลได้ แต่ความเข้มแข็งของการร่วมมือกันที่ได้ถูกลดทอนไปโดยกระบวนการเลือกตั้งปฐมภูมิ กลายเป็นสิ่งที่ส่งผลให้พรรคกลายเป็นรัฐบาลที่อ่อนแอ ยิ่งไปกว่านั้น ในมุมหนึ่ง แม้การเลือกตั้งปฐมภูมิอาจจะดูเหมือนเป็นการสร้างความเป็นสถาบันให้แก่พรรคการเมือง แต่ในมุมกลับอาจจะเป็นการบั่นทอนความเป็นสถาบัน เนื่องจากพรรคการเมืองขาดความสามัคคีจากการต้องแข่งขันกันภายในพรรค

ลองพิจารณาดูข้อดี ข้อเสียเหล่านี้ แล้วเรามาคุยแง่มุมอื่นๆ กันในคราวต่อๆ ไปครับ