อินเทอร์เน็ตเบื้องหลัง IoT

ดร.พนิตา พงษ์ไพบูลย์ ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค)

ยุคแรกอินเทอร์เน็ตที่มีมากว่า 40 ปีแล้ว ทำหน้าที่เชื่อมต่อคอมพิวเตอร์ระหว่างมหาวิทยาลัยในสหรัฐอเมริกา จากนั้น Killer Application หรือตัวเร่งปฏิกิริยาให้การใช้งานขยายตัวอย่างรวดเร็ว การส่งอีเมลและเรียกดูเว็บไซต์ล้วนเป็นการรับส่งข้อมูลบนพื้นฐานของ IP ปัจจุบัน อินเทอร์เน็ตเปลี่ยนบทบาทจากการใช้งานในมหาวิทยาลัยมาเป็นการเชื่อมโยงผู้คนและสิ่งของมากขึ้นเรื่อยๆ

ในช่วงทศวรรษ 1990 ผู้เชี่ยวชาญเริ่มสังเกตว่า อัตราการขยายตัวของการใช้อินเทอร์เน็ตเร็วมากเสียจนหมายเลขไอพี (IP address) ที่ออกแบบไว้ประมาณ 4,000 ล้านหมายเลขเริ่มร่อยหรอ หมายเลขไอพีนั้นเป็นหมายเลขแสดงตัวตนที่ต้องกำหนดให้ทุกอุปกรณ์ที่เชื่อมต่อบนอินเทอร์เน็ต หมายเลขไอพีนั้นมี หน่วยงานระดับโลกกำกับดูแลการใช้งานคือ IANA (Internet Assigned Number Authority) และนายทะเบียนอินเทอร์เน็ตใน 5 ภูมิภาค คือ เอเชียแปซิฟิก ยุโรป อเมริกาเหนือ อเมริกาใต้ และแอฟริกา ใครที่ต้องการหมายเลขไอพีไปใช้ก็ต้องไปขอจากนายทะเบียนทั้ง 5 นี้ กลายเป็นปัญหาว่าเมื่อหมายเลข ไอพีเริ่มร่อยหรอ การขยายตัวอินเทอร์เน็ตต่อไปไม่ได้ แล้วอุปกรณ์ IoT 5 หมื่นล้านชิ้นจะเกิดขึ้นได้อย่างไร

ทั้ง IANA และผู้เชี่ยวชาญทั่วโลกจึงระดมสมองกันออกแบบอินเทอร์เน็ตรุ่นใหม่ที่จะรองรับอุปกรณ์หลักหมื่นล้านหรือล้านล้านชิ้นได้ เพื่อรองรับจำนวนได้มากขึ้น อินเทอร์เน็ตรุ่นใหม่มีชื่อเรียกว่า IP version 6 หรือ IPv6 คาดว่า IPv6 จะขยายตัวอย่างรวดเร็วตามการขยายตัวของโทรศัพท์เคลื่อนที่และ IoT

แต่ไม่เป็นดังคาด IPv6 ใช้เวลาเกือบ 20 ปีกว่าจะเป็นที่ยอมรับ ปัจจุบันบริการทั้งหมดของ Google วิ่งอยู่บน IPv6 และบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ของอเมริกา T-Mobile และ Verizon Wireless ก็รองรับ IPv6 มาตั้งแต่ปี 2013 ซึ่งระบบปฏิบัติการบนสมาร์ทโฟนและคอมพิวเตอร์ส่วนใหญ่ก็รองรับ IPv6 กันแล้ว

กลับมามองที่ไทย ผู้ให้บริการหลายรายจดๆ จ้องๆ กันมาหลายปี จนมาปีนี้ AIS ได้เริ่มให้บริการ IPv6 ของตนเองอย่างเต็มรูปแบบ ส่งผลให้ประเทศไทยมีระดับการใช้งาน IPv6 สูงขึ้นเป็น 6% แต่ก็ยังต่ำเมื่อเทียบกับมาเลเซีย 15% อเมริกา 37% และเบลเยียม 50% หวังว่าผู้ให้บริการรายอื่นๆ จะเริ่มปรับตัวตาม โดยเฉพาะหากต้องการรองรับระบบ IoT ขนาดใหญ่ อย่าปล่อยให้ทรัพยากรเครือข่ายมาเป็นตัวจำกัดการขยายตัวของเทคโนโลยี

อินเทอร์เน็ตที่ใช้กันทุกวันนี้

เวอร์ชั่นสี่ออกแบบมาแต่หนหลัง

สี่สิบปีผ่านไปยังไม่พัง

แต่แย่จังเลขหมายใกล้หมดลง

เวอร์ชั่นหกทุบอกออกแบบใหม่

หมายเลขพอแจกให้ทุกเม็ดผง

ปลอดภัยขึ้นดีขึ้นดังจำนง

รณรงค์ร่วมเปลี่ยนเรียนรู้กัน... n