Local Alike วิถีท่องเที่ยวชุมชนยั่งยืน

เรื่อง | ดวงใจ จิตต์มงคล

ธุรกิจสตาร์ทอัพสัญชาติไทยโลคัล อะไลค์ เป็น 1 ใน 2 ธุรกิจเทคโนโลยีใหม่ (เทคสตาร์ทอัพ) จากอาเซียน ที่คว้ารางวัลจากโครงการกระตุ้นการท่องเที่ยวแบบยั่งยืนของ Booking.com ภายใต้ชื่อ Booking.com Booster ที่เริ่มขึ้นเมื่อเดือน มิ.ย.ที่ผ่านมา เพื่อให้คำปรึกษาและสนับสนุนเงินทุนสำหรับสตาร์ทอัพจากทั่วโลก ที่มุ่งพัฒนาอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวด้านต่างๆ ทั้งการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม การดำรงรักษามรดกทางวัฒนธรรม ไปจนถึงการประชาสัมพันธ์เพื่อให้เกิดการเติบโตทางด้านการท่องเที่ยว

สมศักดิ์ บุญคำ ผู้ก่อตั้งและประธานเจ้าหน้าที่บริหารโลคัล อะไลค์ (Local Alike) เล่าที่มาธุรกิจดังกล่าวเริ่มขึ้นเมื่อ 6 ปีก่อน จากอดีตพนักงานประจำฝ่ายพัฒนาธุรกิจ พร้อมรับผิดชอบโครงการพัฒนาที่พักโฮมสเตย์ จ.เชียงราย ในหมู่บ้านหล่อโยและหมู่บ้านสวนป่า จ.เชียงราย จากประสบการณ์ที่เข้าไปคลุกคลีดูวิถีความเป็นอยู่ของชุมชน ดังกล่าว ได้ต่อยอดมาสู่การศึกษาตลาดท่องเที่ยวชุมชน ก่อนผันมาสู่การเป็นสตาร์ทอัพการท่องเที่ยวของตัวเองในเวลาต่อมา

พร้อมเสริมว่าในช่วงที่ศึกษาตลาดการท่องเที่ยวชุมชนทำให้รับรู้ปัญหาด้านต่างๆ อย่าง 1.การบริหารจัดการ หรือ โอเปอเรชั่น ที่จะต้องเข้ามามีส่วนร่วมจัดการท่องเที่ยวเพื่อสร้างความยั่งยืนให้กับชุมชนได้ในระยะยาว และ 2.ด้านการตลาดที่จะต้องทำควบคู่กันไป ในการพัฒนาเส้นทางท่องเที่ยวให้เข้าไปถึงแหล่งชุมชน

"หลังจากมาทำโลคัล อะไลค์ ทำให้เข้าใจว่าการตลาดชุมชนไม่ใช่เรื่องง่าย ด้วยต้องมีการจัดรายการท่องเที่ยวที่มันโอเคเพราะต้องทำกับชุมชนทั้งหมู่บ้าน ซึ่งโลคัล อะไลค์ เป็นสตาร์ทอัพรูปแบบกิจการเพื่อสังคม ซึ่งต้องให้ความสำคัญกับการสร้างทักษะของคนในชุมชนไปพร้อมกันด้วย" สมศักดิ์ กล่าว

จากนั้น โลคัล อะไลค์ จึงได้พัฒนารูปแบบ (โมเดล) ธุรกิจขึ้นมา 4 ตัวพร้อมนำเทคโนโลยีเข้ามามีส่วนร่วมในการทำธุรกิจ คือ 1.โมเดลตลาดกลางซื้อขาย (มาร์เก็ตเพลส) แหล่งรวบรวมสถานที่/แหล่งท่องเที่ยวชุมชน โดยการสร้างแพลตฟอร์ม เทคโนโลโลยี ขึ้นมาเป็นตัวกลางให้กับชุมชน สามารถเข้ามาจัดการด้านการท่องเที่ยวของตัวเองที่ปัจจุบันมีชุมชนกว่า 70 แห่งทั่วประเทศ

นอกจากนี้ โลคัล อะไลค์ ยังเตรียมขยายธุรกิจผ่านแพลตฟอร์มธุรกิจดังกล่าวไปยังต่างประเทศด้วย ซึ่งขณะนี้มีการหารือร่วมกับพันธมิตรในเวียดนามที่มีความสนใจพัฒนาธุรกิจการท่องเที่ยวลักษณะนี้ในประเทศด้วยเช่นกัน นอกจากนี้ยังรวมถึงกลุ่มประเทศเพื่อนบ้านต่างๆ เช่น เมียนมา และ สปป.ลาว เป็นต้น

สำหรับโมเดลธุรกิจที่ 2 คือ ดีเวลล็อปเมนต์ โซลูชั่น การพัฒนาศักยภาพชุมชนให้เข้าสู่การท่องเที่ยว โดยทำโครงสร้างการท่องเที่ยวชุมชนในภาพรวม การบริการไกด์ ไปจนถึงที่พัก/โฮมสเตย์ เป็นต้น ซึ่งยังเป็นการทำงานร่วมกับองค์กรที่มีกิจกรรมการมีส่วนร่วมในสังคม (ซีเอสอาร์) ด้วย

ขณะที่โมเดลธุรกิจที่ 3 คือ โค-ครีเอเต็ด เจอร์นีย์ เป็นการสร้างเส้นทางการมีส่วนร่วมการท่องเที่ยวชุมชน ซึ่งจะร่วมมือกับองค์กร กิจการธุรกิจ ให้บริการด้านการท่องเที่ยวร่วมกับตัวแทนผู้ให้บริการท่องเที่ยว (ทัวร์เอเยนซี) ที่ปัจจุบันเป็นพันธมิตรร่วมกับโลคัล อะไลค์ กว่า 10 ราย

ส่วนโมเดลธุรกิจลำดับสุดท้ายที่ 4 คือ ดีเวลล็อปเมนต์ ฟันด์ กองทุนเพื่อให้การสนับสนุนการท่องเที่ยวชุมชน ให้มีรายได้ที่สมทบในสัดส่วนไม่เกิน 10% ให้กับชุมชน เพื่อนำไปพัฒนากิจการที่วางเป้าหมายไว้ 1 กองทุน 1 ชุมชน การท่องเที่ยวปัจจุบันมี 7 หมู่บ้าน ซึ่งการดำเนินการในระยะ (เฟส) แรกเป็นการระดมเงินทุนที่ได้มาจากการท่องเที่ยว เป็นต้น

โดยทั้ง 4 โมเดลธุรกิจดังกล่าว โลคัล อะไลค์ นั้นจะนำมาใช้กับชุมชนที่มีการแบ่งกลุ่ม (คลาสสิฟายด์) ที่มีความพร้อมและโดดเด่นและพัฒนามาแล้ว เพื่อวางไว้เป็นจุดหมายปลายทาง (เดสติเนชั่น) การท่องเที่ยวชุมชนที่สามารถสร้าง รายได้อย่างยั่งยืน

สมศักดิ์ เสริมต่อถึงการส่งแผนธุรกิจเข้าร่วมประกวดในโครงการ Booling.com Booster ในปี 2560 นี้ ซึ่งมีกว่า 700 ทีมกว่า 100 ประเทศทั่วโลก กระทั่งคัดเหลือ 22 ทีม ซึ่งโลคัล อะไลค์ยังสามารถเข้าสู่รอบไฟนอล 7 ทีมสุดท้าย และคว้ารางวัลรองชนะเลิศลำดับที่ 2 ได้รับเงินรางวัลสนับสนุนกว่า 3 แสนยูโร รองมาจากสตาร์ทอัพสิงคโปร์และออสเตรเลีย

"การเข้าร่วมโครงการดังกล่าว โดยส่วนตัวรู้สึกยินดีที่ได้รู้จักกับผู้คนที่มีอุดมการณ์เดียวกันจากทั่วโลกที่มาเข้าร่วมโครงการ Booking.com Booster ทำให้ได้รับความรู้และประสบการณ์ใหม่ๆ รวมถึงแรงบันดาลใจในการผลักดันวิสัยทัศน์ด้านความยั่งยืนเพื่อสร้างแรงขับเคลื่อนและคุณค่าให้แก่ชุมชนท้องถิ่น จากการขยาย และมอบประสบการณ์การท่องเที่ยวแบบยั่งยืนไปยังจุดหมายใหม่ๆ และผู้คนทั่วโลกด้วย" สมศักดิ์ กล่าว

ทั้งนี้ จากประสบการณ์ดังกล่าวและเงินรางวัลที่ได้รับนั้น จะนำมาใช้ต่อยอดโมเดลธุรกิจต่างๆ ที่กล่าวไว้ข้างต้น ทั้ง 1.ด้านมาร์เก็ตเพลส ที่จะต้องเพิ่มในส่วนสถานที่/แหล่งท่องเที่ยวชุมชน 2.ด้านเว็บไซต์ที่ดึงดูดและน่าสนใจ เพื่อรองรับการทำตลาดในภูมิภาคเอเชียที่จะขยายใหญ่ขึ้นในอนาคต และ 3.ด้านการทำตลาดในยุโรป เพื่อส่งเสริมกิจกรรมการท่องเที่ยวชุมชนภายใต้เครือข่ายโลคัล อะไลค์ ให้เป็นที่รู้จักมากขึ้น

ขณะเดียวกันยังเห็นว่าการนำเทคโนโลยีเข้ามามีส่วนในการดำเนินธุรกิจยุคใหม่ในปัจจุบันมีความสำคัญ ซึ่งในอนาคตโลคัล อะไลค์ ยังมองไปถึงการพัฒนาผลิตภัณฑ์ เพื่อขายโมเดลธุรกิจให้กับกลุ่มประเทศเพื่อนบ้าน อย่างเวียดนามที่สนใจด้วย ที่ขณะนี้เริ่มมีกลุ่มชุมชนต่างๆ หันมาพัฒนาพื้นที่พัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวใหม่ๆ เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวทั้งในและต่างประเทศเช่นกัน

โดยโลคัล อะไลค์ วางเป้าหมายการดำเนินธุรกิจใน 3 ปีนับจากนี้ หรือในปี 2563 จะมีแหล่งท่องเที่ยวไม่ต่ำกว่า 200 ชุมชนที่เข้าร่วมแพลตฟอร์มดังกล่าว พร้อมกับวางเป้าหมายรายได้ทางธุรกิจไม่ต่ำกว่า 100 ล้านบาท จากในช่วงปีแรกมีผลประกอบการราว 30 ล้านบาท และ มีอัตราการเติบโต 2 หลักต่อเนื่อง n