แก้ปัญหาแรงงานต่างด้าว

ช่วงเวลา 120 วัน ซึ่ง พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ จะใช้อำนาจตามมาตรา 44 เพื่อชะลอการบังคับใช้บางมาตราของ พ.ร.ก.บริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 ควรเป็นช่วงเวลาซึ่งทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องกับแรงงานต่างด้าว ทั้งหน่วยงานภาครัฐ นายจ้าง และบรรดาแรงงานต่างด้าว จะต้องทำความเข้าใจ และดำเนินการให้ถูกต้องตามข้อกำหนดที่บัญญัติไว้ในของ พ.ร.ก.ดังกล่าว

จริงอยู่ที่บทบัญญัติในกฎหมายฉบับนี้มีหลักการที่ดีเพื่อให้ครอบคลุมในการบริหารจัดการแรงงานต่างด้าวทั้งระบบ อำนวยความสะดวกให้ ทั้งนายจ้างและลูกจ้างแรงงานต่างด้าว ตลอดจนเพิ่มโทษแก่ผู้กระทำผิด ทั้งนายจ้างและแรงงานต่างด้าว แต่การเร่งประกาศให้มีผลบังคับใช้ โดย ที่ยังไม่มีการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ให้ทุกฝ่ายได้เข้าใจและเตรียมพร้อมก็ส่งผลให้เกิดปัญหาโกลาหล นายจ้างลอยแพแรงงานต่างด้าวจนต้องทยอยเดินทางกลับกันหลายหมื่นคน

เหตุผลที่รัฐบาลจำเป็นต้องเร่งประกาศใช้ พ.ร.ก.ฉบับนี้นั้นเป็นเรื่องที่พอเข้าใจได้ ในภาวะที่ประเทศไทยจะต้องเร่งแสดงมาตรการอันเป็น รูปธรรมสำหรับป้องกันการค้ามนุษย์ ช่วงก่อนที่กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐอเมริกาจะจัดทำรายงานสถานการณ์การค้ามนุษย์ประจำปี 2560

แต่ถึงที่สุดแล้วรายงานดังกล่าวก็ยังไม่เลื่อนอันดับประเทศไทยให้ ดีขึ้น สถานการณ์ค้ามนุษย์ของประเทศไทยยังคงอยู่ในกลุ่มประเทศที่ปฏิบัติตามมาตรฐานขั้นต่ำไม่ครบถ้วน หรือเทียร์ 2 เป็นปีที่ 2 ซึ่งเป็นเรื่องที่รัฐบาลและทุกภาคส่วนจะต้องใช้ความพยายามให้เห็นเป็นรูปธรรม เพื่อการเปลี่ยนสถานะให้ดีขึ้นในปีต่อๆ ไป

อย่างไรก็ตาม ผลพวงที่เกิดขึ้นจากการออก พ.ร.ก.บริหารจัดการ การทำงานของคนต่างด้าวในครั้งนี้ก็คือ ความวิตกกังวลต่อบทลงโทษที่ถือว่าค่อนข้างรุนแรงโดยเฉพาะโทษปรับของนายจ้าง ซึ่งทำให้เกิดความโกลาหลที่นายจ้างต้องลอยแพแรงงานต่างด้าวที่เข้าข่ายผิดกฎหมาย กระทั่งมีการเดินทางกลับประเทศกันเป็นจำนวนมาก ซึ่งเป็นบทเรียน ที่จะต้องให้ความสำคัญในการประชาสัมพันธ์ให้ทุกฝ่ายได้เข้าใจ และมีระยะเวลาที่เพียงพอในการเตรียมการ ดำเนินการให้ถูกต้อง ตามกฎหมาย

ดังนั้น ช่วงเวลา 120 วัน ที่ชะลอการบังคับใช้บทบัญญัติบางมาตรา โดยเฉพาะในเรื่องของบทลงโทษ ทุกฝ่ายจึงควรดำเนินการให้ถูกต้อง เมื่อพ้นกำหนด 120 วันไปแล้ว ก็ไม่ควรจะยกเรื่องความพร้อมการ ดำเนินการขึ้นมาเป็นข้ออ้างอีก

การใช้แรงงานต่างด้าวในประเทศไทยนั้น มีมากว่า 20 ปี ในช่วงเวลาที่ผ่านมามีมาตรการ ข้อบังคับให้ทุกฝ่ายได้เตรียมพร้อมเป็นระยะๆ แต่ก็ยังเกิดปัญหามาโดยตลอด ความไม่พร้อมที่จะดำเนินการตามกฎหมายจึงไม่ใช่ข้ออ้างที่จะยกขึ้นมาอ้างอีก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สถานการณ์ปัจจุบันที่ประเทศไทยกำลังจะถูกกีดกันทางการค้าครั้งใหม่ ด้วยกรณีของการค้ามนุษย์

นอกจากนี้ ทุกๆ ฝ่ายที่เกี่ยวข้องควรต้องมองหาแนวทางบริหารจัดการด้านแรงงานในมิติอื่นๆ เพื่อเป็นทางเลือก เพราะในอนาคตประเทศเพื่อนบ้านที่พยายามพัฒนาเศรษฐกิจอาจมีความจำเป็นต้องใช้แรงงานจำนวนมากเช่นกัน และประเทศไทยอาจประสบปัญหาการขาดแคลนแรงงานมากขึ้นกว่าในขณะนี้ n