สารกันบูด ในไส้ถั่วกวน

ก่อนหน้านี้ “นิตยสารฉลาดซื้อ” ได้ทดสอบดูปริมาณ “สารกันบูดในขนมเปี๊ยะ”ซึ่งพบว่ามีตัวอย่างขนมเปี๊ยะเพียง 1 จาก 13 ตัวอย่างที่ไม่พบการปนเปื้อนของสารกันบูดชนิดกรดเบนโซอิกและกรดซอร์บิก โดยพบเฉลี่ย 20.47 มิลลิกรัม/กิโลกรัม แต่ก็ถือว่าน้อยเมื่อเทียบกับที่กฎหมายอนุญาตให้ใช้คือไม่เกิน 1,000 มิลลิกรัม/กิโลกรัม ซึ่งจากผลทดสอบทำให้สงสัยว่า สารกันบูดที่พบมาจากส่วนประกอบใดในขนมเปี๊ยะ เพราะผู้ผลิตขนมเปี๊ยะหลายเจ้ายืนยันว่าไม่มีการใช้สารกันบูดในขั้นตอนการผลิต

ทำให้เราตัดสินใจลองนำ “ไส้ถั่วกวน” ซึ่งถือเป็นวัตถุดิบหลักในผลิตภัณฑ์ขนมหลายชนิด ไม่ใช่แค่ขนมเปี๊ยะ แต่ยังมีทั้ง ขนมโมจิ ซาลาเปา ขนมเทียน ขนมถั่วกวน ขนมลูกชุบ ขนมเม็ดขนุน ฯลฯ มาทดสอบดูการปนเปื้อนสารกันบูดกรดเบนโซอิกและกรดซอร์บิก ซึ่งเดี๋ยวนี้มีไส้ถั่วกวนสำเร็จรูปพร้อมนำไปทำขนมได้ทันทีวางจำหน่ายหลายแห่ง ผลทดสอบพบมีการปนเปื้อนสารกันบูดในตัวอย่างไส้ถั่วกวนสำเร็จรูป 3 จาก 6 ตัวอย่าง โดยพบเฉพาะกรดเบนโซอิก 320 มิลลิกรัม/กิโลกรัม อยู่ในเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด

สำหรับมาตรฐานกรดเบนโซอิกและกรดซอร์บิกที่กฎหมายกำหนด ตามประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง ข้อกำหนดการใช้วัตถุเจือปนอาหาร ไส้ถั่วกวนสำเร็จรูป น่าจะจัดอยู่ในกลุ่มอาหารประเภท พืชผัก สาหร่าย ถั่วเปลือกแข็ง และเมล็ดพืชต่างๆ ที่ผ่านกรรมวิธี เช่น อบแห้ง แคนนิ่งแช่แข็ง ฯลฯ ตามการแบ่งกลุ่มย่อยของประเภทอาหารที่อนุญาตให้ใช้

กรดเบนโซอิก ซึ่งตามประกาศไม่มีกำหนดปริมาณที่ใช้เป็นตัวเลขชัดเจน ระบุเพียงว่า ให้ใช้ใน “ปริมาณที่เหมาะสม” ซึ่งเมื่อลองนำไปเทียบกับกลุ่มอาหารชนิดอื่นๆ ส่วนใหญ่กฎหมายจะอนุญาตให้ใช้กรดเบนโซอิกไม่เกิน 1,000 มิลลิกรัม/อาหาร 1 กิโลกรัม ส่วนกรดซอร์บิกไม่มีการกำหนดปริมาณการใช้ในไส้ถั่วกวนสำเร็จรูป

ข้อสังเกตอีกเรื่องที่พบจากการทดสอบครั้งนี้คือเรื่องการแสดงฉลาก ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 363) พ.ศ. 2556 เรื่อง วัตถุเจือปนอาหาร ต้องมีการแสดงฉลากกรณีที่มีการใช้วัตถุเจือปนอาหาร แต่ในการทดสอบครั้งนี้ตัวอย่างไส้ถั่วกวนที่พบการปนเปื้อนของกรดเบนโซอิกและกรดซอร์บิก ไม่มีการแจ้งข้อมูลใดๆ บนฉลาก ซึ่งอาจเข้าข่ายมีความผิดตาม พ.ร.บ. อาหาร พ.ศ. 2522 ในลักษณะที่มีฉลากไม่ถูกต้อง ทำให้ผู้บริโภคเข้าใจผิดเรื่องคุณภาพ มีบทลงโทษจำคุกตั้งแต่หกเดือนถึงสิบปี และปรับตั้งแต่ห้าพันบาทถึงหนึ่งแสนบาท