แบงก์ฟันธง บริโภคเอกชนฟื้นแน่

โดย...ทีมข่าวการเงินโพสต์ทูเดย์

ในขณะที่ยังมีการถกเถียงว่าเศรษฐกิจไทยฟื้นตัวจริงหรือไม่ เพราะมีเพียงการส่งออกและการท่องเที่ยวที่ฟื้นตัว แต่การบริโภคภาคเอกชนยังไม่ขยับ

ฝ่ายวิจัย ธนาคารกรุงศรีอยุธยา ระบุว่า การบริโภคภาคเอกชนอาจฟื้นตัวได้เร็วและแข็งแรงกว่าที่เคยเป็นมาในอดีต เพราะรายได้ครัวเรือนโดยเฉพาะรายได้เกษตรกรที่ปรับดีขึ้นนับตั้งแต่ปลายปีก่อน ซึ่งแม้จะมีโอกาสสูงกว่า 50% ที่ไทยจะเผชิญปัจจัยเสี่ยงในเรื่องภาวะภัยแล้งจากปรากฏการณ์เอลนินโญตั้งแต่ไตรมาส 3 ของปีนี้เป็นต้นไป แต่คาดว่าผลกระทบจากเอลนินโญครั้งนี้จะมีความรุนแรงต่ำกว่าในช่วง 2 ปีก่อน ที่เคยส่งผลให้ไทยประสบวิกฤตภัยแล้ง จึงมีผลต่อรายได้เกษตรกรและการบริโภคอย่างจำกัด

การฟื้นตัวของการบริโภคภาคเอกชนในช่วง 2-3 เดือนที่ผ่านมา มีความต่อเนื่องและเริ่มกระจายตัวไปในภูมิภาคต่างๆ ของประเทศได้ทั่วถึงขึ้น อีกทั้งยังพบว่าการใช้จ่ายเพื่อซื้อสินค้าคงทนปรับดีขึ้นในทุกภูมิภาค ปัจจัยสำคัญที่หนุนการฟื้นตัวของการบริโภค คือ รายได้เกษตรกรที่สูงขึ้นตามราคาสินค้าเกษตรหลายรายการที่ปรับเพิ่มขึ้น และผลผลิตที่ทยอยกลับเข้าสู่ตลาดหลังจากภาวะภัยแล้งคลี่คลายไปเมื่อปลายปีก่อน

“รายได้เกษตรกรขาขึ้นในรอบนี้น่าจะช่วยให้การบริโภคฟื้นตัวได้เร็วและแข็งแรงกว่าที่ผ่านมา อีกทั้งยังเป็นการฟื้นตัวที่ ‘มั่นคง’ มากขึ้น เพราะมาจากพื้นฐานที่ดี แตกต่างจากการบริโภคในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ซึ่งต้องพึ่งพานโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจจากภาครัฐเป็นหลัก” ฝ่ายวิจัยธนาคารกรุงศรีอยุธยา ระบุ

รายได้เกษตรกรในภาคใต้ ภาคตะวันออก และภาคตะวันตก มีแนวโน้มขยายตัวดีกว่าภูมิภาคอื่น เนื่องจากพืชเศรษฐกิจสำคัญมีแนวโน้มเติบโตดี อาทิ ปาล์มน้ำมัน และยางพารา ขณะที่เกษตรกรในภาคกลาง และพื้นที่กรุงเทพฯ และปริมณฑล แม้จะพึ่งพาผลผลิตข้าว แต่ยังมีสินค้าเกษตรอื่นที่มีแนวโน้มเติบโตดีมาชดเชย เช่น กุ้งขาว เป็นต้น ภูมิภาคที่รายได้เกษตรอาจลดลงบ้าง คือ ภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เพราะมีข้าวเป็นพืชเศรษฐกิจหลัก ขณะที่มันสำปะหลังขายได้ราคาต่ำจึงไม่จูงใจให้เกษตรกรเพาะปลูก

นอกจากนี้ รายได้ที่เพิ่มขึ้นน่าจะมีอานิสงส์ต่อการบริโภคมากกว่าในอดีต เนื่องจากการบริโภคภาคเอกชนมีสัดส่วนของการใช้จ่ายเพื่อซื้อสินค้าฟุ่มเฟือยเพิ่มขึ้นในช่วงที่ผ่านมา

ฝ่ายวิจัยกรุงศรีวัดการเปลี่ยนแปลงของความต้องการซื้อสินค้าแต่ละชนิดเมื่อผู้บริโภคมีรายได้มากขึ้น โดยสามารถจำแนกประเภทของสินค้าออกเป็นสินค้าฟุ่มเฟือย คือ สินค้าที่ความต้องการซื้อตอบสนองต่อรายได้มาก (ถ้ารายได้เพิ่มขึ้น 1% ความต้องการซื้อจะเพิ่มขึ้นมากกว่า 1%) ได้แก่ รถยนต์ และการใช้จ่ายในการท่องเที่ยว

สินค้าจำเป็น คือ สินค้าที่ผู้บริโภคยังต้องการซื้อ ไม่ว่ารายได้จะเพิ่มขึ้นหรือลดลง (ถ้ารายได้เพิ่มขึ้น 1% ความต้องการซื้อจะเพิ่มขึ้นน้อยกว่า 1%) เช่น อาหารสด บริการโทรศัพท์ รวมถึงยาสูบและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และสินค้าด้อยที่ผู้บริโภคซื้อมากขึ้น เมื่อรายได้ลดลง

ในช่วง 15 ปีที่ผ่านมา การใช้จ่ายเพื่อซื้อสินค้าฟุ่มเฟือยมีสัดส่วนในการบริโภคภาคเอกชนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 2558 มีสัดส่วนถึง 45% เทียบกับในปี 2543 ที่ 33% นอกจากนี้ สินค้าฟุ่มเฟือยหลายประเภท เช่น บริการภัตตาคารและโรงแรม และบริการการเงินมีสัดส่วนต่อการบริโภคค่อนข้างสูง (17% และ 6% ของการบริโภคในปี 2558 ตามลำดับ) เนื่องจากสินค้าฟุ่มเฟือยตอบสนองต่อรายได้มากกว่าสินค้าจำเป็น สัดส่วนต่อการบริโภครวมของการใช้จ่ายในสินค้าฟุ่มเฟือยที่เพิ่มขึ้นสะท้อนว่าการบริโภคภาคเอกชนน่าจะตอบสนองต่อการเพิ่มขึ้นของรายได้มากขึ้นตามไปด้วย

ในขณะที่ เชาว์ เก่งชน กรรมการผู้จัดการ ศูนย์วิจัยกสิกรไทย กล่าวว่า การบริโภคของประชาชนอาจจะเห็นฟื้นตัวชัดเจนในครึ่งหลังของปีนี้ เพราะนโยบายกระจายงบจังหวัดของรัฐบาลเริ่มออกผล และการเร่งรัดการลงทุนของรัฐ ประกอบกับราคาสินค้าเกษตรมีแนวโน้มดีขึ้น