แปรรูปเห็ดโคนญี่ปุ่น ป้อนอาเซียน

โดย...สุรชัย พิรักษา

เมนูเห็ดเป็นเมนูที่ดีที่สุด เพราะไม่มีน้ำตาล ไม่มีไขมัน อุดมด้วยโปรตีนและใยอาหาร โดยเฉพาะคนต้องการลดน้ำหนักเพื่อสุขภาพ

เพื่อตอบโจทย์ดังกล่าว กลุ่มวิสาหกิจชุมชนทรัพย์สุวรรณ ต.ดงอีจานอ.โนนสุวรรณ จ.บุรีรัมย์ ได้รวมกลุ่มเกษตรกรในชุมชนกว่า 40 ราย เพาะเห็ดโคนญี่ปุ่นภายใต้แบรนด์ทรัพย์สุวรรณ ด้วยวัตถุดิบที่หาได้ง่ายจากท้องถิ่น เช่น รำอ่อน ดีเกลือ ปูนยิปซัม กระถินป่นผสมน้ำให้พอเหมาะ บรรจุถุงทำเป็นก้อนเชื้อเห็ด และดึงน้ำใต้ดินจากแหล่งน้ำแร่ธรรมชาติต่อผ่านระบบท่อเพื่อรดหล่อเลี้ยงเห็ดในโรงเรือนเพื่อให้เห็ดมีความอบกรอบ พร้อมกันนั้นยังมีการก่อสร้างโรงเรือนให้มั่นคงแข็งแรงมีอายุการใช้งานที่ถาวรกว่าโรงเรือนทั่วไป

นิธิทัศน์ เทพคุ้ม ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนทรัพย์สุวรรณ กล่าวว่า ในช่วงแรกๆ ที่รวมกลุ่มกันเพาะเห็ดประสบปัญหาอุปสรรคทั้งเรื่องเชื้อโรค รวมถึงวิธีขั้นตอนการเพาะ ก็ไม่ได้ผลตามที่ตั้งเป้าหมายไว้ กระทั่งสมาชิกในกลุ่มได้ช่วยกันศึกษาค้นคว้าหาความรู้จากแหล่งต่างๆ ทั้งลองผิดลองถูกมาหลายครั้ง กว่าจะสามารถเพาะเห็ดโคนญี่ปุ่นที่มีคุณภาพเป็นที่ต้องการของตลาด ที่สำคัญยังได้รับการสนับสนุนส่งเสริมเงินทุน องค์ความรู้ จากธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ในการต่อยอดแปรรูปเห็ดโคนญี่ปุ่นปรุงรสในน้ำซอส เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและเพิ่มช่องทางการตลาดเจาะกลุ่มลูกค้าชาวไทยและไปสู่กลุ่มประเทศอาเซียน

สำหรับขั้นตอนการเพาะเห็ดโคนญี่ปุ่นก็ไม่ยุ่งยาก หลังจากผสมวัตถุดิบบรรจุถุงพลาสติกเป็นก้อนเชื้อเห็ดแล้วก็นำไปนึ่งฆ่าเชื้อด้วยเครื่องนึ่งไอน้ำ 7-8 ชั่วโมง จากนั้นพักไว้ให้เย็นแล้วหยอดน้ำเชื้อช่วงเวลาประมาณตี 2-3 เพราะเป็นเวลาที่มีความชื้นสัมพัทธ์เหมาะสม เสร็จแล้วนำเข้าโรงเรือนเพื่อบ่มประมาณ 60 วัน จากนั้นเปิดดอกรดน้ำอีก 10-22 วัน ก็จะเริ่มเก็บผลผลิตรุ่นแรกได้ โดยแต่ละโรงเรือนจะเพาะเห็ดจำนวน 5,000 ก้อน สามารถเก็บผลผลิตได้ครั้งละ 50-100 กิโลกรัม เป็นระยะเวลา 1 ปี

นิธิทัศน์ กล่าวอีกว่า หลังจากเก็บผลผลิตเห็ดโคนญี่ปุ่นได้ครบ 1 ปีแล้ว ยังสามารถนำก้อนเชื้อเห็ดดังกล่าวมานึ่งฆ่าเชื้อใหม่ แล้วนำไปหยอดเชื้อเห็ดนางฟ้าภูฏานเก็บผลผลิตได้อีก 4-5 เดือน ซึ่งเป็นการประหยัดต้นทุนได้เป็นอย่างดี หลังจากนั้นก้อนเชื้อเห็ดที่หมดอายุแล้วยังสามารถนำไปทำเป็นปุ๋ยอินทรีย์สำหรับเพาะปลูกพืชผักได้อีกด้วย ด้วยคุณภาพมาตรฐานของเห็ดโคนญี่ปุ่นที่อบกรอบและปลอดสารทำให้มีพ่อค้าแม่ค้าทั้งในและต่างจังหวัดมารับซื้อถึงชุมชนฃ

“ปัจจุบันกลายเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนที่มีความเข้มแข็งและประสบผลสำเร็จในการเพาะและแปรรูปเห็ดโคนญี่ปุ่นขายสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรที่เป็นสมาชิกกว่า 40 ราย เฉลี่ยรายละ 4-5 แสนบาท/ปี และหากได้ขยายตลาดไปยังกลุ่มประเทศอาเซียนอย่างเป็นรูปธรรม เชื่อว่าจะสร้างรายได้ให้กับสมาชิกกลุ่มเพิ่มมากขึ้น”

กลุ่มวิสาหกิจชุมชนทรัพย์สุวรรณ ต.ดงอีจาน อ.โนนสุวรรณ จ.บุรีรัมย์ถือว่าเป็นกลุ่มที่ประสบความสำเร็จสูงสุดอีกกลุ่มของประเทศไทย สามารถยืนหยัดอยู่ได้ด้วยตัวเองโดยอาศัยกลยุทธ์การทำการตลาดที่แตกต่างกลุ่มวิสาหกิจชุมชนอื่นๆ