56-1 : ภาคต่อของไอพีโอ

โดย...ศิริพร

“หุ้นจอง” เป็นจิตวิทยา ความหวังว่า นักลงทุนเมื่อซื้อหุ้นจอง ก่อนเข้าตลาดหุ้นแล้วจะมีกำไร คือ ราคาเหนือจองแต่ความนี้อาจไม่จริงทุกเรื่อง มีปัจจัยหลายอย่าง ที่เป็นส่วนผสม ทำให้ความหวังไม่สมหวัง เรื่องนี้ นักลงทุนรู้ดี แต่ก็ยังหวังอยู่ลึกๆ ลุ้นระทึกวันแรกที่เข้าเทรด

เรื่องการกำหนดราคาขายของหุ้นน้องใหม่ เป็นทั้งศาสตร์และศิลป์ ที่มีหน่วยงานหลายฝ่าย เข้ามาเกี่ยวข้อง เจ้าของเดิมก็อยากได้ราคาดีๆ เพราะแสดงความมั่งคั่ง พี่เลี้ยงอย่างที่ปรึกษาทางการเงินก็อยากได้ราคาดีๆ เพราะแปรผันตามค่าธรรมเนียม ส่วนนักลงทุน ก็อยากซื้อในราคาดีๆ คือ ราคาถูกหน่อย สุดท้ายต้องไปวัดใจ วัดพลังกันในราคาปิดของวันแรกที่เข้าเทรดในตลาดหุ้น

การตัดสินใจลงทุนกับหุ้นจอง นักลงทุน ควรต้องทำการบ้าน ด้วยการอ่านข้อมูลในหนังสือชี้ชวน ชื่อก็บอกว่าชี้และชวนให้ซื้อ จึงต้องตั้งสติอ่านให้ดี ก่อนตัดสินใจ หนังสือชี้ชวนนี้ ออกครั้งเดียวแล้วจบกัน

เมื่อผ่านรั้วเวลาของการเป็นหุ้นน้องใหม่ เข้ามาเป็นหุ้นในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยแล้ว การเปิดเผยข้อมูล จึงจะต้องเป็นไปตามเกณฑ์ของการเป็นบริษัทมหาชน โดยมีสองหน่วยงานหลักเข้ามากำกับดูแล คือ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย หรือ ตลท.และสำนักงานกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ หรือ ก.ล.ต.

นับจากนี้ ผู้ลงทุนจะสามารถสืบค้นข้อมูลจากเกณฑ์ที่หน่วยงานกำกับประกาศไว้ เช่น งบการเงินทุกไตรมาสทุกปี การเปลี่ยนแปลงธุรกิจ การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างผู้ถือหุ้น และอื่นๆ

แหล่งข้อมูลที่นักลงทุนคุ้นเคยและเรียกกันติดปาก คือ แบบ 56-1 ตัวเลขนี้มาจากไหน มีที่มาไหม อ๋อ...มาจากมาตรา 56 ของ พ.ร.บ.หลักทรัพย์ พ.ศ. 2535 จึงเรียกกันติดปากนับจากนั้นมาตามข้อย่อยๆ

แบบ 56-1 คือ การเปิดเผยข้อมูลที่เป็นสาระสำคัญๆ ในรอบปีที่ผ่านมา อาทิ บริษัททำอะไรและกำลังจะทำอะไร ฐานะทางการเงินและผลการดำเนินการเป็นอย่างไร มีเหตุการณ์หรือข้อมูลที่กระทบต่อบริษัทที่ผู้ลงทุนควรรู้ ผู้ถือหุ้นรายใหญ่และผู้บริหารเป็นใคร

มีเรื่องที่ผู้ลงทุนควรให้ความสนใจเป็นพิเศษ ด้านลักษณะการประกอบธุรกิจ-โครงสร้างของกลุ่มธุรกิจ การวิเคราะห์ฐานะการเงินและผลการดำเนินการ (MD&A) ปัจจัยเสี่ยงและรายการระหว่างกัน เป็นต้น

แบบ 56-2 คือ รายงานประจำปีอ่านเพลินๆ และต้องชื่นชมทีมจัดทำข้อมูล ที่ต้องพลิกตำราตลอดว่า ข้อมูลใดต้องเปิดเผย เปิดมากก็ไม่เหมาะ เพราะเป็นการควักไส้ให้คู่แข่งรู้หมดทุกขด น้อยไปก็ไม่ครอบคลุมตามเกณฑ์ของการเป็นบริษัทมหาชน

มีข้อยกเว้นของข้อมูลที่ไม่ต้องเปิดเผย เพราะถือว่า เป็นความลับทางการค้า เช่น กระบวนการผลิต รายชื่อ ผู้จัดจำหน่าย ลูกค้า และปริมาณซื้อหรือขาย (ยกเว้น บริษัทต้องพึ่งพาตามความอยู่รอดของบริษัท ข้อนี้จำเป็นต้องเปิดเผย)

เกณฑ์ตั้งมากมายที่หน่วยงานกำกับดูแลออกมาแบบเข้มๆ ให้บริษัทจดทะเบียนต้องปฏิบัติหรือเปิดเผย ไม่น่าจะเล็ดลอดไปเป็นอื่น แต่ในโลกแห่งความเป็นจริง มักมีช่อง มีรู ให้มุดกันได้อยู่บ้าง ต่างคน ต่างมอง ยลตามช่อง ย่อมเห็นลู่ทาง จึงมักเป็นเรื่องราวให้เราได้เห็นเรื่องธรรมาภิบาล ความซื่อสัตย์กันอยู่บ่อยๆ

หัวใจดวงสำคัญในการขับเคลื่อนองค์กร คือ โครงสร้างการจัดการ ดูใกล้เข้าไปอีกนิด… ใครเป็นกรรมการ หรือผู้บริหารบ้าง ใครเป็นกรรมการอิสระ พอจะเป็นหูเป็นตาให้ผู้ลงทุนรายบุคคล อย่างพวกเราไหม มีการควบคุมภายในอย่างไร

ขยันถาม ขยันตาม อาจเป็นแนวกันไฟ ป้องกันเหตุไม่พึงประสงค์ที่จะเกิดขึ้นกับบริษัทจดทะเบียนได้บ้างล่ะ

การเลือกซื้อกิจการ หรือเลือกลงทุนในหุ้น จึงต้องใช้ข้อมูลมากมิติเข้ามาช่วย เทียบกับเมื่อเราไปซื้อของอื่นๆ ทำไมเราเลือกจัง ซื้อรองเท้า สี เบอร์ ต้องเป๊ะ ซื้อผลไม้ยังเลือกไม่หยิบลูกเน่าๆ พอมาซื้อหุ้น เราก็ต้องเลือกหุ้นดีด้วยเช่นกัน จริงไหม

แบบ 56-1 จึงเป็นภาคต่อข้อมูลจากหนังสือชี้ชวนของหุ้นที่ขายต่อประชาชนครั้งแรก (ไอพีโอ) ที่เป็นดุจหนังหลายภาค ที่เดินฟิล์มต่อเนื่องกันไปแบบนี้ทุกปี

วันนี้ ก่อนลงทุนซื้อหุ้น คุณอ่าน 56-1 ของหุ้นตัวนั้นรึยัง?

เครดิต : อำนวย จิรมหาโภคา ผู้ช่วยผู้จัดการ หัวหน้ากลุ่มงานการตลาดผู้ออกหลักทรัพย์ 1 ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ที่มาเป็นวิทยากรให้ความรู้กับอาสาพิทักษ์สิทธิผู้ถือหุ้น สมาคมส่งเสริมผู้ลงทุนไทย เมื่อวันที่ 17 ก.พ. 2560