รับเบอร์ซิตี้ ไทย-มาเลย์

รศ.ดร.อัทธ์ พิศาลวานิช ผู้อำนวยการศูนย์ศึกษาการค้าระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย

เมื่อวันที่ 27-28 เม.ย. 2560 ผมได้เดินทางไปเก็บข้อมูลอุตสาหกรรมยางพาราที่ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา ภายใต้โครงการวิจัยของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการทำวิจัย (สกว.) ที่ชื่อว่า “การเปรียบเทียบห่วงโซ่อุปทานอุตสาหกรรมยางพาราไทยกับมาเลเซีย เพื่อแนวทางการปฏิบัติที่ดีและสนองความต้องการในตลาดโลก

ผมได้มีโอกาสไปเก็บข้อมูลอุตสาหกรรมยางพาราที่โครงการเมืองยาง (รับเบอร์ ซิตี้) ของไทย ตั้งอยู่หมู่ที่ 4 ต.ฉลุง อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา มีขนาดพื้นที่ 1,218 ไร่ อยู่ในนิคมอุตสาหกรรมภาคใต้ที่มีเนื้อที่ 2,247 ไร่ โครงการเมืองยางของไทยห่างจากชายแดนมาเลเซีย 60 กม. ห่างจากท่าเรือสงขลา 47 กม. ห่างจาก จ.สงขลา 44 กม. ห่างจาก อ.หาดใหญ่ 13 กม.และห่างจากสนามบิน 13 กม. มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาอุตสาหกรรมยางพาราทั้งต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ เพื่อต้องการยกระดับรายได้ของยางพาราไทย พัฒนาศักยภาพอุตสาหกรรมและสร้างมูลค่าเพิ่มของยางพารา

โครงการเมืองยางนี้ รัฐบาลได้ตั้งเป้าหมายไว้ว่าในปี 2564 จะมีนักธุรกิจเข้ามาลงทุนไม่ต่ำกว่า 70 ราย มูลค่าการลงทุนไม่ต่ำกว่า 8,000 ล้านบาท มีการใช้ยางพารา 1-2 แสนตัน/ปี มีการพัฒนาเมืองยางให้เป็นต้นแบบอุตสาหกรรมยางพาราเชิงนิเวศ พัฒนาอุตสาหกรรมกลางน้ำและปลายน้ำ และต้นแบบการพัฒนาอุตสาหกรรมยางแบบคลัสเตอร์ ซึ่งเป็นการทำงานระหว่างเกษตรกร นักธุรกิจ และสถาบันการศึกษา

หากโครงการเมืองยางเป็นไปตามเป้าหมายก็จะทำให้ความต้องการใช้ยางพาราภายในประเทศเพิ่มสูงขึ้น ความต้องการใช้ยางพาราภายในประเทศ ปี 2558 จำนวน 6 แสนตัน คิดเป็นสัดส่วน 13% จากผลของโครงการเมืองยางพาราจะทำให้ความต้องการใช้ยางพาราของไทยเพิ่มเป็น 17% ต่อผลผลิตทั้งหมด

หันมาดูโครงการเมืองยางของมาเลเซียกันบ้างครับ โครงการเมืองยางของมาเลเซียเป็นส่วนหนึ่งในระเบียงเศรษฐกิจภาคเหนือ (เอ็นซีอีอาร์) หรือที่เรียกว่า “Koridor Utara” และยังเป็นส่วนหนึ่งของเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดนพิเศษ (เอสบีอีซี) ภายใต้โครงการไอเอ็มที-จีที เอ็นซีอีอาร์ เน้น 4 เรื่อง คือ เกษตรกรรม อุตสาหกรรม บริการ (ท่องเที่ยวและโลจิสติกส์) และการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ มีหน่วยงานที่รับผิดชอบคือ เอ็นซีไอเอ (Northern Corridor Implementation Authority) โดยมีบริษัท “Sime Darby” เป็นผู้ขับเคลื่อนโครงการ โครงการเมืองยางพาราของมาเลเซีย เรียกว่า “Kota Putra Rubber City : KPRC” เจ้าของโครงการ คือ บริษัท Tradewinds Plantation Bhd : TPB หนึ่งในบริษัทอุตสาหกรรมการเกษตรรายใหญ่ของมาเลเซีย ตั้งอยู่ที่เมืองโคตา อำเภอปาดังเตอรับ ในรัฐเคดาห์ ห่างจากหาดใหญ่ 89 กม. ห่างจากปีนัง 155 กม.อยู่ติดกับบ้านประกอบ อ.นาทวี จ.สงขลา

KPRC มีขนาด 3,750 ไร่ แบ่งออกเป็น 2 โซน คือ โซนอุตสาหกรรมตั้งเป็นศูนย์กลางการผลิตถุงมือยางพาราและถุงยางอนามัย ศูนย์กลางเฟอร์นิเจอร์ไม้ยางพารา ศูนย์กลางล้อรถยนต์และสายท่อยาง ศูนย์กลางรองเท้ายางพาราร่วมทั้งผลิตภัณฑ์ยางพาราอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้เป็นโซนพักผ่อนประกอบด้วยโรงเรียนนานาชาติ รีสอร์ท โรงพยาบาล และห้างสรรพสินค้า 

สำหรับโครงการเมืองยางพารานี้ เป็นความร่วมมือของทั้งสองประเทศภายใต้ชื่อว่านิคมอุตสาหกรรมยางพาราไทย-มาเลเซีย (Thai-Malaysia Rubber Industrial Estate) นอกจากนี้โครงการเมืองยางพาราของมาเลเซียเป็นหนึ่งในแผนพัฒนาเศรษฐกิจของรัฐเคดาห์ (Kedah Transformation Plan 2013-2018) ที่ตั้งเป้าหมายในการพัฒนารัฐเคดาห์ 10 เรื่อง ซึ่งนี้คือหนึ่งใน “อุตสาหกรรม 4.0 ของมาเลเซีย” ประกอบด้วยศูนย์ไฮเทคคูลิม ศูนย์วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเคดาห์ เมืองยาง สนามบินนานาชาติคูลิม เป้าหมาย 40 ล้านคน/ปี และเชื่อมต่อกับรถไฟความเร็วสูงและทางด่วน SPIKE เมืองยานอวกาศเคดาห์ เน้นซ่อมและบำรุง ศูนย์กลางรถยนต์ อุตสาหกรรมปิโตรเคมีและน้ำมัน เมืองทางการแพทย์ อุตสาหกรรมประมงครบวงจร และศูนย์ผลิตเครื่องจักรและชิ้นส่วนขั้นสูง