พันธบัตรประเทศเกิดใหม่ เสน่ห์หรือเสี่ยง (ตอน 1)

โดย...จิรวัฒน์ สุภรณ์ไพบูลย์

กลุ่มประเทศเกิดใหม่ หรือ Emerging Markets (EM) คือ กลุ่มประเทศที่มีอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจสูง แบ่งเป็น 3 ภูมิภาคหลัก คือ 1.เอเชีย เช่น ไทย จีน อินเดีย มาเลเซีย และฟิลิปปินส์ 2.ละตินอเมริกา เช่น อาร์เจนตินา บราซิล ชิลี โคลอมเบีย และเม็กซิโก 3.ยุโรปตะวันออก เช่น เช็ก รัสเซีย แอฟริกาใต้ และตุรกี เป็นต้น แต่...ประเทศที่นักลงทุนจับตามองเพราะมีแนวโน้มจะเป็นตัวขับเคลื่อนหลักของเศรษฐกิจโลกในอนาคต คือ บราซิล รัสเซีย อินเดีย และจีน หรือ "BRIC"

EM ต้องใช้เงินจำนวนมากเพื่อพัฒนาประเทศ ทำให้มีการระดมทุนจากนักลงทุนทั้งในและต่างประเทศ ผ่านตลาดพันธบัตรทั้งที่เป็นสกุลเงินตนเอง (สกุลเงินท้องถิ่น) และสกุลเงินหลัก เช่น เหรียญสหรัฐ หรือยูโร

ข้อมูลจาก Bank for International Settlement ระบุว่าปี 2013 มูลค่าตลาดพันธบัตรใน EM ที่เป็นสกุลเงินท้องถิ่นมีสัดส่วนของเอเชียสูงสุดคือ 50% รองมาเป็นละตินอเมริกา 28% และยุโรปตะวันออก 22% ส่วนตลาดพันธบัตรในสกุลเงินหลัก สัดส่วนเปลี่ยนไปเป็นละตินอเมริกา 46% ยุโรปตะวันออก 45% และเอเชียจะต่ำเพียง 9% เท่านั้น ทำไมนักลงทุนจึงตอบรับพันธบัตรในสกุลเงินหลักต่างจากสกุลเงินท้องถิ่น

EM ส่วนมากมีอัตราเงินเฟ้อสูง ทำให้อัตราดอกเบี้ยต้องสูงตาม เมื่อเทียบกับกลุ่มประเทศพัฒนาแล้ว เช่น ดอกเบี้ยพันธบัตรอายุ 10 ปี สกุลเงินท้องถิ่นของอินเดีย ตุรกี บราซิล และสหรัฐ อยู่ที่ 6.7% 10.6% 10.1% และ 2.4% ตามลำดับ แต่ข้อพึงระวังหากจะลงทุนในสินทรัพย์สกุลเงินท้องถิ่น นอกจากดอกเบี้ย คืออัตราแลกเปลี่ยน เช่น นักลงทุนสหรัฐ ซื้อพันธบัตรบราซิลที่ให้ดอกเบี้ย 10% ผ่านไป 1 ปี เงินบราซิลอ่อนค่าลง 5% เทียบกับเหรียญสหรัฐ ทำให้ผลตอบแทนสุทธิที่ได้จะเหลือเพียง 5% (รายได้ดอกเบี้ย 10%-ขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยน 5%)

ตั้งแต่ปี 2013 ค่าเงิน EM อ่อนลงต่อเนื่อง ทำให้ความน่าสนใจของการลงทุนในพันธบัตร EM ลดลง เหนือไปจากนั้น บางประเทศใน EM ยังมีกฎเกณฑ์การลงทุนในพันธบัตรสกุลเงินท้องถิ่นสำหรับนักลงทุนต่างชาติปลีกย่อยอีก เช่น การควบคุมโควตาเงินลงทุน การเคลื่อนย้ายเงินออกนอกประเทศ หรือปัญหาสภาพคล่องการซื้อขาย ล้วนเป็นอุปสรรคที่สำคัญของนักลงทุนต่างชาติทั้งสิ้น