สามเหลี่ยมมรกต

โดย...สิริพร สงบธรรม เลขาธิการสมาคมส่งเสริมผู้ลงทุนไทย คนสามกลุ่ม

การประชุมสามัญประจำปีผู้ถือหุ้นปี 2560 วันที่ 15 มี.ค.-30 เม.ย. 2560 นักลงทุนคุ้นเคยกันดีกับการประชุมสามัญผู้ถือหุ้นนี้ เพราะทั้ง 3 กลุ่มคนจาก “สามเหลี่ยมมรกต” มีความสัมพันธ์ มีความรับผิดชอบต่อกันในเชิงนิตินัย ที่มีกฎหมายหลายฉบับร้อยรัดไว้

ความสัมพันธ์ของ 3 กลุ่มน่าสนใจ ไม่ว่าจะเป็นหมวกใบไหน ล้วนมีความสำคัญทั้งระดับตนเองและระดับประเทศชาติ เพราะคือการวัดระดับธรรมาภิบาลของตลาดทุนไทยที่ต้องมีทั้งกฎหมายกำกับ และแนวปฏิบัติที่เหนือกว่ากฎหมาย ที่เรียกว่า “ธรรมาภิบาล”

ผู้ถือหุ้น : จัดระดับว่าเป็นเจ้าของกิจการ เป็นผู้ลงทุน ลงเงินถือหุ้น/ซื้อหุ้น จึงมีหน้าที่แต่งตั้งกรรมการบริษัท พบว่าการแต่งตั้งกรรมการบริษัทต้องเป็นวาระขอเสียงการลงมติจากผู้ถือหุ้นทุกครั้ง

กรรมการ : เป็นผู้กำหนดนโยบาย และกำกับดูแลผู้บริหาร ที่จะนำไปปฏิบัติให้บรรลุเป้าหมาย

ผู้บริหาร : นำนโยบายไปปฏิบัติ ผลการดำเนินงานขององค์กรเจริญเติบโต ย่อมสร้างความมั่งคั่งให้กับผู้ถือหุ้น ผ่านราคาหุ้น และการจ่ายเงินปันผล

การนัดพบของทั้ง 3 กลุ่มจึงเกิดขึ้น เรียกว่า “การประชุมสามัญผู้ถือหุ้น” เป็นการพบกันปีละครั้ง ไม่ต่างจากหุ้นส่วนทางธุรกิจที่มาเล่าสู่กันฟังว่าในรอบปีที่ผ่านมา มีกำไร/ขาดทุน หรือเหตุการณ์ใดที่มีนัยเกิดขึ้น

การเตรียมการในแต่ละครั้งของการประชุมสามัญผู้ถือหุ้นนั้น ต้องมีการจัดทำเอกสารเยอะมาก เพื่อให้สมบูรณ์ตามข้อกำหนดของกฎหมาย และตามหลักการธรรมาภิบาล

ฝ่ายงานที่มีหน้าที่ดูแลงานนี้ คือ “เลขานุการบริษัท” ต้องทำงานกันหนักและขาดแคลนบุคลากรในแวดวงนี้ งานหนัก เครียด ต้องดูแลทั้งคณะกรรมการ ประสานกับฝ่ายจัดการ-ผู้บริหาร ถึงวันนัดพบก็ต้องปะทะกับผู้ถือหุ้นอีก…

หากเป็นสตาร์ทอัพ คงเห็นหน้าเห็นตากันทุกคน แต่บริษัทจดทะเบียน มีผู้ถือหุ้นนับร้อย-พัน-หมื่น-แสนคน บริษัทที่มีผู้ถือหุ้นมากที่สุด คือ การบินไทย-รักคุณเท่าฟ้า 1.4 แสนคน หากมาประชุมกันทุกคน ดีดีการบินไทยจะวางแผนรับมืออย่างไร

สมาคมเก็บข้อมูลภาคสนาม 3 ปีที่ผ่านมา พบว่า มีบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นอยู่ 4 ล้านรายชื่อ มีผู้ถือหุ้นเข้าร่วมประชุมสามัญผุ้ถือหุ้น 2.2 แสนคน ในจำนวนนี้ไปประชุมด้วยตัวเอง 7 หมื่นคน ที่เหลือมอบฉันทะเบ็ดเสร็จ การมอบฉันทะเสมือนการกระทำการด้วยตัวเอง จึงมี 5% เท่านั้นที่มาประชุมสามัญผู้ถือหุ้น

สมาคมจึงอยากรณรงค์ให้ผู้ถือหุ้นเข้าร่วมประชุมเพื่อรับฟังข้อมูลจากฝ่ายผู้บริหาร อย่าขี้เกียจปีหนึ่งหนหนึ่ง หากท่านเป็นผู้ถือหุ้น ซึ่งเป็นเจ้าของบริษัท ไปฟังซะหน่อย เพลินดีนะคะ

สถิติในปีที่แล้ว 2559 พบว่า มีประธานกรรมการบริษัท 36 แห่ง ไม่เข้าร่วมประชุมสามัญผู้ถือหุ้น ประธานกรรมการตรวจสอบ 29 แห่ง และมีคณะกรรมการเข้าร่วมประชุมน้อยกว่า 90% (หมายถึง หากมีกรรมการ 10 คน ขาดประชุม ได้เพียง 1 คน---สถิตินี้ แสดงว่ามากกว่า 1 คน) มี 115 บริษัท จากทั้งตลาดหุ้นไทย 670 บริษัท สถิติข้างต้น ล้วงลึกมีชื่อแต่ละบริษัทด้วยนะ แต่ขอยกย่องคนทำดี ใครที่ยังทำดีไม่พอ รู้ตัวตนเองกันอยู่แล้ว จึงอาจยังไม่จำเป็นที่จะชักชื่อออกมาในวันนี้

ทั้ง 3 กลุ่ม ควรได้พบกันปีละหน มาตามนัด กาปฏิทินกันไว้เลย แล้วมาวัดใจกันว่า ใคร…จะรู้สิทธิและหน้าที่ของตนเพียงไร… ไม่พึงเรียกร้องเพียงสิทธิ เพราะชีวิตย่อมเกิดมาพร้อมกับหน้าที่เช่นกัน…

ดิฉันอาจจะมองโลกสวย แต่ในความโลกแห่งความเป็นจริง เรามักจะเห็นกรณีศึกษากันออกบ่อย อย่างผู้บริหารขี้โกง กรรมการตรายาง ผู้ถือหุ้นแก๊งป่วน จนมีฉายา “มนุษย์ป้า” หรือหนักข้อ คือ แก๊งรีดไถ