หลักธรรมาภิบาลการลงทุนสำหรับผู้ลงทุนสถาบัน

โดย...ปริย เตชะมวลไววิทย์

ในโลกของการลงทุนที่หวังผลตอบแทนและพิจารณาความเสี่ยงของกิจการที่ลงทุนเป็นเรื่องหลัก ระยะ 10 ปีที่ผ่านมาและยุคต่อจากนี้ การพิจารณาการลงทุนในกิจการใดๆ มีแนวโน้มที่ผู้ลงทุนจะผนวกเรื่องความรับผิดชอบทางสังคม สิ่งแวดล้อม และการกำกับกิจการที่ดีเข้ามาด้วย เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการแก้ไขปัญหาความเป็นอยู่ของประชากรที่เกิดจากความเสื่อมโทรมของสังคมและสิ่งแวดล้อม

ในต่างประเทศ มีการออกหลักธรรมาภิบาลการลงทุนสำหรับผู้ลงทุนสถาบัน (I Code) เพื่อเป็นแนวทางปฏิบัติแก่ผู้ให้บริการจัดการเงินลงทุน ผู้จัดการแทนเจ้าของทรัพย์สิน ที่ปรึกษาการลงทุน หรือผู้ดูแลผลประโยชน์ประเภทต่างๆ ให้มีหลักการลงทุนในกิจการที่มีความรับผิดชอบ คำนึงถึงการกำกับดูแลกิจการที่ดี เป็นหลักที่จะนำไปสู่การปฏิบัติเพื่อประโยชน์ที่ดีที่สุดของเจ้าของเงินลงทุน

I Code เป็นหลักธรรมาภิบาลการลงทุนหลายๆ ข้อรวมกัน ผู้ลงทุนสถาบันเคยปฏิบัติกันมาอยู่ก่อนแล้ว มากหรือน้อยขึ้นอยู่กับนโยบายของแต่ละสถาบัน แต่สำหรับ I Code ของ ก.ล.ต.ที่เพิ่งเปิดตัวไปเมื่อวันที่ 23 ก.พ.ที่ผ่านมา เกิดจากการหารือหลายภาคส่วนในตลาดทุนไทย ทั้งหน่วยงานกำกับดูแล สมาคมที่เกี่ยวข้อง และผู้ลงทุนสถาบันหลายแห่ง ร่วมกันออกแบบและเสนอหลักปฏิบัติที่ทำได้จริง มีความเป็นสากล ช่วยยกระดับความน่าเชื่อถือของผู้ลงทุนสถาบัน ส่งเสริมสภาพแวดล้อมที่เกื้อหนุนให้บริษัทจดทะเบียนและธุรกิจในตลาดทุนคำนึงถึงการกำกับดูแลกิจการที่ดี ประกอบธุรกิจอย่างรับผิดชอบ

I Code ประกอบด้วยหลักปฏิบัติทั้งหมด 7 ข้อครับ ประกอบด้วย การกำหนดนโยบายธรรมาภิบาลการลงทุน การจัดการความขัดแย้งทางผลประโยชน์อย่างเพียงพอเพื่อประโยชน์ที่ดีที่สุดของลูกค้า การตัดสินใจและติดตามบริษัทที่ลงทุนอย่างใกล้ชิดและทันเหตุการณ์ การเพิ่มระดับการติดตามบริษัทที่ลงทุนเมื่อเห็นว่าการติดตามแบบเดิมยังไม่เพียงพอ เปิดเผยนโยบายการใช้สิทธิออกเสียงและผลการใช้สิทธิ การให้ความร่วมมือกับผู้ลงทุนอื่นตามความเหมาะสม และการเปิดเผยธรรมาภิบาลการลงทุนและปฏิบัติตามนโยบายต่อลูกค้าอย่างสม่ำเสมอ

I Code เป็นหลักปฏิบัติด้วยความสมัครใจของผู้ลงทุนสถาบันครับ หน่วยงานของรัฐไม่ได้ออกกฎเกณฑ์เพื่อบังคับ จึงเป็นเรื่องน่ายินดีที่ในงานเปิดตัว I Code มีการแสดงพลังสนับสนุนจาก 9 สถาบัน และพลังความตั้งใจของผู้ลงทุนสถาบันรายใหญ่ในตลาดทุนไทย ซึ่งเป็นสมาชิกของสมาคมบริษัทจัดการลงทุน สมาคมประกันชีวิตไทย และสมาคมประกันวินาศภัยไทย จำนวน 53 บริษัท รับที่จะนำ I Code ไปปฏิบัติ เพราะเห็นถึงความสำคัญ ซึ่งเป็นการส่งสัญญาณสร้างวัฒนธรรมที่มีธรรมาภิบาลในทุกระดับการลงทุนให้ดีขึ้น โดยการปฏิบัติตาม I Code ใช้หลักการ Comply or explain คือ หากไม่ได้ปฏิบัติข้อใด หรือหากเห็นว่าไม่เหมาะสมกับลักษณะธุรกิจในส่วนใด สามารถอธิบายถึงเหตุผลและความจำเป็น หรือมาตรการที่นำมาใช้ทดแทนได้ครับ

การประกาศรับ I Code นอกจากจะสร้างความน่าเชื่อถือให้แก่ลงทุนสถาบันเองแล้ว อีกด้านหนึ่งคือการใช้พลังของผู้ลงทุนสถาบันช่วยออกแบบการดำเนินธุรกิจของกิจการในตลาดทุนด้วย เพราะนอกจากผู้ลงทุนสถาบันกลุ่มนี้จะมีจำนวนเงินลงทุนที่ต้องบริหารรวมกันในสัดส่วนที่สูงกว่า 9 ล้านล้านบาท การประกาศรับ I Code ทำให้ผู้ลงทุนสถาบันต้องพิจารณาเรื่องความรับผิดชอบของกิจการที่มีต่อสังคมสิ่งแวดล้อม และการกำกับดูแลกิจการที่ดี เป็นประเด็นเพิ่มเติม หากกิจการที่ลงทุนมีประเด็นปัญหาในเรื่องดังกล่าว ผู้ลงทุนสถาบันจะมีส่วนผลักดันให้ปรับปรุงแก้ไข ทำให้กิจการมีแนวโน้มที่จะต้องคำนึงถึงประโยชน์ของผู้ถือหุ้นและผู้ลงทุนเป็นสำคัญ