รถไฟฟ้าชี้นำการพัฒนาเมือง?

แม้ว่ารถไฟฟ้าจะเป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในการพัฒนาเมืองที่ชัดเจน เห็นได้จากการเปลี่ยนแปลงของ กทม.โดยเฉพาะในเขตเมืองชั้นในรอบเกือบ 20 ปีที่ผ่านมา ปฏิเสธไม่ได้ว่ารถไฟฟ้า 2 สาย ทั้งบีทีเอสและเอ็มอาร์ทีมีส่วนสำคัญอย่างยิ่ง ที่ทำให้เกิดการพัฒนาที่รวดเร็ว

อย่างไรก็ตาม เมื่อรถไฟฟ้าสายสีม่วงบางใหญ่-เตาปูน ซึ่งเป็นรถไฟฟ้าสายแรกที่วิ่งเชื่อมต่อระหว่างเมืองชั้นในกับชานเมืองเปิดให้บริการ ทำให้หลายคนต้องปรับเปลี่ยนความคิดเห็นที่ว่า รถไฟฟ้าเป็นตัวชี้นำการพัฒนากันเสียใหม่ เพราะเป็นที่ทราบดีว่าจนถึงเวลานี้รถไฟฟ้าสายสีม่วงก็ยังมีปริมาณคนใช้บริการไม่เป็นไปตามที่คาดหวัง แม้ว่าจะอยู่ระหว่างการพัฒนาสถานีเชื่อมต่อกับสถานีบางซื่อ แต่หลายคนก็ยังไม่ปักใจเชื่อว่าสถานการณ์จะดีขึ้น เนื่องจากเกือบครึ่งของเส้นทางวิ่งผ่านชุมชนที่มีความหนาแน่นน้อยเกินไป

ขณะที่นักพัฒนาที่ดินบางราย เห็นว่า การพัฒนารถไฟฟ้าควรจะเปลี่ยนวิธีคิดเสียใหม่ คือ การสร้างความหนาแน่นตามแนวเส้นทางให้เกิดขึ้นมาก่อน โดยการเปิดพื้นที่ให้มีการพัฒนากระจายไปตามแนวสถานีรถไฟฟ้าพร้อมๆ กับการก่อสร้างเส้นทางเดินรถ ซึ่งจะทำให้เกิดความหนาแน่นชุมชนที่มากพอ จนทำให้ไม่ต้องตีรถเปล่ากันเหมือนเช่นทุกวันนี้ เพราะกว่าจะรอให้มีจำนวนผู้โดยสารที่คุ้มทุนไม่รู้จะใช้เวลานานแค่ไหน

เช่นเดียวกับรถไฟฟ้าอีกหลายเส้นทางที่กำลังจะเกิดขึ้นในอนาคตอันใกล้นี้ ก็เริ่มมีความกังวลกันแล้วว่าจะมีชะตากรรมเดียวกับสายสีเขียวด้วยหรือไม่ เพราะแต่ละเส้นทางล้วนเกิดขึ้นในลักษณะที่คล้ายคลึงกับสายสีม่วง คือ มีชุมชนหนาแน่นแค่ต้นทางกับปลายทาง แต่ระหว่างทางพื้นที่ส่วนใหญ่ยังเบาบาง จึงเริ่มน่าเป็นห่วงว่ารถไฟฟ้า 10 เส้นทางที่กำลังจะเกิดขึ้นในอนาคตจะเป็นตัวกระตุ้นการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ที่ได้ผลเหมือนที่ผ่านมาหรือไม่