อิทธิพลท้องถิ่นที่ต้องเจอ

โดย...กริช อึ้งวิทูรสถิตย์

การเข้าไปทำการค้าที่ไหนก็ตาม สิ่งที่ผมต้องระวังเป็นอย่างยิ่งคือคำว่า “เพื่อน” ครับ เมื่อเราเข้าไปอยู่ที่ไหนก็ตาม ถ้าไม่มีเพื่อนจะลำบากมาก ต้องไปเผชิญกับอะไรที่คาดไม่ถึงอีกมากมาย บางครั้งเราอยู่ต่างบ้านต่างเมือง ถ้าเราโดดเดี่ยวเดียวดาย การทำอะไรก็มักจะติดขัดเสมอ

สิ่งหนึ่งที่ป๋าเฉลียว อยู่วิทยา สอนผมมาคือ “ต้องทำตัวให้เล็กๆ เข้าไว้ อย่าลืมตัว อย่ากินแต่หูฉลามแล้วลืมกินก๋วยเตี๋ยวข้างทาง ต้องกินได้ทุกอย่าง” สิ่งนี้ผมจำใส่ใจตลอดมาครับ ทำให้ผมไปที่ไหนจะไม่ค่อยมีคนเกลียดชัง ช่วงที่ผมเข้าไปในกัมพูชาใหม่ๆ ก็มีพ่อค้าที่นั่น ซึ่งเป็นคนท้องถิ่นที่เขาค้าขายอยู่ก่อนแล้วมากมายครับ ในขณะที่ผมก็ต้องอาศัยอาเจ็กโอตี๋ร้านทวีสโตร์ช่วยเหลือ ท่านพาผมไปแนะนำตัวกับพ่อค้าเขมร และพ่อค้าเวียดนามหลายท่านทีเดียว นับเป็นบุญวาสนาของผมครับ ที่ได้รับความรักและเมตตาจากอาเจ็ก แกมักจะแนะนำผมว่าผมเป็นหลานท่าน ทั้งๆ ที่ไม่มีเชื้อสายเลือดที่เกี่ยวพันกับท่านเลยครับ มีแต่หน้าที่ค่อนข้างจะบานๆ ใหญ่ๆ เหมือนๆ กัน ผมจึงพอจะไปได้อย่างเนียนๆ ทุกวันนี้ยังซาบซึ้งในพระคุณของท่านไม่รู้ลืมครับ

ทางด้านการทับเส้นสายเก่าของคนที่ทำการค้าดั้งเดิม แน่นอนว่าผมมีการทับเส้นคนอื่นเยอะ เนื่องจากยุคนั้นผมเป็นดาวรุ่งมากๆ ทำให้เกิดการอิจฉาริษยากันเป็นธรรมดา แต่สิ่งหนึ่งที่ผมทำได้คือ ไม่ว่าใครก็ตามที่มีจิตใจดังว่า ผมมักจะเดินเข้าไปหาเพื่อคารวะตลอด ผมเชื่อว่าถ้าเขาได้รู้จักตัวตนของผมแล้วก็จะเปลี่ยนความคิด จากหนักก็จะเป็นเบา จากคู่แข่งก็จะเปลี่ยนเป็นคู่ค้าได้ครับ

ผมมีทั้งผู้ค้าขายที่ชายแดนที่เขาไม่ค่อยชอบหน้าผม บางร้านเขาตราหน้าผมเลยว่าจะเอาผมให้ล้มก็มี ส่วนหนึ่งเพราะเขามองว่าเราเด็กมาจากที่ไหน มาทำให้ธุรกิจเขาเดือดร้อน ที่เคยขายได้มีกำไรก็เริ่มลดลง เป็นต้น และอีกพวกหนึ่งที่มีปัญหาคือ เซลส์แมนของบริษัท เพราะในอดีต เขาเคยได้ค่าคอมมิชชั่น ค่าอินเซนทีฟจากยอดขาย แต่พอเราเข้าไปทำ เขาก็เลยขาดรายได้ส่วนนี้ไป ทำให้เขาไม่ค่อยชอบขี้หน้าเราเป็นอย่างยิ่ง นี่ไม่ได้คิดเองนะครับ ผมเคยมีประสบการณ์การขายทับเส้นกับทางร้านค้าที่ชายแดน ผู้จัดการฝ่ายขายเขตนั้น เขาเรียกให้ผมเข้าไปเพื่อประชุมเจรจากับทางผู้ค้าเก่าที่ชายแดน พอนั่งประชุม ผมเจอทั้งคำขู่ คำเตือน และคำขอร้องมีมาเป็นชุดครับ ผู้จัดการเขตเขาไม่เข้าข้างเราหรอกครับ เขาจะเอาเราให้จมไปเลย ซึ่งผมก็เข้าใจเขานะครับ สุดท้ายพอเราอ่อนน้อม คารวะเขา เรียกเขาว่าอาแปะอย่างนั้นอย่างนี้ เพราะเราถือว่าเราเป็นเด็กกว่า ทุกอย่างก็ลดดีกรีความร้อนแรงลงมา ทุกอย่างก็ผ่านไปด้วยดีครับ

อีกส่วนคืออิทธิพลท้องถิ่น แน่นอนว่าที่พนมเปญเป็นเมืองใหญ่ พอเราทำธุรกิจที่พอมีชื่อเสียง ก็จะมีบางท่านที่ต้องการสินค้าที่เรามีอยู่ไปขาย เคยมีอยู่ครั้งผมเดินทางไปพนมเปญโดยไม่มีใครรู้กำหนดการมาก่อน แต่เขาไม่รู้ทราบมาจากไหนว่าผมจะเข้าไป พอเครื่องบินถึงสนามบินก็มีลูกน้องเขามารับไปพบที่บ้านเลย นั่งคุยกันไปเขาก็ขอขายสินค้าของผม ผมก็บอกว่าผมขายให้ท่านไม่ได้ครับ เพราะผมทำกับคุณแชมเปน (พ่อค้าเขมร ซึ่งต่อมาก็เป็นทั้งลูกค้า เป็นทั้งเพื่อนสนิท) ผมจะหักหลังเขาไม่ได้ ความซื่อสัตย์ต้องมาก่อน เขาก็ไม่เข้าใจ สุดท้ายท่านก็นั่งขยับซ้ายขวา บอกว่าอึดอัด แล้วก็ชักปืนแกล้งเอาออกมาเก็บไว้ใต้โต๊ะ ผมพอเห็นก็อ่านเกมออกครับว่าเขากำลังขู่เรา ผมก็บอกเขาไปเลยตรงๆ ครับว่า “ท่านครับ ผมขายให้ท่านไม่ได้จริงๆ ถ้าให้ผมหักหลังคู่ค้าได้ สักวันผมก็ต้องหักหลังท่านได้ ซึ่งไม่ใช่นิสัยผม ท่านจะยิงผม ผมก็ตายครับ แต่ผมขายให้ท่านแล้วไปหักหลังผู้ค้าเดิม ผมทำไม่ได้จริงๆ ครับ” แค่นั้นแหละครับ เขาก็ลุกขึ้นมาขอจับมือผม แล้วบอกว่า “เฮียกริช ผมรักน้ำใจคุณจริงๆ ในอนาคตถ้ามีอะไรได้ทำร่วมกัน ผมก็จะยินดีนะครับ” ผมออกจากบ้านหลังนั้นด้วยความโล่งอกครับ จับหน้าอกดูใจยังไม่หายเต้นเลยครับ