ชีวิตสูตรสำเร็จ

โดย...ศ.ดร.สุชัชวีร์ สุวรรณสวัสดิ์ ประธานที่ประชุมอธิการบดีแห่งประเทศไทย

ข่าวเรื่องทุจริตการสอบคัดเลือกเข้าโรงเรียนนายสิบตำรวจ สร้างความตกใจแก่สังคมไทยไม่น้อย ที่ผู้ปกครองยอมจ่ายค่านายหน้าหลายแสนบาทเพื่อหาคนมาสอบแทน ครั้งนี้ไม่ใช่ครั้งแรก เพราะยังมีเรื่องกรณีทุจริตการสอบเข้าเรียนในคณะแพทย์โดยใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เมื่อปีก่อน และมีการทุจริตในห้องสอบตั้งแต่มัธยมจนถึงมหาวิทยาลัย ซึ่งแต่ละปีมีนักศึกษาต้องหมดอนาคตเพราะถูกจับได้จำนวนไม่น้อย และที่จับไม่ได้อีกจำนวนมากเท่าไหร่ ก็ยังตอบไม่ได้ จึงเห็นชัดว่ามีการทุจริตการสอบในทุกระดับเกิดขึ้นครั้งแล้วครั้งเล่า และอาจจะเกิดขึ้นคู่กับสังคมไทยตลอดไป

ปัญหาทุจริตการสอบเป็นเรื่องน่ากลัวที่สุด และหากยังปล่อยปัญหานี้ไป ประเทศไทยก็คงจะหมดอนาคต เพราะบัณฑิตไทยทุกสาขาอาชีพจบมาได้ด้วยความไม่ถูกต้อง ก็ย่อมดำเนินชีวิตอย่างไม่ถูกต้องด้วยเช่นกัน คนที่เสียเงินแลกมาก็ต้องเอาทุนคืน ในที่สุดการทำ “โครงการบัณฑิตไทยไม่โกง” ก็คงจะสูญเปล่า

หากวิเคราะห์กันให้ดี พบว่าปัญหาทุจริตในการสอบมาจาก 3 ปัญหาหลัก คือ 1.ปัญหาความหละหลวมของกระบวนการคุมสอบในทุกระดับ ซึ่งอาจแก้ไขโดยการปรับเปลี่ยนจากคนคุมสอบ มาใช้เทคโนโลยีในการคุมสอบได้ เช่น ใช้กล้องวงจรปิดที่มีความคมชัดสูงกว่าและราคาถูกกว่าในอดีต เข้าช่วยในการควบคุมการสอบ เมื่อเห็นสิ่งผิดปกติก็สามารถซูมเข้าไปดูโดยผู้สอบไม่รู้ตัว ประสิทธิภาพจึงสูงกว่าและใช้คนน้อยกว่า

2.ปัญหาระบบการสอบคัดเลือกและประเมินผล ที่เน้นการสอบทำคะแนนแข่งขัน แต่ไม่ได้บอกความสามารถที่แท้จริงและความเหมาะสมของผู้สอบ ซึ่งแตกต่างจากระบบในประเทศที่พัฒนาแล้ว ที่ให้โอกาส
ผู้สอบได้เขียนเรียงความแสดงความเป็นตนเอง หรือมีการสอบสัมภาษณ์ที่มีมาตรฐานและเป็นธรรม จึงอาจต้องยกเครื่องการสอบคัดเลือก หรือการสอบประเมินของไทยทั้งระบบ

และ 3.ปัญหาความคาดหวังของผู้ปกครอง ที่มุ่งให้ชีวิตลูกหลานเป็น “ชีวิตสูตรสำเร็จ” หรือชีวิตที่ไปตามกระแส เน้นผลตอบแทนตามความคาดหวังมากกว่าให้เป็นชีวิตที่ต้องต่อสู้ ทำให้สังคมไทยกลายเป็นสังคมสูตรสำเร็จ ที่ชีวิตจะดี มีเงินเดือนดี หากสอบเข้าคณะนี้ได้หรือสอบเข้ากรมนี้ได้ ดังนั้นเด็กไทยและผู้ปกครองจึงต้องทำทุกวิถีทางให้บรรลุเป้าหมาย แม้ต้องลงทุนเท่าไหร่ก็ยอม และบางกรณีถึงกับยอมทำการทุจริต

ชีวิตสูตรสำเร็จ ไม่ใช่เป็นจุดกำเนิดของปัญหาการทุจริตในการสอบเท่านั้น แต่ยังเป็นจุดอ่อนในการพัฒนาชาติ เรามักได้ยินว่า “คนไทยเกิดมาสบาย อยู่อย่างสบาย” เพราะมั่นใจว่าประเทศไทยไม่มีภัยธรรมชาติรุนแรง อีกทั้งในน้ำมีปลา ในนามีข้าว อยู่ไปทั้งชาติก็ไม่อดอยาก แต่จะเห็นว่าความเชื่อนี้ไม่จริงอีกต่อไปแล้ว ประเทศไทยก็เสี่ยงทั้งภัยแผ่นดินไหว น้ำท่วมหนัก และแล้งหนักได้เช่นกัน แถมในน้ำก็มีมลพิษ ปลาก็เริ่มหมด นาก็ถูกขายทิ้งไปทำโรงงานอุตสาหกรรมแทนหากคนไทยรุ่นใหม่ยังคิดว่าจะหาชีวิตสูตรสำเร็จได้เหมือนความเชื่อดั้งเดิม คงคิดผิด

ยุคไทยแลนด์ 4.0 มีแนวความคิดตรงกันข้ามกับความคิดเก่าแบบชีวิตสูตรสำเร็จ คือ ต้องการยกระดับประเทศสู่สังคมนวัตกรรม ที่คนรุ่นใหม่ต้องเรียนรู้ พัฒนาตนเอง สร้างความแตกต่าง มีความคิดสร้างสรรค์ ไม่ยึดติดกับความเชื่อเดิม

ปัญหาทุจริตในการสอบ มีผลกระทบถึงอนาคตชาติ และความเชื่อเรื่อง “ชีวิตสูตรสำเร็จ” จะสร้างปัญหาเรื่องทุจริต กลายเป็นวังวนอยู่อย่างนี้

ดังนั้น การทำให้คนไทยออกนอก Comfort Zone หรือชีวิตแบบเดิมๆ สบายๆ ด้วยการชี้ชัดว่าอนาคตไทยคงจะแย่แน่ หากคนไทยไม่เปลี่ยน ไม่สู้ อาจจะเป็นทางแก้ปัญหาที่แท้จริง