ภาษาธรรมชาติ

โดย...ชัชวาล สังคีตตระการ

การจะให้คอมพิวเตอร์เข้าใจอารมณ์ความรู้สึกของคนโดยอาศัยจากการแสดงออกต่างๆ ก็ถือเป็นเรื่องที่ท้าทายในวงการวิจัยและพัฒนา และยิ่งทำให้มนุษย์กระหายที่เอาชนะ

นอกจากคอมพิวเตอร์จะเรียนรู้และทำความเข้าใจความรู้สึกมนุษย์จากภาษากายทั่วไปแล้ว ก็สามารถเรียนรู้และทำความเข้าใจจากภาษาพูดภาษาเขียนที่มนุษย์ใช้สื่อสารกันนี่เองครับ

ภาษาที่มนุษย์ใช้สื่อสารกัน ในทางวิชาการมีชื่อเรียกรวมๆ ว่า ภาษาธรรมชาติ นั่นคือ ภาษาที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติเพื่อให้มนุษย์ใช้สื่อสารกันได้อย่างเข้าใจ หรือภาษาพูด ภาษาเขียน ที่เราใช้กันอยู่ทุกวันนี้ ส่วนภาษาที่ไม่ธรรมชาติก็คือ ภาษาที่ถูกสร้างขึ้นมา เช่น ภาษาคอมพิวเตอร์ที่ใช้เขียนโปรแกรมเพื่อสั่งงานคอมพิวเตอร์

ศาสตร์วิชาทางด้านการทำให้คอมพิวเตอร์เข้าใจภาษาธรรมชาติ เรียกว่าNatural Language Processing หรือ NLP ซึ่งก็คือการประมวลผลภาษาธรรมชาติ แล้วทำไมต้องมีการประมวลผลหรือวิเคราะห์ภาษาที่คนใช้ คำตอบ คือ ภาษาที่เราใช้กัน มีโครงสร้างซับซ้อนในด้านความหมาย เมื่อตาเราเห็นหรือรับรู้ภาษาเหล่านี้เข้าไป สมองมนุษย์ก็จะพยายามเชื่อมโยงสิ่งต่างๆ และตีความหมายออกมาให้เข้าใจโดยอัตโนมัติ การจะให้คอมพิวเตอร์ทำงานและเข้าใจในกระบวนการเหล่านี้ด้วย จึงเป็นงานที่ท้าทาย

ลองมาดูตัวอย่างกัน เริ่มจากคำ 3 คำนี้ “ดีออก, งานดี, มองบน” ลองค่อยๆ คิดนะครับ ว่าแต่ละคำมีความหมายว่าอะไร

คำเหล่านี้มีทั้งความหมายเดิมที่แปลตรงตัว และความหมายตามยุคสมัยดังนั้น จึงไม่สามารถระบุความหมายที่แท้จริง โดยละทิ้งความสัมพันธ์กับสภาพแวดล้อมอื่นๆ ไปได้ จึงเป็นคำตอบว่า ทำไมดูเฉพาะแค่ความหมายของคำถึงยังไม่พอสำหรับวิเคราะห์ภาษาของคนให้คอมพ์เข้าใจ