ยกระดับการเงินไทย เชื่อมอาเซียน

โดย...พรสวรรค์ นันทะ

โลกใกล้กันมากขึ้นผ่านเทคโนโลยีใหม่ๆ ส่งผลให้การค้าการลงทุน การซื้อขายแลกเปลี่ยนเกิดขึ้นได้ทุกมุมโลก จากบริบทแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ได้พัฒนาระบบการเงินและการชำระเงิน เพื่อเพิ่มความสะดวกและรวดเร็ว รองรับการขยายตัวของธุรกิจมากขึ้น

จันทวรรณ สุจริตกุล ผู้ช่วยผู้ว่าการ สายยุทธศาสตร์และความสัมพันธ์องค์กร ธปท. ผู้บริหารสายใหม่ที่ วิรไท สันติประภพ ผู้ว่าการ ธปท. ตั้งใจมอบหมายให้มาดูแลงานที่เกี่ยวข้องเชื่อมโยงกับต่างประเทศเป็นการเฉพาะ กล่าวถึงการเชื่อมโยงโครงสร้างพื้นฐานการหักชำระเงินกับต่างประเทศในระยะ 3 ปีข้างหน้าว่า การเชื่อมระบบงาน อาทิ การใช้บัตรต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นบัตรเดบิต (ATM Debit Card) บัตรที่มีมูลค่า (Store Value) ที่ต้องเชื่อมโยงระบบงานระหว่างกัน ปัจจุบันไทยทำได้ในบางประเทศ เช่น สปป.ลาว ทำให้คนจากลาวสามารถมาเบิกถอนเงินบาทในไทยได้ด้วยบัตรเอทีเอ็มของตัวเอง ไม่จำเป็นต้องแลกเงินสดก่อนเดินทางมาไทย เป็นต้น แต่เรื่องนี้ต้องใช้เวลา เพราะแต่ละประเทศต้องทำระบบภายในให้พร้อมก่อนจะเชื่อมโยง

สำหรับการเชื่อมโยงระบบเอทีเอ็มภายในกลุ่มประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (เออีซี) ตามโครงการการเชื่อมโยงระบบการชำระเงินระหว่างประเทศเข้าด้วยกัน (Asian Payment Network : APN) ซึ่งเป็นกลุ่มผู้ดำเนินงานระบบการชำระเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ (e-Payment) การหักชำระ (Switching) และการเคลียริ่ง (Clearing) ของประเทศสมาชิกในภูมิภาคเอเชีย ก่อตั้งในปี 2549 ภายใต้การสนับสนุนของธนาคารกลางในประเทศอาเซียน

ปัจจุบันมีสมาชิก 12 ราย จาก 10 ประเทศ ได้แก่ บริษัท เนชั่นแนล ไอทีเอ็มเอ๊กซ์ (ITMX) ไทย RINTIS อินโดนีเซีย ARTAJASA อินโดนีเซีย MEPS มาเลเซีย MyClear มาเลเซีย NETS สิงคโปร์  MEGALINK ฟิลิปปินส์ Banknetvn เวียดนาม Paymark นิวซีแลนด์ SPS ออสเตรเลีย KFTC เกาหลีใต้ และ UnionPay จีน

ปัจจุบันประเทศไทย ITMX เป็นผู้ดำเนินงานได้เชื่อมโยงระบบเอทีเอ็มกับ 5 ประเทศแล้ว ได้แก่ มาเลเซีย เกาหลีใต้ เวียดนาม ฟิลิปปินส์ และอินโดนีเซีย โดยไม่ต้องผ่านตัวกลางระหว่างประเทศ ช่วยลดต้นทุนได้ระดับหนึ่ง และ ธปท.มีแผนจะเชื่อมโยงกับประเทศสมาชิกอื่นๆ ในอนาคต เพื่อให้ผู้ถือบัตรเอทีเอ็มของไทยสามารถเบิกถอนเงินสดและตรวจสอบยอดเงินจากตู้เอทีเอ็มในต่างประเทศได้ เป็นสกุลเงินท้องถิ่นของประเทศนั้นๆ

อย่างไรก็ดี ต้องเป็นตู้เอทีเอ็มที่มีสัญลักษณ์เอทีเอ็มพูล (ATM Pool) และบัตรเอทีเอ็มที่จะผ่านวง APN ต้องเป็นบัตรที่ไม่มีเครื่องหมาย (โลโก้) ของ Plus ผ่านทางวีซ่า หรือ Cirrus ที่ผ่านทางมาสเตอร์ ส่วนค่าธรรมเนียมการถอนเงินขึ้นอยู่กับธนาคารผู้ออกบัตรแต่ละแห่งจะคิดกับลูกค้า โดยอยู่ที่ประมาณ 100 บาท/รายการ และเบิกถอนเงินสดได้ไม่เกินวงเงินตามบัตร

ทั้งนี้ การรวมตัวทางการเงินของเออีซีทำใน 4 ด้านหลัก คือ 1.ด้านผู้ให้บริการทางการเงิน เช่น ภาคธนาคาร 2.ด้านระบบการชำระเงิน เช่น การโอนเงิน การเชื่อมโยงระบบเอทีเอ็ม 3.ด้านการผ่อนคลายระเบียบการเคลื่อนย้ายเงินทุน 4.ด้านตลาดทุน เช่น การเชื่อมโยงการซื้อขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ข้ามพรมแดนในอาเซียน ซึ่ง ธปท.ได้ส่งเสริมมาเป็นลำดับ ตั้งแต่ปี 2547 ตามแผนพัฒนาระบบสถาบันการเงินระยะที่ 1 และ 2 ปัจจุบันอยู่ระยะที่ 3 (2559-2563)

จันทวรรณ กล่าวว่า ส่วนการกำหนดมาตรฐานธนาคารพาณิชย์เพื่อทำธุรกิจร่วมกันในอาเซียน (Qualified ASEAN Banks : QABs) ไทยได้ลงนามความร่วมมือเพื่อเจรจาเปิดสาขากับ 3 ประเทศ ได้แก่ มาเลเซีย อินโดนีเซีย และเมียนมา แต่เป็นเรื่องการยื่นความสนใจที่จะขอเปิดดำเนินการสาขา ฯลฯ แต่ยังไม่มีข้อตกลง ด้านการเชื่อมจีนและอินเดียธนาคารไทยเปิดความสัมพันธ์เพิ่มขึ้นตามปริมาณการค้าที่ขยายตัว โดยเอกชนไทยเข้าไปเปิดในมณฑลต่างๆ บ้างแล้ว