ความฉลาดทางการเงิน

โดย...จักรพงษ์​ เมษพันธุ์ THE MONEY COACH

สิ่งหนึ่งที่ยังคงขาดหายไปจากระบบการศึกษาของบ้านเรา คือการสอนเรื่องความรู้ทางการเงิน หรือ MONEY LITERACY ถือเป็นหนึ่งในทักษะสำคัญสำหรับการดำรงชีวิต

การหารายได้ - การบริหารค่าใช้จ่าย - การเก็บออม - การลงทุน

4 หัวข้อเหล่านี้ คือ ทักษะทางการเงิน (Money Skills) ที่คนเราทุกคนจำเป็นต้องมี และต้องใช้ให้เป็นในลักษณะที่สมดุลกันด้วย เพื่อจะได้มีชีวิตทางการเงินที่ดีและมีความสุข

หารายได้

คนเราต้องรู้จักพัฒนาความรู้ความสามารถที่เป็นแบบเฉพาะทาง (หรือเฉพาะตัว) เพื่อสร้างรายได้เลี้ยงชีวิต และต้องรู้จักเลือกอาชีพหรือทำงานที่ทำให้เกิดรายได้เพียงพอต่อรูปแบบชีวิต (Lifestyle) ที่ออกแบบเองได้อย่างเหมาะสม

แค่หารายได้เป็น หรือหาได้บ้าง แต่ไม่พอใช้ แบบนี้เรียกว่ามีความสามารถในการหารายได้ไม่เพียงพอ เพราะโจทย์สุดท้ายของความฉลาดทางการเงินต้องวัดกันที่ต้องพอกิน พอใช้ และมีพอเหลือเก็บ

บริหารค่าใช้จ่าย

เมื่อมีรายได้ต้องรู้จักจัดการให้ พอมีกินมีใช้มีเหลือเก็บ (ตามโจทย์) ทำงบประมาณ บัญชีรายรับ รายจ่าย ควบคุมเงินไหลออก (Cash Out flow) ให้สมดุลกับเงินที่ไหลเข้า (CashInflow)

การใช้จ่ายถือเป็นกุญแจสำคัญของความมั่งคั่งมากกว่าการหารายได้เสียอีก เพราะต่อให้หารายได้มาได้มากเท่าไหร่ แต่ใช้จ่ายหมดไปกับสิ่งฟุ่มเฟือย สิ่งที่ไม่จำเป็น สิ่งที่ไม่สร้างมูลค่าใดๆ ในอนาคต แบบนี้ก็ถือเป็นการใช้จ่ายที่ไม่มีประสิทธิผล ไร้ประสิทธิภาพและไร้ประโยชน์

เก็บออม

ทุกครั้งที่เกิดรายได้ คนเราควรสะสมเงินส่วนหนึ่งไว้เพื่อวันข้างหน้า วางแผนเก็บออมเงินทั้งจากรายได้ประจำและเงินพิเศษ (โบนัส คอมมิชชั่น ฯลฯ) ไว้อย่างเหมาะสมทั้งการออมเพื่อสำรองไว้ใช้จ่ายยามฉุกเฉินออมเพื่อการเกษียณ และออมเพื่อเป้าหมายสำคัญในชีวิต (เช่น เรียนต่อ แต่งงานเที่ยวต่างประเทศ ค่าเล่าเรียนลูก ฯลฯ)​ รวมไปถึงรู้จักการใช้เครื่องมือที่ช่วยให้การออมง่ายและเกิดประสิทธิผลมากยิ่งขึ้น

ลงทุน

เมื่อเก็บออมได้เก็บออมเป็น ก็ต้องรู้จักศึกษาหาความรู้เพื่อสร้างโอกาสที่จะทำให้เงินที่มีงอกเงย และบรรลุเป้าหมายทางการเงินได้ง่ายขึ้นและเร็วขึ้นโดยอาศัยเครื่องมือทางการเงินที่มีอยู่อย่างมากมาย อาทิ ตราสารการเงิน (หุ้น พันธบัตร หุ้นกู้ กองทุนรวม ฯลฯ) อสังหาริมทรัพย์ ธุรกิจ ลิขสิทธิ์ สิทธิบัตร และโลหะมีค่าอย่างทองคำ ฯลฯ

ยิ่งในยุคปัจจุบันที่อัตราดอกเบี้ยเงินฝากต่ำเตี้ยติดดิน ทำให้สูตรการสร้างความมั่งคั่งแบบเดิม อย่างเช่น ทำงานหนักและเก็บออมเงิน กลายเป็นคาถาแห่งความมั่งคั่งที่ตกยุคไปแล้ว และนั่นยิ่งทวี
ความสำคัญของความรู้ด้านการลงทุนอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

4 ทักษะที่กล่าวไปข้างต้น เป็นทักษะที่เกี่ยวข้องเชื่อมโยงกันชนิดแยกออกจากกันไม่ได้ และคนเราควรมีทักษะทั้งสี่นี้อย่างครบถ้วน เพราะหากขาดทักษะใดทักษะหนึ่งไป ก็จะส่งผลกระทบต่อความสำเร็จและอนาคตทางการเงินอย่างมีนัยสำคัญ

คนบางคนหาเงินเก่ง หาเงินได้มาก แต่ใช้จ่ายไม่ระมัดระวัง ไม่เคยเก็บ ไม่เคยเหลือออม แบบนี้ในบั้นปลายก็จะลำบาก

หรือบางคนหาเงินเก่ง ใช้เงินเป็น เก็บออมได้ในอัตราที่สูง แต่ขี้เกียจศึกษาหาความรู้เรื่องการลงทุน สุดท้ายก็มักเสียเงินที่หามาได้ไปกับการลงทุนแย่ๆ และส่งผลกระทบทำให้ไปถึงเป้าหมายทางการเงินที่ต้องการได้ช้า

สำหรับทักษะทางการเงิน หารายได้ - ใช้จ่าย - เก็บออม - ลงทุน นั้น “ความสมดุล”หรือหัวใจสำคัญ

เรื่องวิธีการนั้นคนเราทุกคนเรียนรู้ได้แต่ถ้าจะให้ถึงขั้นมีการเงินที่สมดุลได้นั้น มันต้องฝึกฝนและทดลองทำจนปฏิบัติได้เป็นอย่างดี ซึ่งต้องใช้ระยะเวลาและความตั้งใจที่อยากจะปรับปรุงปรับเปลี่ยนชีวิตทางการเงินของตัวเองให้ดีขึ้นเป็นแรงบันดาลใจ

ใครที่ยังไม่ค่อยรู้เรื่องเงินๆ ทองๆ เริ่มศึกษาและทดลองปฏิบัติกันตั้งแต่วันนี้นะครับ

เพราะสำหรับในโลกการเงินใหม่นั้น “Knowledge is Money” ครับ