Creative District เจริญกรุง-บางแสน-เชียงใหม่

ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ (ทีซีดีซี) เปิด 3 ตัวอย่าง “ย่านสร้างสรรค์” ต้นแบบของประเทศไทย ได้แก่ เจริญกรุง เชียงใหม่ และบางแสน พร้อมชูแนวคิด “Creative District” ผลักดันให้เกิดย่านสร้างสรรค์ เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจระดับท้องถิ่นและระดับประเทศ

ดวงฤทธิ์ บุนนาค สถาปนิกและนักออกแบบระดับแนวหน้าของประเทศไทย กล่าวว่า ย่านสร้างสรรค์ (Creative District) คือ ชุมชน ย่าน หรือเมืองที่อุดมไปด้วยปัจจัยแวดล้อมในการกระตุ้นให้เกิดการสร้าง ซึ่งการสร้างในที่นี้หมายถึงการสร้างให้เกิดสิ่งใหม่ทุกประเภท ไม่ใช่แค่เพียงงานศิลปะเป้าหมายสำคัญของการพัฒนาย่านสร้างสรรค์ คือ การควบคุมความหนาแน่นของประชากรในเมือง ทำให้เกิดการกระจายตัว ไม่กระจุกตัวกันอยู่ที่จุดใดจุดหนึ่ง อันจะนำไปสู่โอกาสในการลดปัญหาน้ำท่วมและรถติด ที่เป็นปัญหาเรื้อรังของคนเมืองกรุงเทพฯ ผ่านการสร้างจุดดึงดูดจุดใหม่ที่สามารถดึงดูดนักลงทุน ผู้ประกอบการ รวมไปถึงนักท่องเที่ยวให้กระจายตัวจากจุดศูนย์รวมเดิมๆ

อภิสิทธิ์ ไล่สัตรูไกล ผู้อำนวยการศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ กล่าวว่า ตั้งแต่ปลายปี 2558 ที่ผ่านมา ทีซีดีซีเดินหน้าพัฒนาไอเดียเพื่อสร้างย่านสร้างสรรค์ผ่านองค์ความรู้ การออกแบบบริการ (Service Design) อย่างต่อเนื่อง มุ่งกระจายแนวคิดการผลักดันให้เกิดย่านสร้างสรรค์ เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจระดับท้องถิ่นและระดับประเทศ โดยพบว่าปัจจุบันประเทศไทยมีย่านสร้างสรรค์ที่เริ่มเห็นเป็นรูปธรรมหลายแห่ง โดยมี 3 แห่งเป็นกรณีศึกษาที่ดี ได้แก่ เจริญกรุง บางแสน และเชียงใหม่ ตั้งเป้าพัฒนาเป็นย่านสร้างสรรค์เต็มรูปแบบภายใน 5 ปี

สำหรับ “เจริญกรุง” เป็นการพัฒนาพื้นที่บริเวณเจริญกรุง-บางรัก-คลองสาน โดยมีเป้าหมายในการพัฒนาพื้นที่ดังกล่าวให้กลายเป็นย่านสร้างสรรค์อย่างเต็มรูปแบบภายใน 5 ปี เพื่อดึงดูดนักลงทุน ผู้ประกอบการต่างๆ ให้มาสร้างธุรกิจใหม่ และเป็นจุดศูนย์รวมของนักคิด นักสร้างสรรค์ นักออกแบบ โดยการพัฒนานั้นเกิดจากความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน อาทิ ทีซีดีซี เดอะแจมแฟคทอรี่ (The Jam Factory) ห้างสรรพสินค้าไอคอนสยาม (Icon Siam) รวมไปถึงโรงแรม ร้านอาหาร และแกลเลอรี่ต่างๆ ภายในบริเวณดังกล่าว มีการจัดตั้งมูลนิธิย่านสร้างสรรค์ (Creative District Foundation) ที่ถือได้ว่าเป็นต้นแบบความสำเร็จอย่างเป็นรูปธรรม ทั้งนี้ย่านสร้างสรรค์เจริญกรุงกำลังก่อร่างสร้างตัวขึ้น และจะเริ่มเป็นรูปธรรมขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงต้นปี 2561

ส่วนกรณีศึกษา “เชียงใหม่” ได้นำร่องพัฒนาส่งเสริมให้เชียงใหม่เป็นเมืองสร้างสรรค์ ผ่านเทศกาลงานออกแบบเชียงใหม่ หรือ “เชียงใหม่ดีไซน์วีก 2016” ซึ่งจัดขึ้นครั้งแรกในปี 2557 โดยได้รับความร่วมมือจากหลากหลายองค์กร ทั้งจาก จ.เชียงใหม่ และส่วนกลาง ไม่ว่าจะเป็นนักออกแบบ ช่างฝีมือ ศิลปิน นักเรียน นักศึกษา ผู้ประกอบการ กลุ่มธุรกิจและอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ มุ่งสร้างพลังในการคิดค้นไอเดียใหม่ๆ ภายในตัวเมืองเชียงใหม่ คาดหวังให้เทศกาลงานออกแบบเชียงใหม่ สามารถสร้างรายได้ทางตรงที่เกิดจากการท่องเที่ยว สามารถสร้างอาชีพให้กับคนในพื้นที่เชื่อมโยงชุมชนระหว่างนักลงทุน นักออกแบบ และผู้ผลิตในพื้นที่ อันจะนำไปสู่ความสำเร็จด้านการพัฒนาต่อยอดธุรกิจสร้างสรรค์ และทำให้ จ.เชียงใหม่ มีภาพลักษณ์ที่ดีในด้านศิลปวัฒนธรรมแบบร่วมสมัย

และสุดท้ายคือ “บางแสน” แม้จะมีความแตกต่างจาก 2 กรณีที่ผ่านมา กรณีบางแสนเป็นการสร้างสรรค์เมืองผ่านการจัดระเบียบชายหาดบางแสนให้มีคุณภาพที่ดีขึ้น สร้างสภาพแวดล้อมที่ดี นำพื้นที่สาธารณะกลับคืนมา เพื่อให้ชื่อเสียงความเป็นเมืองท่องเที่ยวกลับมาอีกครั้งหนึ่ง โดยการดำเนินงานนั้นเริ่มต้นจากการประชุมหารือกับส่วนบริหารอำเภอเพื่อหาแนวทางร่วมกัน จากนั้นจึงนัดประชุมชาวบ้านในพื้นที่และเริ่มจัดระเบียบชายหาดบางแสนทันที ด้วยการนำพื้นที่สาธารณะกลับคืนมา 30% จากพื้นที่ 2.5 กิโลเมตร ที่มีการกางเตียงและร่มให้บริการ

นอกจากการจัดระเบียบแล้วยังมีการลงมือปฏิบัติด้วยวิธีอื่นอีกมากมาย อาทิ การจัดงานวิ่งมาราธอน เพื่อดึงดูดให้ผู้คนต่างถิ่นและนักท่องเที่ยวได้มาร่วมกิจกรรม ซึ่งนอกจากจะเป็นการสร้างรายได้ทางตรงให้กับผู้ประกอบการในพื้นที่ที่ได้นักท่องเที่ยวแล้ว ยังเป็นการประชาสัมพันธ์ภาพลักษณ์ใหม่ๆ ของเมืองบางแสนอีกด้วย