เมียนมาหวังหลุดพ้น ประเทศพัฒนาน้อยที่สุด

โดย...ผศ.ดร.การดี เลียวไพโรจน์

ประเทศเมียนมา ถูกจัดอยู่ในกลุ่มประเทศที่พัฒนาน้อยที่สุด หรือ Least Developed Country (LDC) มาตั้งแต่ปี 1987 จากรายงาน The Least Developed Countries Report 2016 : The Path to Graduation and Beyond-Making the Most of the Process จัดทำขึ้นโดยอังค์ถัด (UNDTAD) ระบุว่า เมียนมามีความหวังที่จะหลุดพ้นจากการเป็นประเทศพัฒนาน้อยที่สุดได้ภายในปี 2025

ปัจจุบันในกลุ่ม LDC มีทั้งหมด 48 ประเทศ ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ทวีปแอฟริกา สำหรับในภูมิภาคอาเซียนมี 3 ประเทศด้วยกัน คือ เมียนมา กัมพูชา และ สปป.ลาว ข้อมูลในการจัดกลุ่มของ LDC มีตัวชี้วัดที่สำคัญ 3 ด้านด้วยกัน

ด้านที่หนึ่ง คือ รายได้และความยากจน โดยวัดด้วยรายได้มวลรวมประชาชาติต่อหัวที่ต่ำกว่า 1,035 เหรียญสหรัฐ และจะหลุดพ้นจาก LDC ได้ก็ต่อเมื่อมีรายได้มวลรวมประชาชาติต่อห้วสูงกว่า 1,242 เหรียญสหรัฐ ด้านที่สอง คือ ความอ่อนแอทรัพยากรมนุษย์ โดยหมายรวมถึงการเข้าถึงโภชนาการที่ดี สาธารณสุข การศึกษา และการรู้หนังสือ และ ด้านที่สาม คือ ความอ่อนไหวทางเศรษฐกิจ ที่ขึ้นอยู่กับความไม่แน่นอนทางการผลิตทางการเกษตร การส่งออกสินค้าและบริการ

ประเทศที่อยู่ในกลุ่มพัฒนาน้อยที่สุดนี้ ส่วนใหญ่กำลังติดกับดักความยากจน หรือ Poverty Trap ซึ่งถือว่าเป็นวงจรอุบาทว์ที่ขัดขวางไม่ให้ประเทศเหล่านี้พัฒนาขึ้นมาได้ กล่าวคือ เมื่อยากจน มีรายได้น้อย ก็
ไม่สามารถเข้าถึงโภชนาการที่สมบูรณ์ ส่งผลต่อพัฒนาการของสมอง และความยากจนนี้ ทำให้การเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพยากขึ้นไป ส่งผลต่อเนื่องกับขีดความสามารถของประชากร กระทบกับโอกาสการจ้างงานและการดึงดูดการลงทุนของประเทศในภาพรวม

จากรายงาน UNCTAD คาดการณ์ว่าเมียนมาจะสามารถหลุดพ้นจากกลุ่มประเทศพัฒนาน้อยที่สุดนี้ได้ในอีก 8-9 ปีข้างหน้า เพราะเมียนมามีผลการพัฒนา 2 ใน 3 ด้านอย่างมีนัยสำคัญ คือ ด้านทรัพยากรมนุษย์ และความอ่อนไหวของเศรษฐกิจ โดยมีปัจจัยเร่งที่สำคัญคือการลงทุนจากต่างประเทศ และการช่วยเหลือด้านโครงสร้างพื้นฐานต่างๆ จากนานาชาติ

เมื่อดูจากพัฒนาการด้านทรัพยากรมนุษย์ หรือ Human Asset Index เมียนมามีค่าใกล้เคียงกับกลุ่มประเทศที่กำลังพัฒนา และดัชนีด้านความอ่อนไหวทางเศรษฐกิจของเมียนมามีการพัฒนาขึ้นเป็นลำดับ และจัดว่าใกล้เคียงและดีกว่าประเทศที่กำลังพัฒนาหลายประเทศ

ทั้งนี้ เมียนมาอยู่ในกลุ่มประเทศที่มีการเติบโตทางเศรษฐกิจระดับสูงมาก โดยอัตราการเติบโตของจีดีพีไม่ต่ำกว่า 7% ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ซึ่งประเทศส่วนใหญ่ในกลุ่มนี้ได้รับผลกระทบอย่างหนักจากความผันผวนของเศรษฐกิจที่ผ่านมา แต่เมียนมากลับมีการเติบโตทางเศรษฐกิจสวนทางกับประเทศส่วนใหญ่ในกลุ่ม LDC นี้

การก้าวข้ามหลุดพ้นจากการเป็นประเทศที่พัฒนาน้อยที่สุด แม้ว่าจะไม่ใช่เป้าหมายหลักของประเทศ แต่ก็นับว่าเป็นเส้นทางในการพัฒนาประเทศที่สำคัญ โดยมีโจทย์ที่ใหญ่กว่า คือ เมียนมาก้าวข้ามจุดนี้ไปได้แล้ว เมียนมาจะสร้างความยั่งยืนในการพัฒนาประเทศตนอย่างไร

เมื่อความช่วยเหลือของนานาประเทศนั้นมีการลดสัดส่วนลง