กองทุนฮอนด้าฯ สานต่อพระราชดำริ แก้ไข-พัฒนาแหล่งน้ำชุมชน

โดย...สไปร์ท

นับเป็นปีที่ 3 แล้วสำหรับกองทุนฮอนด้าเคียงข้างไทย ที่ร่วมกับ มูลนิธิอุทกพัฒน์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ รวมพลังประชารัฐสานต่อโครงการพัฒนาแหล่งน้ำตามแนวพระราชดำริ จนกระทั่งล่าสุดได้พัฒนาพื้นที่ลุ่มแม่น้ำน่านนำร่องแก้ปัญหาภัยแล้งและดินถล่มทั่วประเทศ

พิทักษ์ พฤทธิสาริกร ประธานเจ้าหน้าที่บริหารปฏิบัติการ บริษัท ฮอนด้า ออโตโมบิล (ประเทศไทย) ในฐานะกรรมการผู้จัดการกองทุนฮอนด้าเคียงข้างไทย กล่าวว่า ปัญหาเรื่องน้ำเป็นเรื่องเร่งด่วนและเป็นวาระแห่งชาติที่รัฐบาลให้ความสำคัญ ซึ่งกองทุนฮอนด้าเคียงข้างไทยเห็นถึงความสำคัญและดำเนินการมาอย่างต่อเนื่อง โดยสนับสนุนโครงการพัฒนาแหล่งน้ำในพื้นที่แม่น้ำปราจีนบุรีตั้งแต่ปี 2558 จนสัมฤทธิผลสามารถแก้ไขปัญหาน้ำท่วมและภัยแล้งในพื้นที่ ต.นาแขม และ เมืองเก่า ที่เรื้อรังมาอย่างยาวนาน ให้กลายเป็นชุมชนต้นแบบในการบริหารจัดการน้ำเพื่อประโยชน์ที่ยั่งยืนสูงสุดแก่ส่วนรวมอย่างแท้จริง

จากนั้นจึงขยายผลการดำเนินงานสู่พื้นที่ลุ่มน้ำน่าน บริเวณชุมชนบ้านดงผาปูนและบ้านนาบง ซึ่งประสบปัญหาเขาหัวโล้น ที่ควรได้รับการจัดการอย่างเป็นระบบและเร่งด่วน โดยผสานพลังประชารัฐใน จ.น่าน ร่วมกันฟื้นฟูพื้นที่ป่าต้นน้ำให้กลับมาอย่างยั่งยืน

“โครงการพัฒนาแหล่งน้ำตามแนวพระราชดำริพื้นที่ลุ่มแม่น้ำน่าน มีระยะการดำเนินงาน 3 ปี (2560-2562) โดยกองทุนฮอนด้าเคียงข้างไทยสนับสนุนงบประมาณ 12 ล้านบาท เน้นการมีส่วนร่วมของชุมชนด้วยการพัฒนาศักยภาพชุมชนให้สามารถพัฒนาและบริหารจัดการน้ำได้ด้วยตนเอง และพร้อมขยายผลความสำเร็จสู่พื้นที่ใกล้เคียง คาดว่าหลังโครงการแล้วเสร็จในปี 2562 จะสามารถฟื้นฟูพื้นที่ที่ประสบปัญหาเขาหัวโล้นกว่า 3,000 ไร่ ให้กลับเป็นป่าต้นน้ำดังเดิม เพื่อช่วยแก้ปัญหาภัยแล้ง ป้องกันดินถล่ม มีน้ำอุปโภค-บริโภคและทำการเกษตรตลอดทั้งปี”

การดำเนินงานด้านการจัดการทรัพยากรน้ำชุมชนตามแนวพระราชดำริ ในพื้นที่ลุ่มน้ำปราจีนบุรี สู่การพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำน่านที่ประสบปัญหาเขาหัวโล้นก่อให้เกิดปัญหาภัยแล้งและดินถล่ม คาดหลังการดำเนินงานในปี 2562ทั้งสองลุ่มแม่น้ำจะช่วยให้ประชากร 4,757 ครัวเรือน มีน้ำอุปโภค-บริโภค และเพิ่มแหล่งน้ำสำรองสำหรับการเกษตรรวม 15,256 ไร่ ให้ทำการเกษตรได้อย่างยั่งยืนตลอดทั้งปี รวมทั้งฟื้นฟูพื้นที่เขาหัวโล้นให้กลับมาเป็นป่าต้นน้ำเพื่อช่วยแก้ปัญหาภัยแล้งและป้องกันดินถล่ม

รอยล จิตรดอน เลขาธิการมูลนิธิอุทกพัฒน์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ กล่าวว่า แนวทางการพัฒนาและขยายผลปัญหาเขาหัวโล้นในชุมชนบ้านดงผาปูนและบ้านนาบง เป็นการน้อมนำกรอบแนวคิดและการทำงานตามพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระปรมินทร มหาภูมิพลอดุลยเดช พระราชทานไว้เมื่อวันที่ 25 ก.ค. 2554 ความว่า “การจัดการน้ำชุมชนนั้น เห็นความสำเร็จในบางชุมชนแล้ว ให้ชุมชนชาวบ้านที่มีความรู้ ประสบความสำเร็จ มีประสบการณ์จัดการและพัฒนาน้ำในพื้นที่ มาช่วยขยายผลไปยังชุมชนอื่น” ด้วยการเชื่อมโยงหลักการ “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา” เพื่อความยั่งยืนในการจัดการน้ำชุมชน

สำหรับ 3 แนวทางในการจัดการพื้นที่ป่าต้นน้ำ ประกอบด้วย 1.การปรับเพิ่มโครงสร้างน้ำทั้งระบบถังสำหรับอุปโภค-บริโภคที่มีอยู่เดิม ขนาด 130 กว่าลิตร ให้ใช้การได้ทั้ง 7 ถัง 2.การพัฒนาระบบน้ำเพิ่มความชุ่มชื้นให้ดิน ด้วยฝายชะลอความชุ่มชื้น ปรับปรุงดิน ปลูกกล้วยป่า ต๋าว และพืชเสริมอื่นๆ และ 3.การเพาะปลูก โดยมุ่งเน้นพื้นที่ที่มีการปรับปรุงพื้นที่การเกษตรทั้งแนวราบและแนวสูง ปรับเปลี่ยนวิธีการปลูกพืชใหม่เป็นแบบ “ป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง” และเกษตรผสมผสานเพื่อให้มีผลผลิตตลอดทั้งปี

ทั้งนี้ การพัฒนาดังกล่าวจะช่วยเพิ่มปริมาณน้ำสำรองสำหรับอุปโภค-บริโภค และการเกษตรได้อย่างพอเพียงในฤดูน้ำแล้ง เป็นพื้นที่ต้นแบบของความสำเร็จในการจัดการทรัพยากรน้ำชุมชนตามแนวพระราชดำริ เกิดเป็นเครือข่ายการจัดการทรัพยากรน้ำชุมชน และขยายผลความสำเร็จสู่ชุมชนอื่นต่อไป

การรวมพลังจากทุกภาคส่วน นำไปสู่การเสนอแนวทางการแก้ไขและพัฒนาแหล่งน้ำในชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพจนเป็นแบบแผนการบริหารจัดการพื้นที่ต้นน้ำอย่างยั่งยืน ตามแนวทางพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชซึ่ง ฮอนด้าพร้อมจะสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการจัดการน้ำที่เป็นรากฐานสำคัญในการดำรงชีวิต