ความพร้อม สำหรับกลยุทธ์

โดย...ทัธภร ธนาวริทธิ์ [email protected] ที่ปรึกษาองค์กร บริษัท เอสทีไอ คอนซัลติ้ง จำกัด

สําหรับธุรกิจขนาดเล็ก หรือกิจการครอบครัว ที่กำลังเติบโตมักจะมีอุปสรรคหลายๆ อย่างในการพัฒนาองค์กร หรือการจัดทำกลยุทธ์องค์กร ก่อนที่จะกล่าวถึงอุปสรรคเกี่ยวกับขั้นตอนในการจัดทำกลยุทธ์ในองค์กร พื้นฐานของเจ้าของกิจการเองก็มีส่วนสำคัญมากในการผลักดันให้เกิดการพัฒนาองค์กร

สำหรับธุรกิจขนาดย่อม ส่วนใหญ่เจ้าของกิจการมักจะเป็นผู้ตัดสินใจแต่เพียงผู้เดียว ไม่ว่าจะเรื่องเล็กน้อยขนาดไหน รายละเอียดเป็นอย่างไร เจ้าของกิจการก็ต้องทราบรายละเอียดในทุกเรื่อง ซึ่งเมื่อองค์กรขยายในระดับหนึ่งจะเกิดปัญหาความล่าช้า การดำเนินการที่ต้องชะงักเพื่อรอการตัดสินใจของคนคนเดียว โดยเฉพาะอย่างยิ่งกิจการที่เริ่มต้นและประสบความสำเร็จในระยะเวลาอันรวดเร็ว เจ้าของกิจการมักจะมีความมั่นใจในตนเองค่อนข้างสูง ดังนั้นความเชื่อมั่นในความสามารถในการตัดสินใจของตนเองจะมีสูงมาก การรับฟังความคิดเห็นจากผู้อื่นเป็นเรื่องที่เป็นไปได้ยาก หรือเป็นไปไม่ได้เลย บางคนถึงขั้นหูบอด ไม่ฟังเสียงคนอื่น หรือแม้กระทั่งข้อมูลที่มี

การทำงานแบบออกคำสั่งที่มีมาตั้งแต่ในยุคทาส เช่น ห้ามออกความเห็น รอฟังแล้วปฏิบัติตามคำสั่งเท่านั้น ทำดีเสมอตัวทำชั่วเอาตายนั้น ในการดำเนินธุรกิจในปัจจุบันนั้นทำให้พนักงานขาดความกระตือรือร้น ขาดความคิดสร้างสรรค์ ทำงานเท่าที่สั่ง นอกจากนี้เจ้าของกิจการก็จะไม่ได้รับรู้ถึงข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นหน้างาน หรือในระดับปฏิบัติการ การกำหนดทิศทางหรือการตัดสินใจทางธุรกิจ อาจมาจากข้อมูลที่ผิดเพี้ยนที่ผู้ปฏิบัติงานเลือกนำมารายงานเพื่อตอบสนองความต้องการของเจ้านาย และมักจะซ่อนปัญหาที่เกิดขึ้นไว้ข้างหลัง

นอกจากนี้ เจ้าของธุรกิจมักจะมองเห็นเฉพาะวิธีการหารายได้ การขาย การสร้างเม็ดเงิน ซึ่งก็เป็นสิ่งที่ถูกต้อง แต่การละเลยการให้ความสำคัญกับคน กระบวนการภายใน และข้อมูล ทำให้องค์กรอ่อนแอ ไม่สามารถพาองค์กรให้วิ่งตามทิศทางที่เจ้าของกิจการกำหนดได้ ในขณะที่รายได้เติบโตแบบก้าวกระโดด แต่คนภายในองค์กรกลับไม่ได้รับความสนใจ การลงทุนในการพัฒนาองค์กรภายในให้เข้มแข็งถูกมองว่าเป็นการลงทุนที่สูญเปล่า

ปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นมาสามารถใช้เงินแก้ปัญหาได้ทั้งหมด ซึ่งไม่ใช่การแก้ปัญหาอย่างยั่งยืน แต่เมื่อวันหนึ่งที่ไม่สามารถใช้เงินในการแก้ไขปัญหาได้แล้ว ไม่ว่าจะเนื่องจากเศรษฐกิจที่ชะลอตัว การรั่วไหลภายใน การลงทุนในการขยายกิจการ ก็จะทำให้องค์กรประสบปัญหาดังที่หลายๆ บริษัทที่เกิดมาแล้ว ก็หายไปในระยะเวลาอันรวดเร็ว

ดังนั้น ก่อนการจัดทำกลยุทธ์องค์กร เจ้าของหรือผู้นำองค์กร จำเป็นจะต้องเปิดใจรับฟังความคิดเห็นให้รอบด้าน การเปิดโอกาสรับฟังข้อมูลทั้งบวกและลบ การกำหนดกลยุทธ์องค์กรนั้นจะมาจากคนเพียงคนเดียวไม่ได้ อย่างน้อยต้องรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่สำคัญทั้งผู้ปฏิบัติงาน ผู้บริหารในหน่วยงานต่างๆ ลูกค้า การมองภาพตลาด คู่แข่ง และคู่ค้า

การศึกษาปัจจัยแวดล้อมภายนอกก็เป็นสิ่งที่สำคัญอย่างยิ่ง เพราะหากผู้นำยังไม่เปิดใจ ถึงแม้จะมีการจัดทำแผนกลยุทธ์เกิดขึ้นมา แต่การที่นำแผนไปปฏิบัติให้สัมฤทธิผลนั้นต้องอาศัยปัจจัยหลายๆ ด้าน กลุ่มคนหลายๆ คน มากกว่าเจ้าของเพียงคนเดียว