เตือนสแปมระบาดในเฟซบุ๊ก

เตือนแฮกเกอร์สร้างลิงค์หลอกเผยแพร่ผ่านเฟซบุ๊ก ลวงผู้ใช้ให้คลิ๊ก ส่งผลให้คอมพิวเตอร์ติดไวรัส

ความสามารถในการเชื่อมต่อและความสะดวกสบายถือเป็นปัจจัยสองประการที่มีส่วนเสริมให้อินเทอร์เน็ตได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก แต่โชคไม่ดีที่สิ่งเหล่านี้ได้กลายเป็นดาบสองคมที่สามารถนำมาซึ่งแนวทางแก้ไขปัญหาและเป็นตัวสร้างปัญหาให้กับผู้ใช้ ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ แอพพลิเคชั่นรับส่งข้อความด่วนหรือไอเอ็ม (Instant Messaging) ที่เป็นตัวช่วยให้ผู้ใช้สามารถสื่อสารกับผู้อื่นได้อย่างรวดเร็ว ไม่ว่าพวกเขาจะอยู่ภายในห้องเดียวกันหรืออยู่ในอีกซีกโลกหนึ่ง แต่ความสะดวกดังกล่าวกลับเอื้อให้อาชญากรไซเบอร์สามารถเข้าถึงผู้ใช้ได้โดยตรงและสามารถดำเนินการที่เป็นอันตรายต่างๆ ได้ด้วย 

เทรนด์แลป มัลแวร์ บล็อก บริษัท เทรนด์ ไมโคร ได้บันทึกข้อมูลการโจมตีหลายรูปแบบที่ใช้บริการรับส่งข้อความด่วนเป็นเครื่องมือ ซึ่งรวมถึงหนอนที่แพร่ระบาดผ่านทาง MSN Messenger และการโจมตีแบบฟิชชิงผ่านทาง AOL Instant Messenger (AIM) โดยการโจมตีในรูปแบบนี้เป็นการผสานรวมของการใช้แอพพลิเคชั่นรับส่งข้อความด่วนยอดนิยมและวลีลวงที่ออกแบบมาเพื่อล่อใจให้ผู้ใช้คลิก URL ที่เป็นอันตราย

วันเวลาที่ผ่านมาส่งผลให้อาชญากรไซเบอร์ได้เรียนรู้ที่จะใช้เทคนิควิศวกรรมทางสังคมรูปแบบใหม่ เช่น บริการย่อ URL ซึ่งทำให้ URL ที่จดจำยากสามารถใช้งานได้ง่ายขึ้นด้วยการย่อ URL ที่มีความยาวมากให้สั้นลงได้ถึง 90% และอาชญากรไซเบอร์เลือกใช้บริการเหล่านี้เพื่อซ่อน URL ที่เป็นอันตรายไว้โดยเฉพาะ

โจเนลล์ บัลทาซาร์ นักวิจัยด้านภัยคุกคามขั้นสูงจากศูนย์วิจัยเทรนด์แล็บส์ ของเทรนด์ ไมโคร พบตัวอย่างของบริการไอเอ็มในรูปแบบสแปมซึ่งแพร่ระบาดผ่านทาง Yahoo! Messenger โดยเขาได้ตรวจพบ WORM_YIMBOT.A ซึ่งเป็นมัลแวร์ที่จะส่งข้อความสั้นพร้อมกับ URL แบบสั้น และยังแอบปล่อยไฟล์อันตรายทิ้งไว้ในเครื่อง รวมถึงเชื่อมต่อกับ URL เข้าร่วมในเซิร์ฟเวอร์ไออาร์ซี (Internet Relay Chat: IRC)

หรือบริการสนทนาผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต และหยุดการทำงานของบริการบางอย่าง โดยหนอนสายพันธุ์นี้จะแพร่กระจายด้วยการสร้างสแปม URL ที่เป็นอันตรายผ่านทางไอเอ็ม
สิ่งที่โดดเด่นของการโจมตีนี้ คือการใช้ URL แบบสั้นลวงผู้ใช้ด้วยข้อความที่ชวนให้เข้าใจผิด นั่นคือ www.facebook.com/photo.php โดยผู้ใช้อาจคิดว่าเมื่อคลิกลิงค์นี้แล้วก็จะเข้าไปสู่เพจรูปถ่ายของบริการ Facebook แต่จริงๆ แล้ว URL ที่เป็นอันตรายดังกล่าวจะดาวน์โหลดสำเนาของหนอนลงในระบบของเหยื่อแทน

การแพร่ระบาดของมัลแวร์ผ่านไอเอ็มเป็นเทคนิคที่อาชญากรไซเบอร์ใช้กันอย่างแพร่หลาย โดยผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยได้แจ้งเตือนผู้ใช้อยู่บ่อยครั้งถึงอันตรายที่แฝงมากับบริการไอเอ็ม สาเหตุที่อาชญากรไซเบอร์ยังคงใช้ระบบรับส่งข้อความยอดนิยมเป็นเครื่องมืออยู่ก็เพราะความนิยมของบริการ โดยจะเห็นได้ว่าในปี 2552 จำนวนข้อความที่ส่งผ่านบริการไอเอ็มนั้นมีมากถึง 47,000 ล้านข้อความต่อวัน และบริการในรูปแบบนี้ยังคงได้รับความนิยมอย่างต่อเนื่องในปัจจุบัน ซึ่งส่งผลให้อาชญากรไซเบอร์สามารถใช้แอพพลิเคชั่นรับส่งข้อความด่วนเป็นพาหะของมัลแวร์ในการสร้างรายได้ให้กับตนเองได้อย่างต่อเนื่องเช่นเดียวกัน

สำหรับ เบื้องหลังของการโจมตีครั้งนี้ คือ การใช้เครื่องมือออนไลน์ยอดนิยมและมีประสิทธิภาพสูงสามอย่าง นั่นคือ 1. แอพพลิเคชั่นรับส่งข้อความด่วน 2. บริการย่อ URL และ 3. ไซต์เครือข่ายทางสังคม Facebook และถือเป็นแนวโน้มภัยคุกคามในปัจจุบันที่อาชญากรไซเบอร์กำลังให้ความสนใจอย่างมาก 

การใช้งานเครื่องมือออนไลน์เกิดขึ้นอย่างแพร่หลาย โดยในปี 2552 บัญชีผู้ใช้บริการรับส่งข้อความด่วนมีจำนวนมากถึง 2.5 ล้านบัญชี ซึ่งไม่ต่างจากไซต์ให้บริการย่อ URL ที่เกิดขึ้นนับร้อยไซต์ในปัจจุบัน ขณะที่จำนวนของผู้ใช้ Facebook ในขณะนี้ ก็มีจำนวนมากถึง 500 ล้านคน จะเห็นได้ว่าบริการไอเอ็มถูกใช้งานอย่างต่อเนื่องในการแพร่กระจายมัลแวร์ ส่วนบริการ URL แบบสั้น ถูกนำไปใช้ในการโจมตีแบบฟิชชิง ขณะที่การตั้งค่าความเป็นส่วนตัวของ Facebook ยังคงเป็นประเด็นถกเถียงกันอยู่ในกลุ่มผู้ใช้ การใช้เครื่องมือทั้งสามอย่างนี้ร่วมกันของอาชญากรไซเบอร์ได้เพิ่มความเป็นไปได้ของการแพร่กระจายมัลแวร์ให้ประสบผลมากยิ่งขึ้น และถือเป็นการโจมตีที่ได้รับการวางแผนมาเป็นอย่างดีและเป็นอันตรายอย่างมาก

แนวโน้มและความเสี่ยงของผู้ใช้

ภัยคุกคามที่เกิดขึ้นนี้ทำให้ผู้ใช้ต้องตื่นตัวมากขึ้น จะเห็นได้ว่าการกระทำของ WORM_YIMBOT.A อาจไม่ร้ายแรงนักเมื่อเทียบกับภัยคุกคามลูกผสมที่ซับซ้อนมากกว่า อย่างไรก็ตาม สิ่งนี้เป็นการแสดงให้เห็นถึงอันตรายที่ผู้ใช้อาจตกเป็นเหยื่อของเทคนิควิศวกรรมทางสังคมได้โดยไม่รู้ตัว

ดังนั้น จึงขอแนะนำให้ผู้ใช้ระมัดระวังเมื่อใช้แอพพลิเคชั่นรับส่งข้อความด่วน และสำหรับกรณีของ URL แบบย่อ ให้ตรวจสอบ URL ดั้งเดิมผ่านไซต์ที่ให้บริการก่อนที่จะคลิกใช้งาน อย่างไรก็ตาม ผู้ใช้ควรปิดหน้าต่างข้อความด่วนจากผู้ส่งที่ไม่รู้จัก ข้อความที่ ไม่ได้รับเชิญ โดยเฉพาะข้อความที่มีลิงค์ส่งมาด้วย

ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นข้อความสแปมที่สามารถทำให้เกิดการติดมัลแวร์หรือเป็นอันตรายต่อระบบได้โดยไม่ตั้งใจ