ยุโรปอาจผันผวนต่อ จากปัญหาหนี้เสียอิตาลี

โดย...จิรวัฒน์ สุภรณ์ไพบูลย์ ผู้บริหารสายงานธุรกิจบริการไพรเวทแบงก์ ธนาคารกสิกรไทย

ในสัปดาห์ที่แล้ว นักลงทุนทยอยรับข่าวผลการทำประชามติในอิตาลี ที่เสียงส่วนใหญ่ไม่เห็นด้วย (Vote No) กับข้อเสนอของรัฐบาลในการลดทอนอำนาจของวุฒิสมาชิกลง และรวบอำนาจการบริหารงานส่วนท้องถิ่นกลับสู่ศูนย์กลาง ซึ่งอาจจะส่งผลให้นายกรัฐมนตรี มัตเตโอ เรนซี ลาออก มีการเลือกตั้งใหม่ และอาจมีการเปลี่ยนขั้วอำนาจไปยังพรรคการเมืองที่ต้องการจัดให้มีประชามติอีกครั้งเพื่อให้อิตาลีออกจากอียูอีกด้วย

ถึงแม้ผล Vote No ของอิตาลีจะไม่ได้ส่งผลลบต่อตลาดหุ้นมากเท่าใดนัก แต่ต้องไม่ลืมว่าปัญหาใหญ่ของอิตาลีอีกประเด็น คือภาระหนี้เสียในภาคธนาคารที่ท้าทายต่อรัฐบาลใหม่ว่า จะจัดการอย่างไรไม่ให้กระเทือนต่อภาพรวมเศรษฐกิจ โดยหนี้เสียของธนาคารพาณิชย์อิตาลีปรับเร่งขึ้นมากกว่าสองเท่าจาก 7% ในปี 2007 มาเป็น 18%

ล่าสุด ธนาคาร Monte dei Paschi di Siena ที่มีสถานะการเงินย่ำแย่ที่สุดในอิตาลี กำลังเผชิญกับปัญหาการเพิ่มทุนก้อนใหม่ 1,000 ล้านยูโร ที่คาดว่าจะมาจากกองทุนจากกาตาร์ ซึ่งการเจรจายังไม่แล้วเสร็จ นักวิเคราะห์ระบุว่าหากไม่ได้รับเงินอัดฉีดจากกาตาร์ แผนการเพิ่มทุน 5,000 ล้านยูโรของธนาคารก็จะประสบความล้มเหลว และกระทบต่อความเชื่อมั่นต่อภาคธนาคารอื่นในประเทศด้วย

ทั้งนี้ อิตาลีไม่สามารถแก้ไขปัญหาธนาคารพาณิชย์โดยการให้รัฐบาลเข้าไปช่วยอุ้ม เพราะติดเงื่อนไขของอียูที่ห้ามรัฐบาลประเทศสมาชิกเพิ่มทุนให้สถาบันการเงินก่อนที่จะให้ผู้ถือหุ้นและผู้ถือตราสารหนี้ของสถาบันการเงินรับภาระความเสียหายก่อน จุดนี้เองทำให้เป็นประเด็นทางการเมืองและส่งผลต่อการ Vote No เพราะประเมินว่าครัวเรือนอิตาลีที่ถือตราสารหนี้ต้องตัดหนี้ถึง 46% ของมูลค่าตราสารหนี้เลยทีเดียว ประชาชนส่วนหนึ่งจึงเริ่มนิยมแนวคิดที่จะออกจากอียูเพื่อให้พ้นจากข้อจำกัดกลางต่างๆ

ภายหลังผล Vote No แล้ว ปัญหาที่จะตามมาในอนาคตคือ 1.การตั้งรัฐบาลชั่วคราวหลังการลาออกของนายกฯเพื่อบริหารประเทศจนกว่าจะมีการเลือกตั้งใหม่ประมาณไตรมาส 2 ปีหน้า รัฐบาลชั่วคราวจะไม่สามารถแก้ปัญหาสำคัญเร่งด่วน ต้องรอรัฐบาลใหม่ที่อาจจะเป็นในไตรมาส 3 ปีหน้า และ 2.หากพรรค M5S ได้ที่นั่งมากสุดในการเลือกตั้งใหม่และเป็นแกนนำจัดตั้งรัฐบาล จะสร้างปัญหาต่อความมั่นใจในเสถียรภาพของอียูทันที เพราะพรรคนี้มีนโยบายชัดเจนว่าจะจัดทำประชามติว่า อิตาลีจะอยู่ในอียูต่อหรือไม่ ทั้งหมดนี้ล้วนสร้างความผันผวนให้แก่ตลาดหุ้นยุโรปอย่างต่อเนื่อง