ร่างของ Lenin (1)

อนุสาวรีย์ที่สร้างกันมากในสมัยโซเวียตนั้น คือ อนุสาวรีย์เลนิน แต่หลังจากที่โซเวียตล่ม อนุสาวรีย์เลนินก็ถูกรื้อออกจากที่ตั้งไปเป็นจำนวนมาก

คนส่วนหนึ่งมีความรู้สึกว่า...

เพราะเลนินเป็นผู้นำลัทธิคอมมิวนิสต์เข้ามาเปลี่ยนการปกครองแล้วทำให้เสรีภาพหลายอย่างหายไป มีพวก Cheka คอยสอดส่องจัดการคนที่ไม่เห็นด้วย

หลังจากเลนินตายสตาลินที่สืบทอดอำนาจต่อมาทำให้โซเวียตอยู่ใต้อำนาจเผด็จการหนักเข้าไปอีก

แต่พอโซเวียตล่มสลายก็เหมือนกับลูกโป่งแตก

บรรดาสาธารณรัฐบางแห่งที่อึดอัดมาก เช่น ยูเครน นั้นมีความยินดีปรีดาอย่างยิ่ง ดึงรูปอนุสาวรีย์เลนินที่ตั้งอยู่กลางเมืองลงมาเหมือนกับตอนที่อเมริกาดึงรูปอนุสาวรีย์ซัดดัมลงที่อิรักไม่มีผิด

ที่มอสโก ปัจจุบันซากอนุสาวรีย์เลนินบางชิ้นที่นำออกจากพื้นที่และไม่รู้จะเอาไปไหน ได้นำไปตั้งไว้ในสวนสาธารณะริมแม่น้ำที่เขต Yakimanka  ซึ่งไปรวมกับรูปสลักอื่นๆ ที่เขารื้อทิ้งจากที่ต่างๆ กลายเป็น Fallen Monument Park ...ไปเดินเล่นก็เพลินดีค่ะ

อนุสาวรีย์เลนินเคยมีอยู่เยอะ แม้จะรื้อย้ายออกไปมากก็ยังมีเหลืออยู่ ตอนนี้ก็ยังมีชิ้นงามๆ ใหญ่ๆ วางอยู่อีกหลายที่... เช่น ใน Moscow คือที่ Lenin Park และก็หน้าสถานีรถไฟ Yaroslavskaya ในเมือง Irkutsk ก็ยังมีอยู่กลางเมือง ในเมือง Vladivostok ก็ยังมียืนอยู่ที่หน้าสถานีรถไฟ ฯลฯ

ตามสถานี Moscow Metro เป็นอีกแหล่งมีงานศิลปะรำลึกรูปเลนินอยู่หลายชิ้น แต่มักเป็นงานประดับโมเสก

งานอนุสาวรีย์เลนินเกือบทั้งหมดในโซเวียตไม่ได้สร้างในสมัยเลนิน แต่สร้างในสมัยสตาลิน เพราะสตาลินเป็นคนที่รู้จักนำอะไรๆ มาใช้ประโยชน์ได้มากและลึกล้ำ

เลนินนั้นเป็นเสาหลักของโซเวียต หลังจากถูกยิงก็เป็นอัมพฤกษ์ แล้วอาการก็แย่ลงเรื่อยๆ ทำให้มีคนต้องการช่วงชิงอำนาจต่อจากเลนิน สาธารณชนเป็นห่วงอนาคตโซเวียตและคาดเดากันไปว่าทายาททางการเมืองควรจะเป็นใคร

คู่ชิงที่ชัดเจนที่สุด คือ...สตาลินกับทรอตสกี้

เลนินไม่เอาสตาลินค่ะ แต่คนอย่างสตาลินนั้นแพ้ไม่เป็น

ในการศึกษาเรื่องสื่อสารมวลชน ได้พบว่า สตาลินพยายามทำให้คนทั่วไปเข้าใจว่าเลนินไว้วางใจตนมาก และขณะเดียวกันก็พยายามบิดเบือนภาพลักษณ์คู่แข่งทางการเมืองอย่างเอาจริงเอาจัง ซึ่งเป็นการทำงาน 2 ด้าน พร้อมกัน

สตาลินใช้สื่อเป็นตัวช่วยอย่างเข้มข้น สตาลินไปเยี่ยมเลนินที่กำลังทรุดและถ่ายรูปกับเลนินที่ Gorgy แล้วเผยแพร่ภาพตนเองนั่งคู่กับเลนินอย่างใกล้ชิด ภาพนั้นผ่อนคลายดูเหมือนกับว่าเลนินให้ความสนิทสนมและไว้วางใจสตาลิน

สตาลินใช้ภาพนั้นทำ PR ให้กับตัวเองอย่างเหนือชั้น

อาการเลนินแย่ลงไปอีก และกำลังจะตาย...

วันสุกดิบก่อนที่เลนินจะตาย ในการประชุมสมาชิกโปลิตบูโร สตาลินเสนอความคิดที่จะเก็บศพของเลนินไว้ไม่ให้เน่าเปื่อย โดยวิธี Embalmment

จะเก็บไว้ทำไม ?

ก็เพราะกรรมกรรักเลนิน ถ้ารักษาร่างเลนินไว้ได้ก็จะได้ใจกรรมกรและแรงสนับสนุนจากกรรมกรก็จะตกมาถึงตัวทายาททางการเมืองที่เชิดชูเลนิน ซึ่งตนเองได้ปูทางเพื่อเข้าสู่ตำแหน่งนั้นอยู่

เมื่อสตาลินเสนอความคิดเก็บศพเลนิน โดยวิธี Embalmment นั้น สมาชิกโปลิตบูโรคนอื่นไม่ค่อยจะเอาด้วย และไม่เชื่อมั่นว่าทำได้

แต่สตาลินจะทำ แล้วในที่สุดสิ่งที่ไม่น่าเชื่อก็เกิดขึ้นได้จริง

(อ่านต่อวันศุกร์หน้าค่ะ)