บทบาทไทยต่อการ ลดความเหลื่อมล้ำใน GMS

โดย...วิมล ปั้นคง

ความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจกำลังเป็นปัญหาทั้งระดับประเทศและระดับภูมิภาค ITD ได้ดำเนินการศึกษาวิจัยเรื่องการประเมินผลกระทบของนโยบายการค้าระหว่างประเทศเพื่อลดความเหลื่อมล้ำและการเติบโตอย่างสมดุลของประเทศสมาชิกอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง

โดยมีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อกำหนดนโยบายการค้าระหว่างประเทศของไทยต่อประเทศสมาชิกอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขงเพื่อนำไปสู่การลดความเหลื่อมล้ำของประเทศเหล่านี้ การศึกษาได้ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายที่สำคัญ ดังนี้

1.ไทยพิจารณาประเทศเพื่อนบ้านในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง เป็นโอกาสแห่งความเชื่อมโยงทั้งมิติทางกายภาพ (Physical Connectivity) อาทิ ระบบการคมนาคมขนส่ง มิติทางสถาบัน (Institutional Connectivity) อาทิ กฎระเบียบ มาตรฐานที่สอดคล้องกัน และมิติประชาชน (People-to-People Connectivity) อาทิ กระบวนการสร้างความไว้ใจ ซึ่งถือเป็นเรื่องสำคัญที่สุด

2.ผลักดันให้ไทยเป็นชาติการค้า (Trading Nation) และเป็นจุดศูนย์กลางของภูมิภาคอาเซียนบนภาคพื้นทวีป หรืออนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง

มาตรการเร่งด่วน คือ ต้องลด ละ เลิก มาตรการทางการค้าที่มิใช่มาตรการทางภาษี (Non-Tariff Measures : NTMs) และเปลี่ยนวิธีการปฏิบัติงานภาครัฐ จากผู้คุมกฎ (Regulator) เป็นผู้อำนวยความสะดวก (Facilitator) โดยเฉพาะการสร้างสิ่งแวดล้อมทางการค้าและการลงทุนที่เหมาะสมผ่านสิ่งอำนวยความสะดวกทางการค้า (Trade Facilitations : TFs)

3.อำนวยความสะดวกให้ปัจจัยการผลิต ซึ่งรวมทั้งแรงงาน สินค้าและบริการให้สามารถเคลื่อนย้ายเดินทางไปมาระหว่างประเทศได้อย่างสะดวกมากยิ่งขึ้น ซึ่งถือเป็นปัจจัยที่มีความสำคัญยิ่ง การลดขั้นตอนของภาครัฐที่เกี่ยวข้องกับการผ่านแดนจะทำให้ลดต้นทุน ลดกระบวนการ และเอกสารในการขอสิทธิประโยชน์

4.การให้ความช่วยเหลือของไทยแก่ประเทศเพื่อนบ้านในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง ต้องกำหนดยุทธศาสตร์ร่วมกันอย่างเป็นระบบ เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาเบี้ยหัวแตก การให้ความช่วยเหลือต้องมีเงื่อนไขในประเด็นของความโปร่งใส การยึดหลักธรรมาภิบาล และกำหนดประเด็นเรื่องการลดความยากจนและความเหลื่อมล้ำให้เป็นดัชนีชี้วัดความสำเร็จของโครงการความช่วยเหลือต่างๆ

รวมทั้งกำหนดกลุ่มเป้าหมายของผู้ที่จะได้รับประโยชน์จากโครงการความช่วยเหลือดังกล่าวไปยังกลุ่มที่มีความสุ่มเสี่ยง (Vulnerable) สูงที่สุดของแต่ละประเทศ ซึ่งมีความแตกต่างกันออกไป โดยกรณีเมียนมาและ สปป.ลาว อาจหมายถึงประเด็นชนกลุ่มน้อย กัมพูชาอาจหมายถึงกลุ่มผู้ยากจนและกลุ่มที่สุ่มเสี่ยงจะกลับเข้าสู่ภาวะยากจนได้อีก