ทำธุรกิจ โดยที่ไม่มีธุรกิจ

โดย...DJ [email protected]

กระแสการเกิดขึ้นของเทคสตาร์ทอัพที่มีหัวใจการนำเทคโนโลยีเข้ามาใช้แก้ปัญหาของผู้คนในชีวิตประจำวัน พร้อมต่อยอดขึ้นมาพัฒนาเป็นธุรกิจ หรือที่เรียกรูปแบบธุรกิจ (บิซิเนส โมเดล) แบบนี้ว่า “การทำธุรกิจโดยที่ไม่มีธุรกิจ” ต่อเรื่องนี้ “พี่ดำ” เจ้าของเพจ BlackCock ทำธุรกิจ เล่าถึงแนวคิดธุรกิจนี้ได้เกิดขึ้นมาหลายปีแล้ว ด้วยเป็นเเสมือนตัวกลางให้ธุรกิจอื่นเข้ามาเป็นชุมชน (คอมมูนิตี้) เริ่มมาจากทางฝั่งอเมริกา อาทิ ebay, Amazon จนมาถึงกลุ่มธุรกิจใหม่ Airbnb, Uber, Agoda ที่ยังขยายมายังฝั่งเอเชียเองด้วยเช่นกัน

พร้อมระบุว่าแก่นการทำธุรกิจนี้ มีความตลกร้ายที่แฝงคอนเซ็ปต์ การดึงผลผลิต (โปรดักทิวิตี้) ของคนอื่นมาเป็นธุรกิจของเรา ยกตัวอย่าง ทำธุรกิจโรงแรมโดยไม่ได้เป็นโรงแรม ทำธุรกิจรถเช่าโดยไม่ได้มีรถเช่าสักคัน ทำธุรกิจขายของออนไลน์โดยไม่ได้เป็นเจ้าของแบรนด์ ทำธุรกิจสอนพิเศษโดยไม่ได้เป็นเจ้าของโรงเรียนกวดวิชา หรืออาจารย์สอน ทำธุรกิจสิ่งพิมพ์โดยไม่ได้เป็นเจ้าของโรงพิมพ์ หรือนักเขียนเลย ฯลฯ

ทั้งนี้ เป็นความคิดจากแนวคิดการใช้ทรัพยากรที่คุ้มค่าเอามากๆ ด้วยเป็นเพราะต่างประเทศมีต้นทุน (Cost) ต่างๆ ในการตั้งธุรกิจจริงๆ (เรียลเอสเตท) และแรงงานที่ราคาสูงลิ่ว เลยต้องขุดไอเดียสตาร์ทอัพประมาณนี้ออกมามาก และในบางประเทศการเป็นเจ้าของธุรกิจที่จะขยายไปทั่วโลกได้นั้นต้องใช้เงินมหาศาล ต้องบริหารต่างๆ นานาร้อยแปดและกำแพงทางเศรษฐกิจอีกมาก แต่เรื่องเหล่านี้ถูกฉีกลงง่ายๆ ด้วยเทคโนโลยี และความคิดคนไม่กี่คนที่ต้องการดึงโปรดักทิวิตี้ของคนอื่นไปใช้แบบเนียนๆ และไม่ผิดอะไรเลย

โดยกลไกดังกล่าว ให้ลองนึกถึงภาพในหนังเรื่อง The Matrix เครื่องจักรเอามนุษย์ไปสร้างเป็นแหล่งกำเนิดพลังงาน คือ โปรดักทิวิตี้ นั่นเอง และก็มีฟาร์มพลังงานมนุษย์เต็มไปหมดทั่วทั้งโลก ดังนั้นธุรกิจแต่ละประเภทก็คือฟาร์มของโปรดักทิวิตี้นั่นเอง และมันเป็นมีระบบนิเวศทางธุรกิจที่เชื่อมโยงกันอย่างลับๆ แม้มีกำแพงทางเศรษฐกิจและประเทศกั้นอยู่ แต่มันก็มีทางเชื่อมกันอย่างลับๆ อยู่ดีนั่นแหละ พวกที่มีไอเดียและมองเห็นความผิดปกติพวกนี้จึงใช้ช่องทางพวกนี้ในการหาโปรดักทิวิตี้เข้าประเทศเขาเอง แบบไม่ต้องส่งออกอะไรออกมาขาย หรือให้ใครมากดราคาได้เลย

อย่างไรก็ตาม บิซิเนส โมเดลแบบนี้ ไม่ใช่การทำธุรกิจแบบคนกลางธรรมดาทั่วไปแบบนั้น ถ้าทำแบบนั้นก็ต้องนั่งคุย/นั่งดีลทุกบริษัทเพื่อให้เข้ามาร่วม (Join) กับธุรกิจของเรา คงก้าวไปเป็นระดับสากล (International) ยาก แต่คนกลุ่มนี้ใช้วิธีการสร้างโซเชียลคอมมูนิตี้ก่อน จากนั้นค่อยเปลี่ยนรูปแบบ (Transform) ไปเป็นคนกลางแบบ Ar-pae.com ที่ตอนนี้จะไปเป็นคนกลางขายตั๋วเครื่องบิน

ถ้าถามว่าไม่ต้องทำคอมมูนิตี้ได้ไหมก็ได้ แต่จะเปลืองงบประมาณในการพีอาร์ และต้องมาทำทีหลังอยู่ดี พอได้เงินหมุนในธุรกิจ ค่อยต่อยอดไปในระดับโกลบอล