อันตราย จากการออกบูธ

โดย...สุรชัย กำพลานนท์วัฒน์

เส้นทางสายไหมไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบอย่างที่หลายๆ คนคาด ผู้ประกอบการเอสเอ็มอีที่จะนำสินค้าไปทดลองตลาดเปิดบูธขายในงานมหกรรมต่างๆ มีการจัดขึ้นมากมายแทบทุกเดือนและแทบทุกมณฑลในจีนขณะนี้นั้น พึงระมัดระวังให้ดีมีสิทธิที่จะรวยและซวยพอๆ กัน

ผมมีโอกาสคุยลึกๆ กับผู้ประกอบการเอสเอ็มอีรายหนึ่งที่มีประสบการณ์อันเลวร้ายจากการไปเปิดบูธทดลองขายสินค้าในจีน เมื่อ 2 ปีก่อน สินค้าของเธอคือเส้นก๋วยเตี๋ยวออร์แกนิกอบแห้ง เป็นผลิตภัณฑ์ได้เครื่องหมายมาตรฐานระดับอียูและสหรัฐ แล้วส่งออกไปขายทั้งยุโรป อเมริกา ญี่ปุ่น ชื่อชั้นยี่ห้อหน้าตาหีบห่อไม่ต้องพูดถึง ดีกรีระดับกลางขึ้นบน ดูดีมีสกุลเข้าขั้นพรีเมียมเกรดเอ

เธอสนใจตลาดจีน เพราะคาดหวังเหมือนทุกคนที่มุ่งธงเข้าตลาดใหญ่ ที่เต็มไปด้วยกำลังซื้อมากมายมหาศาล ใครเข้าไปค้าขายได้รับรองว่าร่ำรวยไม่รู้เรื่อง สองวันแรกที่ออกร้าน สินค้าของเธอขายดีเป็นเทน้ำเทท่า ผู้คนแย่งซื้อไม่ต่างกับแจกฟรี หยิบจับรับเงินมือเป็นระวิง แม้แต่สินค้าตัวอย่างยังถูกกวาดซื้อไปแบบไม่เกี่ยงราคา ไม่มีทางคิดเป็นอย่างอื่น ใครเจอภาพแบบนี้ก็ต้องฟันธงทันทีว่าสินค้าเข้าตา โดนใจตลาด ถูกปากผู้บริโภคเป็นแน่แท้ งานนี้แปลได้คำเดียวว่ารวยเละแน่นอน

หลังจากนั้นไม่นาน เธอลุยเข้าไปขายผ่านตัวแทนจำหน่ายอีกหลายพื้นที่ แต่เหตุการณ์กลับตาลปัตรอย่างคาดไม่ถึง เพราะสินค้าของเธอ แบรนด์และหน้าตาบรรจุภัณฑ์ของเธอ มันกลับกลายเป็นลิขสิทธิ์ของคนในประเทศนั้นไปเรียบร้อยแล้ว แถมซวยหนักเจอถูกนำจับเรื่องละเมิดลิขสิทธิ์สินค้าตัวเอง ต้องเสียค่าปรับหลายแสนบาทถึงจะจบเรื่อง ไม่ใช่แต่เธอคนเดียว เธอยืนยันว่า คนอื่นๆ ที่ไปด้วยต่างโดนเล่นงานด้วยวิธีการเดียวกัน เธออธิบายด้วยความเซ็งว่ามีแก๊งมิจฉาชีพที่จ้องจะซื้อสินค้าไทยที่ดูดีมีโอกาสทำตลาดได้ แก๊งนี้น่าจะมีจำนวนมากและมีแฝงตัวอยู่ทุกงานอีเวนต์ที่จัดในเมืองใหญ่ๆ เป็นขบวนการมิจฉาชีพที่มุ่งล่าเงินค่าปรับจากผู้ประกอบการอย่างจริงจัง โดนกันมามาก โดนกันจนเสียหายแทบล้มละลายเลยทีเดียว เธอยังโดนปรับน้อยเพราะสินค้าใหม่ไม่ดังมาก มีสินค้าระดับบิ๊กเนมของไทยที่เจอเล่นงานแบบนี้ และต้องจ่ายเงินเพื่อซื้อลิขสิทธิ์ของตัวเองกลับคืนมาด้วยเงินสูงถึงสิบล้านบาท

เธอแนะนำสั้นๆ ว่า หากอยากไปทดลองขาย ขอให้จดลิขสิทธิ์สินค้าของตัวเองในประเทศนั้นให้เรียบร้อยเสียก่อน อย่าเสี่ยงไปลองขายโดยไม่ป้องกันตัวเอง โอกาสจะโดนแบบเธอมีสูง นี่คือคำเตือนจากรุ่นพี่ที่มีประสบการณ์อันเลวร้าย จนทุกวันนี้ส่งออกไปขายได้ทุกแห่งทั่วโลก ยกเว้นที่เดียว

น่ากลัวมั้ยครับ คิดไม่ถึงว่าจะมีเรื่องน่ากลัวแบบนี้ แต่สิ่งที่น่ากลัวมากกว่า คือ ขณะนี้มีหน่วยงานภาครัฐหลายแห่ง ซึ่งมีแผนงานมีโครงการที่จะพาผู้ประกอบการเอสเอ็มอีมากมายไปเปิดบูธทดลองขายสินค้าในจีน ควรตรวจสอบให้ดีและหาวิธีป้องกันความเสี่ยงให้กับผู้ประกอบการของเรา...ก่อนที่จะเกิดความเสียหายรุนแรง