เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา

โดย...ศ.ดร.สุชัชวีร์ สุวรรณสวัสดิ์

เมื่อครั้งเป็นคณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) ผมได้มีโอกาสรับใช้เบื้องพระยุคลบาทในโครงการทุนการศึกษา ซึ่งพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชพระราชทานทุนทรัพย์ส่วนพระองค์ โดยมอบหมายให้องคมนตรีแต่ละท่านลงไปช่วยโรงเรียนทั่วประเทศ โดยเฉพาะโรงเรียนในพื้นที่ห่างไกลทุรกันดาร และโรงเรียนที่ด้อยโอกาส เพื่อช่วยเหลือสนับสนุนให้นักเรียนผู้ยากไร้ในโรงเรียนเหล่านี้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

สจล.ได้ร่วมในโครงการโดยไปช่วยโรงเรียนที่อยู่ตามแนวตะเข็บชายแดน ที่เข้าถึงได้ยากลำบาก นำเครื่องกรองน้ำเทคโนโลยีนาโนไปติดตั้ง เพื่อกรองน้ำบ่อที่ไม่สะอาด จนก่อให้เกิดปัญหาโรคนิ่ว เป็นน้ำที่ผ่านมาตรฐานทางสาธารณสุข ให้นักเรียนและชาวบ้านในชุมชนได้บริโภค อีกทั้งนำคอมพิวเตอร์ไปให้ พร้อมทั้งแนะนำการใช้งาน เพื่อการเรียนการสอน สร้างโอกาสทางการศึกษาแก่นักเรียน

สิ่งที่ผมประทับใจอย่างยิ่งคือ โครงการทุนการศึกษาส่วนพระองค์นี้ ยังสนับสนุนการพัฒนาโรงเรียนอาชีวะ โดยเฉพาะโรงเรียนอาชีวะเอกชน ที่มีปัญหานักเรียนทะเลาะวิวาทอย่างต่อเนื่องจนเป็นคู่อริกันหลายแห่ง เกิดเป็นปัญหาสังคมที่ทุกคนกังวล และคิดว่าคงเป็นปัญหาที่ไม่มีทางแก้ไขได้ โครงการส่วนพระองค์นี้ไม่ได้แบ่งแยกว่าจะเป็นโรงเรียนของรัฐ หรือโรงเรียนของเอกชน แต่ให้ความสำคัญกับปัญหาของนักเรียนเป็นที่ตั้ง แล้วเข้าไปช่วยอย่างจริงจัง

โดยน้อมนำพระราชดำรัสของพระองค์ท่านที่ว่า การจะแก้ปัญหาสิ่งใดได้จะต้อง “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา” ไปใช้เป็นเครื่องมือในการแก้ปัญหา โครงการนี้สอนให้ผมได้เข้าใจถึงพระอัจฉริยภาพ และสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณหาที่สุดมิได้ โดยความหมายของ “การเข้าใจ” นั้น คือ การต้องรู้ถึงต้นตอของปัญหา โดยปัญหาเด็กอาชีวะตีกันนั้น มาจากหลายปัจจัย ทั้งการชักชวนของทั้งเพื่อนและรุ่นพี่ หรือการไม่มีโอกาสได้ทำกิจกรรมร่วมกันระหว่างโรงเรียน หรือจากหลักสูตรการเรียนการสอนที่ไม่ได้เอื้อเรื่องการสร้างวินัย หรือจากความรู้สึกน้อยเนื้อต่ำใจ เมื่อมีความเข้าใจได้ตรงจุดตรงประเด็นแล้ว การแก้ปัญหาก็ย่อมทำได้ไม่ยาก

“การเข้าถึง” คือ การเข้าถึงปัจจัยที่นำไปสู่การแก้ปัญหาได้ โดยโรงเรียนอาชีวะที่มีปัญหาเด็กนักเรียนตีกันนั้น เมื่อเข้าไปสำรวจแล้วจะพบว่าขาดปัจจัยในการพัฒนาอย่างมาก ทำให้นักเรียนไม่สามารถเข้าถึงทรัพยากรที่จะช่วยยกระดับคุณภาพการศึกษาและคุณภาพชีวิตได้เลย พระองค์ท่านจึงได้พระราชทานเครื่องจักรและอุปกรณ์การเรียนการสอนด้านปฏิบัติการให้นักเรียนได้เข้าถึง ใช้งาน ปฏิบัติได้จริง และยังปรับปรุงห้องเรียนให้มีคุณภาพมาตรฐาน นำมาสู่ความตั้งใจ สนใจเรียนของนักเรียน อีกทั้งยังสนับสนุนให้ทุนครูอาชีวะได้ศึกษาต่อ เพื่อนำความรู้ ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีกลับมาสอน ทั้งยังช่วยประสานให้บริษัทเอกชนภาคอุตสาหกรรมรับนักเรียนเหล่านี้ไปฝึกงาน เรียนรู้ด้วยการทำงานจริง ทั้งหมดนี้ทำให้เด็กอาชีวะได้เข้าถึงองค์ประกอบของความสำเร็จในเส้นทางสายอาชีพ

“การพัฒนา” คือ การต่อยอดความรู้ พัฒนาตนเองให้ดีขึ้น โครงการทุนการศึกษาได้ให้โอกาสในการศึกษาต่อของเด็กอาชีวะ โดย สจล.เป็นหนึ่งในมหาวิทยาลัยที่ได้ให้โควตาพิเศษแก่นักเรียนที่เรียนดีจากโรงเรียนอาชีวะเอกชนเข้ามาศึกษาต่อในระดับปริญญาตรีพร้อมให้ทุนการศึกษา โดยเล็งเห็นว่าจะสร้างตัวอย่างของความสำเร็จจากรุ่นสู่รุ่น ชี้ให้เห็นว่าหากนักเรียนอาชีวะมีความตั้งใจ ก็จะมีความก้าวหน้า เติบโตไปเป็นวิศวกรที่เก่งและดีได้ในอนาคต

การเข้าไปแก้ปัญหาของนักเรียนอาชีวะจึงเป็นอีกหนึ่งตัวอย่างของการน้อมนำพระราชดำรัส “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา” มาประยุกต์ใช้ได้จริง ดังนั้นคำสอนของพระองค์ท่าน เมื่อนำมาใช้ที่ใด ย่อมจะสามารถบรรลุเป้าหมายได้ไม่ยาก