ในหลวงกับงานสถาปัตยกรรม

โดย...นิตยสารบ้านและสวน

เพื่อเป็นการน้อมรำลึกถึงพระมหา กรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช จึงขอหยิบยกพระราชกรณียกิจบางส่วนที่มีคุณูปการต่อสังคมไทยมานำเสนอ ดังนี้

1.บึงมักกะสัน

เดือน เม.ย. 2528 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงมอบหมายให้กรุงเทพมหานคร (กทม.) เป็นผู้รับผิดชอบในการสร้างสถานที่เก็บน้ำตามจุดต่างๆ ของ กทม. โดยเริ่มต้นที่การปรับปรุงบึงมักกะสัน ซึ่งมีเนื้อที่ 90 ไร่ ให้เป็นบ่อพักน้ำ เพื่อบรรเทาปัญหาน้ำท่วม โดยพระองค์ทรงเรียกว่า โครงการ “แก้มลิง”

2.สระเก็บน้ำพระราม 9 จ.ปทุมธานี

โครงการแก้มลิงอีกแห่งที่เริ่มดำเนินการพร้อมกับบึงมักกะสัน โดยการขุดสระขึ้นมา 2 สระ ขนาด 790 ไร่ และ 1,790ไร่ ตามลำดับ อยู่ระหว่างคลอง 5 กับคลอง 6 โครงการนี้นอกจากจะช่วยกักเก็บน้ำในฤดูฝนแล้ว ยังสามารถระบายน้ำออกไปเจือจางความเน่าเสียของน้ำในคลองหลายแห่งใน กทม.ได้อีกด้วย

3.อุทยานเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้พระราชทานแนวพระราชดำริในการปรับปรุงอาคารเก่าแก่แห่งนี้ เป็นพิพิธภัณฑ์ที่มีความสวยงามและทรงคุณค่าทางประวัติศาสตร์ บางส่วนของซากปรักหักพังมีการอนุรักษ์ไว้ บางส่วนมีการสร้างใหม่เพื่อจำลองสภาพเดิมของสถาปัตยกรรมและความเป็นอยู่ของผู้คนในสมัยนั้น

4.ถนนหยดน้ำ

เชิงสะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้าฝั่งพระนครมีลักษณะเป็นคอขวด ทำให้การจราจรติดขัด กทม.จึงได้วางแผนจะขุดทางลอดใต้ด้านหน้ากรมสรรพากรเก่า เพื่อระบายรถที่ข้ามสะพานมาจากฝั่งธนบุรีเข้าสู่ถนนราชดำเนินและท้องสนามหลวง ทำให้รถสามารถเลี้ยวซ้ายเข้าสู่ถนนราชดำเนินกลางได้อย่างคล่องตัว ทั้งหมดใช้งบประมาณไม่เกิน 20 ล้านบาท

5.สะพานคู่ขนานสะพานมัฆวานรังสรรค์

เนื่องจากเป็นสะพานที่สร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตัวสะพานมีความสวยงาม ด้วยราวสะพานเหล็กหล่อและเสาหินอ่อน แต่สภาพการจราจรบนถนนราชดำเนินนั้นคับคั่ง จึงมีความจำเป็นต้องขยายผิวการจราจร แต่แนวพระราชดำริของการขยายนั้นแยบยลกว่าเพียงแค่ขยายให้กว้างขึ้น แต่ต้องอนุรักษ์สะพานคู่ขนานทั้งสองข้างไว้ด้วย

6.พระอุโบสถวัดพระราม 9 กาญจนาภิเษก

พระอุโบสถแห่งนี้สร้างขึ้นตามพระราชประสงค์ที่จะให้เป็นแบบอย่างที่ดีของ “วัดของชุมชน” บริเวณบึงพระราม 9 ตามหลักของ “บวร” คือ มีบ้าน แล้วก็มีวัดและโรงเรียน ในส่วนของวัดมีพระราชนิยมที่เรียบง่าย

7.ทางคู่ขนานลอยฟ้าบรมราชชนนี

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทอดพระเนตรเห็นปัญหาการจราจรบนถนนบรมราชชนนีที่คับคั่งอยู่เสมอ จึงได้พระราชทานแนวพระราชดำริในการแก้ปัญหาสร้างถนนคู่ขนานที่ลอยอยู่ตรงกลางถนนเดิม

8.สะพานพระราม 8

นอกจากจะพระราชทานชื่อ “สะพานพระราม 8” เพื่อเป็นพระบรมราชานุสรณ์แด่พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดลแล้ว ยังพระราชทานแผนที่ลายพระหัตถ์แสดงแนวสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาใหม่นี้ให้ กทม.นำไปสร้างแทนการขยายผิวจราจรให้สะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้า

9.พระมหาธาตุเฉลิมราชศรัทธา ประเทศอินเดีย

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มีพระราชวินิจฉัยแก่สถาปนิกตั้งแต่ช่วงเริ่มต้นของการออกแบบ กระทั่งก่อสร้างเสร็จสมบูรณ์ ทั้งยังพระราชทานพระบรมสารีริกธาตุ เส้นพระเจ้า และภาพฝีพระหัตถ์ เพื่ออัญเชิญมาประดิษฐาน ณ พระธาตุเจดีย์ที่เป็นแหล่งกำเนิดของพระพุทธศาสนาแห่งนี้ และพระราชทานทุนทรัพย์ส่วนพระองค์เพื่อใช้ในการทำนุบำรุงให้ยั่งยืนต่อไป