เจาะตลาดอาหาร ฮาลาลในยุโรป

....ไชยันต์ พิมเสน

ตลาดอาหารฮาลาลในยุโรปถือว่าเป็นตลาดที่มีมูลค่าสูงมาก เมื่อเทียบกับจำนวนประชากรมุสลิมที่มีอยู่เพียงประมาณ 21 ล้านคน จากประชากรทั้งหมดในยุโรป 540 ล้านคน โดยประเทศฝรั่งเศสและโรมาเนีย มีประชากรมุสลิมอาศัยอยู่มากที่สุด คือ ประเทศละประมาณ 4.3 ล้านคน

ชาวมุสลิมในยุโรปใช้จ่ายเพื่อบริโภคอาหารฮาลาลประมาณวันละ 56 เหรียญสหรัฐ และทำให้ตลาดอาหารฮาลาลในยุโรปขยายตัวอย่างรวดเร็ว คาดว่าในทศวรรษหน้าธุรกิจเกี่ยวกับอาหารฮาลาลจะมีการขยายตัวเพิ่มขึ้น 2025%

ดังนั้น ตลาดอาหารฮาลาลในยุโรปถือเป็นตลาดที่มีศักยภาพในเชิงการค้าระหว่างประเทศที่ประเทศผู้ส่งออกอาหารฮาลาลไม่ควรมองข้าม โดยเฉพาะฝรั่งเศสและอังกฤษถือว่าเป็นตลาดอาหารฮาลาลที่มีมูลค่าตลาดสูงเป็นอันดับ 1 และ 2 ตามลำดับ

อย่างไรก็ดี การส่งออกอาหารฮาลาลไปจำหน่ายในสหภาพยุโรป ผู้ผลิตหรือผู้ส่งออกต้องคำนึงถึงกฎระเบียบต่างๆ โดยเฉพาะระเบียบ (EC) 178/2002 เป็นระเบียบของสหภาพยุโรปที่ได้วางหลักการทั่วไปและข้อกำหนดของกฎหมายอาหารไว้ เพื่อบังคับให้ผู้ผลิตอาหารที่ปลอดภัยและเป็นไปตามเงื่อนไขที่กฎระเบียบกำหนดไว้ตลอดทั้งห่วงโซ่อาหาร

การบังคับใช้จะครอบคลุมถึงอาหารฮาลาลและผู้ผลิตอาหารที่อยู่นอกสหภาพยุโรปด้วย

ระเบียบดังกล่าวได้กำหนดให้อาหารที่นำเข้ามาในสหภาพยุโรปต้องเป็นไปตามข้อกำหนดของกฎหมายอาหารที่เกี่ยวข้อง หรือตามเงื่อนไขความเท่าเทียมที่ยอมรับซึ่งกันและกัน หากมีเงื่อนไขเฉพาะที่ตกลงกับประเทศผู้ส่งออก สินค้าอาหารที่นำเข้ามาในสหภาพยุโรปจะต้องสอดคล้องกับเงื่อนไขเฉพาะดังกล่าว

นอกจากสินค้าอาหารที่นำเข้ามายังสหภาพยุโรปจะต้องเป็นไปตามที่กฎหมายและเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องแล้ว บางครั้งผู้นำเข้ายังต้องการข้อมูลบางอย่างที่กฎหมายไม่ได้กำหนดไว้จากผู้ผลิตหรือผู้ส่งออกเพิ่มเติม

ข้อมูลเหล่านี้จะเป็นส่วนที่สำคัญในการสนับสนุนให้ผู้ส่งออกมีศักยภาพในการแข่งขันที่ดีขึ้น เช่น เงื่อนไขด้านการผลิตอาหารที่คำนึงถึงผลกระทบต่อสังคม สิ่งแวดล้อม คุณภาพสินค้าและกระบวนการผลิต เป็นต้น

ภายใต้การค้าสินค้าอาหารในปัจจุบัน ตลอดจนห่วงโซ่อุปทานของการผลิตอาหารมีความสลับซับซ้อนมากขึ้น และมีกระบวนการต่างๆ เพิ่มมากขึ้น ผู้ผลิตจะต้องยืนยันถึงความปลอดภัยของอาหารที่ผลิตขึ้นมานั้นว่ามีการผลิตภายใต้มาตรฐานและกฎระเบียบต่างๆ ตามที่ประเทศผู้นำเข้ากำหนด แม้ว่าในบางครั้งอาจจะตีความได้ว่าเป็นเครื่องมือในการกีดกันทางการค้าก็ตาม แต่ในที่สุดถือว่าเป็นสิ่งจำเป็นที่ผู้ผลิตอาหารหรือผู้ส่งออกอาหารจะต้องทำ เพื่อสร้างความไว้วางใจและตอบสนองต่อความต้องการของผู้บริโภค

ปัจจุบันการเจาะตลาดอาหารในสหภาพยุโรปให้ประสบความสำเร็จได้นั้น ผู้ผลิตและส่งออกอาหารฮาลาลต้องปฏิบัติตามกฎระเบียบต่างๆ ของสหภาพยุโรปอย่างเคร่งครัดด้วยเช่นกัน

ผู้ผลิตที่สามารถผลิตอาหารได้ตามที่มาตรฐานฮาลาลกำหนดไว้ก็ไม่จำเป็นต้องมีการปรับตัวมากนัก เนื่องจากมาตรฐานฮาลาลเป็นแนวปฏิบัติแบบองค์รวม (Holistic) กล่าวคือ เป็นมาตรฐานที่มีความครอบคลุมรอบด้านโดยคำนึงถึงมาตรฐานคุณภาพ ความปลอดภัย สวัสดิภาพของสัตว์ สิ่งแวดล้อม ข้อกำหนดด้านสังคม และจริยธรรม เป็นต้น

ผู้ผลิต ผู้ส่งออกอาหารฮาลาลของไทยที่ต้องการเจาะตลาดอาหารฮาลาลในสหภาพยุโป โดยเฉพาะฝรั่งเศส ควรต้องดำเนินกลยุทธ์เชิงรุกอย่างจริงจังและต่อเนื่อง ซึ่งการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์สินค้าอาหารฮาลาลไทยให้เป็นที่รู้จัก ถือเป็นช่องทางสำคัญที่จะส่งผลให้ผู้บริโภคชาวมุสลิมหันมานิยมเลือกซื้อสินค้าจากไทยมากขึ้น โดยผู้ผลิต ผู้ส่งออก สามารถนำสินค้าอาหารฮาลาลไทยเข้าประชาสัมพันธ์ในงานแสดงสินค้าอาหารในฝรั่งเศส เช่น งานแสดงสินค้าอาหาร SIAL เป็นต้น

นอกจากนั้น การแสวงหาความร่วมมือทางธุรกิจหรือการจับคู่ทางธุรกิจกับผู้นำเข้าสินค้าอาหารรายสำคัญๆ ในฝรั่งเศส น่าจะเป็นอีกแนวทางหนึ่งที่จะสร้างความสำเร็จในการเจาะตลาดอาหารฮาลาลในฝรั่งเศสได้ อีกทั้งเป็นช่องทางในการกระจายสินค้าไปยังตลาดอื่นๆ ในยุโรปอีกด้วย