แนวทางกำกับ e-Wallet

โดย...เศรษฐกิจภาครัฐโพสต์ทูเดย์

การกำกับดูแลธุรกิจบริการชำระเงินอิเล็กทรอนิกส์ มีพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการควบคุมดูแลธุรกิจบริการการชำระเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2551 โดยให้ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เป็นผู้รับผิดชอบในการดูแลธุรกิจบริการชำระเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ตามพระราชกฤษฎีกานี้

โดยธุรกิจบริการชำระเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ที่อยู่ภายใต้การควบคุมดูแลของ ธปท. ประกอบด้วยธุรกิจ 8 ประเภท ได้แก่

1.การให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์ หรือ e-Money

2.การให้บริการเครือข่ายบัตรเครดิต

3.การให้บริการเครือข่ายอีดีซี

4.การให้บริการสวิตชิ่งในการชำระเงิน

5.การให้บริการหักบัญชี

6.การให้บริการชำระดุล

7.การให้บริการชำระเงินแทน

8.การชำระเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ผ่านอุปกรณ์อย่างหนึ่งอย่างใดผ่านเครือข่าย

ที่ผ่านมา ธปท.ได้อนุญาตให้มีผู้ประกอบธุรกิจบัตรเงินอิเล็กทรอนิกส์ 6 ราย คือ บริษัท ไทยสมาร์ทคาร์ด บริษัท เพย์เมนท์ โซลูชั่น บริษัท แอดวานซ์ เอ็มเปย์ บริษัท เพย์สบาย บริษัท แอดวานซ์ เมจิคการ์ด และบริษัท ทรู มันนี่

สำหรับหลักเกณฑ์ในการกำกับดูแลนั้น กฎหมายระบุให้ผู้ประกอบการต้องกำหนดรายละเอียดค่าธรรมเนียมที่จะเรียกเก็บจากผู้ใช้บริการ โดยต้องประกาศไว้ ณ สถานที่ทำการทุกแห่ง หรือด้วยวิธีการอื่นใดให้ผู้ใช้บริการสามารถทราบได้ ผู้ให้บริการต้องกำหนดอัตราค่าธรรมเนียมให้เป็นไปตามกลไกตลาดเพื่อให้เกิดการแข่งขันและต้องคำนึงถึงความเป็นธรรมต่อผู้ใช้บริการด้วย

นอกจากนี้ เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงค่าธรรมเนียม ผู้ให้บริการจะต้องประกาศรายละเอียดไว้ ณ สถานที่ทำการทุกแห่งล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 30 วัน และจัดส่งประกาศค่าธรรมเนียมให้ ธปท.ทราบโดยเร็วในรูปเอกสารอิเล็กทรอนิกส์นับแต่วันที่ออกประกาศครั้งแรกและทุกๆ ครั้งที่มีการเปลี่ยนแปลง เป็นต้น

ส่วนหลักเกณฑ์เฉพาะของการให้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์ ต้องบันทึกมูลค่าเป็นเงินสกุลบาท หรือเงินสกุลต่างประเทศ จะต้องจัดให้มีระบบ กระบวนการหรือเครื่องมือการลงทะเบียนหรือวิธีการอื่นใดในการใช้บริการเงินอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อดูแลผู้ใช้บริการและจำกัดความเสียหายขั้นสูงของมูลค่าเงินอิเล็กทรอนิกส์ หากเกิดกรณีบัตรสูญหายหรือถูกขโมย

นอกจากนี้ การให้บริการต้องไม่มีลักษณะเป็นการให้สินเชื่อ ผู้ให้บริการต้องเปิดเผยหลักเกณฑ์และเงื่อนไขในการขอแลกคืนเป็นเงินสดให้ผู้ใช้บริการทราบ และหากการขอแลกคืนเป็นเงินสดเป็นไปตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไข จะต้องจัดให้มีการคืนเงินภายใน 15 วัน นับจากวันที่ผู้ใช้บริการได้ดำเนินการขอแลกคืน ผู้ให้บริการต้องจัดให้มีวิธีการที่ผู้ใช้บริการสามารถตรวจสอบยอดเงินคงเหลือ วันหมดอายุ และแจ้งวิธีการดังกล่าวให้ผู้ใช้บริการทราบ ผู้ให้บริการต้องจัดให้มีระบบงานที่สามารถป้องกันไม่ให้ผู้ใช้บริการโอนเงินระหว่างกันโดยไม่ผ่านระบบของผู้ให้บริการ

ฐากร ตัณฑสิทธิ์ เลขาธิการคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) กล่าวว่า ปัจจุบันการให้บริการโทรคมนาคมและบริการทางการเงินผนวกเข้ามาเป็นหนึ่งเดียวกันในรูปแบบกระเป๋าเงินออนไลน์ (e-Wallet) ซึ่งต่อไปสำนักงาน กสทช.และ ธปท.จะร่วมกันแลกเปลี่ยนและเสริมสร้างความรู้ ประสบการณ์ และข้อมูลการกำกับดูแลบริการเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับธุรกรรมการเงิน และการดำเนินการอื่นๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อประชาชนในยุคดิจิทัล

"นอกเหนือจากการใช้เงินสดและบัตรเครดิต ไลฟ์สไตล์ของผู้ใช้บริการแต่ละพื้นที่ก็จะแตกต่างกันออกไป เช่น ประชาชนในต่างจังหวัดจะนิยมใช้บริการโอนเงินด้วย e-Wallet ของค่ายโทรศัพท์มือถือ โดยไม่ต้องใช้บัญชีธนาคารและไม่ต้องเดินทางไปสาขาของธนาคารพาณิชย์ในตัวเมือง ดังนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งสำนักงาน กสทช.และ ธปท.จึงร่วมมือกันให้ความรู้ผู้ใช้บริการ เพื่อส่งเสริมให้บริการดังกล่าวมีความปลอดภัย และมีการคุ้มครองผู้ใช้บริการอย่างเพียงพอ" ฐากร ระบุ

จะเห็นได้ว่า บัตรเงินอิเล็กทรอนิกส์ หรือบัตรเงินสด และกระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ในโทรศัพท์มือถือ จะเข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันในการจับจ่ายใช้สอยมากยิ่งขึ้น ดังนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องเร่งเครื่องตามให้ทัน เพื่อสร้างความเชื่อมั่น มั่นใจให้กับผู้ใช้บริการ เพื่อก้าวสู่ยุคเศรษฐกิจดิจิทัลต่อไป