ปรัชญาธุรกิจของปีเตอร์ ธีล

โดย...ยุทธศักดิ์ คณาสวัสดิ์ สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน

เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว บทความได้กล่าวถึง ปีเตอร์ ธีล ผู้บริหารเวนเจอร์แคปปิตอลแนวหน้าของโลก มีผลงานสนับสนุนสตาร์ทอัพมากมายให้เติบโตกลายเป็นยักษ์ใหญ่ของโลก เช่น เพย์พัล เฟซบุ๊ก เทสล่า สเปซเอ็กซ์ ฯลฯ

ในสัปดาห์นี้ จะกล่าวถึงปรัชญาธุรกิจของธีล ซึ่งมีหลายประการที่น่าสนใจ

ประการแรก ต้องไม่เห่อทำตามคนอื่น โดยยิ่งคนเห่อกันมาก เช่น Big Data, Cloud ฯลฯ จะต้องหลีกหนีให้ห่างไกล เนื่องจากจะแข่งขันสูงมาก ทำให้มีกำไรต่ำ

ประการที่สอง ต้องทำธุรกิจแบบผูกขาดเนื่องจากกำไรสูง แม้เรามองคำว่า “ผูกขาด” ในเชิงลบ แต่เขามองว่าธุรกิจผูกขาดแบบดีก็มี โดยเป็นการสร้างนวัตกรรม ทำให้เอาชนะคู่แข่งโดยสิ้นเชิง ไม่ได้ผูกขาดจากกลั่นแกล้งรายอื่นไม่ให้เข้ามาแข่งขันด้วย

อย่างไรก็ตาม จะต้องหลีกเลี่ยงภาพลักษณ์ทางลบ โดยธีลยกตัวอย่างกูเกิล ซึ่งแม้ครองตลาดค้นหาข้อมูลแทบทั้งหมด ทำให้มีกำไรมหาศาล แต่หลีกเลี่ยงภาพลักษณ์เชิงลบว่าไม่ได้ผูกขาดธุรกิจค้นหาข้อมูล โดยนำเสนอว่าตนเองอยู่ในธุรกิจเทคโนโลยี ซึ่งมีคู่แข่งจำนวนมาก เช่น ไมโครซอฟท์ แอปเปิ้ล ฯลฯ

ประการที่สาม เรามักจะมุ่งเจาะตลาดขนาดใหญ่ คิดว่าหากมีส่วนแบ่งเพียงแค่ 1-2% ก็เป็นเงินจำนวนมาก แต่เขาเห็นว่าเป็นแนวคิดที่ผิด เนื่องจากมักจะมีรายใหญ่ครองตลาดอยู่แล้ว ทำให้แข่งขันสูงและมีกำไรต่ำ ดังนั้น ควรเริ่มต้นจากตลาดขนาดเล็กเพื่อผูกขาดก่อน จากนั้นจึงค่อยขยายกิจการอย่างรวดเร็ว โดยยกตัวอย่างเฟซบุ๊ก ซึ่งเริ่มต้นจากผูกขาดตลาดนักศึกษามหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดที่มีจำนวนไม่กี่หมื่นคนก่อน จากนั้นจึงค่อยขยายธุรกิจไปสู่ตลาดขนาดใหญ่

ประการที่สี่ ไม่จำเป็นจะต้องทำธุรกิจรายแรกเสมอไป แต่จะต้องมีเทคโนโลยีหรือกลยุทธ์ล้ำหน้าคู่แข่ง เช่น กูเกิลแม้ไม่ใช่รายแรกที่ทำธุรกิจค้นหาข้อมูล แต่ผูกขาดตลาดอย่างรวดเร็ว เนื่องจาก Algorism ซึ่งประมวลข้อมูลเหนือกว่ารายอื่น หรือเฟซบุ๊กแม้ไม่ได้ทำธุรกิจโซเชียลเน็ตเวิร์กรายแรก แต่มีกลยุทธ์ทำให้ผู้ใช้บริการยินยอมเปิดเผยตัวตนที่แท้จริงออกมา ทำให้ได้รับความนิยมสูงมาก จึงผูกขาดตลาดนี้เช่นเดียวกัน

ประการที่ห้า ต้องหาช่องว่างทางธุรกิจ โดยเขามองว่าคนรุ่นใหม่เก่งมากในการหาช่องว่างทางธุรกิจในโลกของ “บิต” คือ ไอที ก่อให้เกิดนวัตกรรมมากมาย อย่างไรก็ตาม แทบไม่ก้าวเข้าไปในโลกของ “อะตอม” หรืออุตสาหกรรม ทั้งๆ  ที่มีช่องว่างทางธุรกิจอย่างมากมายเช่นกัน ทั้งนี้ แม้บริษัทในธุรกิจอุตสาหกรรมมีขนาดใหญ่ แต่ไม่น่ากลัวอย่างที่คิด เนื่องจากอ่อนแอ โดยในระยะที่ผ่านมาสร้างนวัตกรรมน้อยมาก

ธีลได้ยกย่อง อีลอน มัสค์ ว่าเป็นคนรุ่นใหม่เพียงไม่กี่คนที่ก้าวเข้าไปโลกอะตอม โดยพัฒนานวัตกรรมมากมาย เช่น รถยนต์ไฟฟ้าที่ดีเยี่ยมที่สุดในโลก ส่งผลให้โลกยานยนต์เกิดการปฏิวัติครั้งใหญ่ที่สุดในช่วง 100 ปีที่ผ่านมา และปัจจุบันอยู่ระหว่างการพัฒนาจรวดที่จะนำมาใช้ซ้ำได้ ซึ่งจะปฏิวัติครั้งใหญ่เช่นเดียวกันโดยลดต้นทุนการส่งจรวดได้มากถึง 70-80%