"วิรไท"ชี้ยุคข้อมูลดิจิทัลช่วยหนุนการทำนโยบายได้ตรงจุดมากขึ้น

ผู้ว่าธปท.ชี้ยุคข้อมูลดิจิทัลท้าทายผู้ดำเนินนโยบาย แต่สร้างประโยชน์ในการดำเนินนโยบาย 3 ด้าน ระบุการเปิดเผยข้อมูลต้องมีกติกาเหมาะสมป้องกันการละเมิด

เมื่อวันที่ 15 ก.ย. นายวิรไท สันติประภพ ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) กล่าวเปิดงานสัมมนาวิชาการประจำปี 2559 "มิติใหม่ของนโยบายเศรษฐกิจในยุคแห่งข้อมูล" ว่า นวัตกรรมทางเทคโนโลยีและการสื่อสารที่พัฒนาเป็นระบบดิจิทัล ได้สร้างกระแสข้อมูลในรูปแบบที่มนุษย์ไม่เคยเห็นมาก่อน เพราะในยุคใหม่นอกจากข้อมูลที่มหาศาลแล้ว ข้อมูลในมิติใหม่ยังมีความพิเศษในมิติของความเร็ว ความลึก ความกว้าง และหลากหลาย เพราะทุกก้าวบนโลกดิจิทัล ไม่ว่าการค้นหาข้อมูลบนอินเทอร์เน็ต ใช้จ่ายทางอิเล็กทรอนิกส์ ดูหนังออนไลน์ การใช้โซลเซียลมีเดีย การใช้โทรศัพท์มือถือ ฯลฯ ล้วนฝาก"รอยเท้าดิจิทัล" ทำให้บริษัททั่วโลกสนใจใช้ข้อมูลเหล่านี้มาสร้างนวัตกรรมและช่วงชิงโอกาสทางธุรกิจ เป็นที่มาของ

"ข้อมูลคือขุมทรัพย์ใหม่"ในโลกปัจจุบัน ซึ่งท่ามกลางข้อมูลรูปแบบใหม่และหลากหลายนี้โครงสร้างเศรษฐกิจและสังคมได้เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว จนส่งผลกระทบต่อ ความครบถ้วน และแม่นยำของข้อมูลสถิติ เช่น ตัวเลขผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (จีดีพี) ทำให้การวัดระดับกิจกรรมทางเศรษฐกิจมีความท้าทายมากขึ้น และจำเป็นต้องทบทวนปรับปรุงข้อมูลสถิติให้ทันต่อบริบททางเศรษฐกิจที่เปลี่ยนไป"นายวิรไทกล่าว

ทั้งนี้ ภายใต้ระบบเศรษฐกิจดิจิทัลในยุคแห่งการปฏิวัติข้อมูลนี้ ผู้ดำเนินนโยบายต้องเผชิญกับความท้าทายหลักอย่างน้อย 2 ประการ คือ 1.การปรับปรุงข้อมูลสถิติของภาครัฐให้ครบถ้วนทันสมัย สามารถรองรับโครงสร้างสังคมและเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและไม่หยุดนิ่ง 2.การใช้ประโยชน์จากข้อมูลที่มีอยู่เดิมและข้อมูลรูปแบบใหม่อย่างเต็มที่ เพื่อเพิ่มองค์ความรู้และความเข้าใจการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นรอบด้าน อันเป็นพื้นฐานสำคัญของการวางแผนแนวนโยบายให้ถูกต้องเหมาะสม ซึ่งการก้าวข้ามความท้าทายนี้งานวิจัยน่าจะเป็นกุญแจสำคัญในการย่อยและแปลข้อมูลให้เป็นองค์ความรู้ที่สามรถนำมาปรับใช้ได้

"ในแง่ของนโยบายเศรษฐกิจ ผมมองว่าการปฏิวัติข้อมูลจะช่วยเสริมการดำเนินนโยบายในอย่างน้อย 3 มิติ คือ (1) ช่วยให้เราเข้าใจโครงสร้างเศรษฐกิจและสังคมได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น ซึ่งจะช่วยให้การออกแบบมาตรการภาครัฐสามารถตอบโจทย์เศรษฐกิจและสังคมได้รอบด้าน ครบถ้วน และรวดเร็ว  (2) ความสามารถเจาะจงกลุ่มเป้าหมายได้ดีขึ้น จากความเข้าใจโครงสร้างในระดับจุลภาค ซึ่งจะเพิ่มประสิทธิภาพในการดำเนินนโยบายในภาคปฏิบัติและลดจุดรั่วไหล และ (3) การประเมินประสิทธิผลของนโยบายและมาตรการต่างๆ อย่างเป็นระบบ เป็นปัจจัยสำคัญที่จะช่วยปรับปรุงนโยบายให้ดียิ่งขึ้นอย่างต่อเนื่อง"นายวิรไทกล่าว

อย่างไรก็ดี การนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ต้องคำนึงถึงการเปิดเผยข้อมูลในระดับบุคคล  ซึ่งการเปิดเผยข้อมูลภาครัฐย่อมต้องมาพร้อมกับธรรมาภิบาลของการเก็บรักษาข้อมูลและการใช้ข้อมูลอย่างรัดกุมเหมาะสม เพื่อรักษาสิทธิส่วนบุคคลของประชาชน ต้องมีมาตรฐานการรักษาความลับและความปลอดภัยของข้อมูล มีการวางโครงสร้างการจัดเก็บข้อมูลเพื่อป้องกันการโยงข้อมูลกลับไปสู่บุคคลใดบุคคลหนึ่ง และต้องมีการบริหารจัดการที่เคร่งครัดภายใต้ข้อกฎหมายที่ชัดเจน  แต่ กฎ กติกา และหลักเกณฑ์ต่าง ๆ ต้องไม่ปิดกั้นโอกาสในการเข้าถึงฐานข้อมูลเพื่อนำมาวิเคราะห์วิจัยสร้างสรรค์องค์ความรู้และสร้างประโยชน์ให้แก่สังคมและเศรษฐกิจไทย