บังคับคดีชงยุติธรรม เปิดทางยึดทรัพย์ข้ามชาติ

โดย...ทีมข่าวการเงินโพสต์ทูเดย์

กรมบังคับคดีดำเนินการปรับปรุง พ.ร.บ.ล้มละลาย ที่รวมถึงการจัดทำร่างกรอบกฎหมายล้มละลายข้ามชาติเสร็จเรียบร้อยแล้ว และได้เสนอ พล.อ.ไพบูลย์ คุ้มฉายา รมว.ยุติธรรม เพื่อพิจารณาและเสนอที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) ต่อไป

ทั้งนี้ ก่อนหน้านี้กรมบังคับคดีได้มีการจัดตั้งคณะทำงานขึ้น 1 ชุด เพื่อดำเนินการปรับปรุง พ.ร.บ.ล้มละลายดังกล่าว โดยมีนักวิชาการด้านกฎหมายร่วมอยู่ด้วย เช่น เอื้อน ขุนแก้ว นักวิชาการผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายล้มละลาย กำชัย จงจักรพันธ์ อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เป็นต้น

น.ส.รื่นวดี สุวรรณมงคล อธิบดีกรมบังคับคดี เปิดเผยว่า ในส่วนของร่างกรอบกฎหมายล้มละลายข้ามชาตินั้น ได้มีการเพิ่มหมวด 9 การล้มละลายเกี่ยวกับต่างประเทศ จำนวน 33 มาตรา เสร็จเรียบร้อยแล้ว โดยเป็นร่างกรอบกฎหมายที่มีความเกี่ยวข้องกับความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทย และการจัดอันดับความยากง่ายในการดำเนินธุรกิจ ที่จัดทำโดยธนาคารโลก เพราะจะทำให้เจ้าหนี้ต่างประเทศสามารถติดตามทรัพย์สินของลูกหนี้ในไทยได้ตามมาตรฐานสากล

อย่างไรก็ตาม ร่างกฎหมายดังกล่าวไม่ได้เปิดทางให้เจ้าหนี้ต่างประเทศสามารถมายึดทรัพย์ลูกหนี้ในไทยได้โดยอัตโนมัติ เพราะยังต้องผ่านการพิจารณาของศาลล้มละลายของไทยด้วย โดยร่างกฎหมายกำหนดว่า เมื่อเจ้าหนี้ต่างประเทศยื่นคำร้องมาแล้ว ศาลล้มละลายมีอำนาจในการพิจารณาว่า จะรับคำร้องหรือไม่รับคำร้องของเจ้าหนี้ในต่างประเทศได้ และหากศาลล้มละลายของไทยรับคำร้องจากเจ้าหนี้ต่างประเทศแล้ว ก็จะมีการดำเนินการพิจารณาคดีตามกระบวนการของกฎหมายของประเทศไทย ซึ่งถือเป็นระบบการคุ้มครองอย่างหนึ่ง (เซฟตี้การ์ด) เพราะเจ้าหนี้จะไม่ได้อำนาจโดยอัตโนมัติที่จะยึดทรัพย์จากลูกหนี้ในประเทศอื่นโดยทันทีได้

ทั้งนี้ ปัจจุบัน พ.ร.บ.ล้มละลาย มาตรา 177 ระบุว่า การพิทักษ์ทรัพย์หรือการล้มละลายตามพระราชบัญญัตินี้มีผลเกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ตลอดและเฉพาะแต่ในราชอาณาจักร การพิทักษ์ทรัพย์หรือการล้มละลายตามกฎหมายของประเทศอื่น ไม่มีผลเกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ซึ่งอยู่ในราชอาณาจักร

นอกจากนี้ การร่างกรอบกฎหมายดังกล่าวยังจะมีผลให้เจ้าหนี้ในราชอาณาจักรไทย สามารถยื่นคำร้องในศาลล้มละลายในต่างประเทศ เพื่อขอยึดทรัพย์ลูกหนี้ที่อาศัยในประเทศนั้นๆ ได้ด้วย

ทั้งนี้ คณะทำงานที่จัดตั้งขึ้นการจัดทำร่างกรอบกฎหมายดังกล่าว กรมได้นำกฎหมายแม่แบบว่าด้วยกฎหมายล้มละลายที่จัดทำขึ้นโดยคณะกรรมาธิการสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายการค้าระหว่างประเทศ หรือ UNCITRAL (The United Nations Commission on International Trade Law) มาปรับใช้

สำหรับกฎหมายแม่แบบดังกล่าว UNCITRAL ได้ร่างไว้ตั้งแต่ปี 2540 และเปิดโอกาสให้ประเทศต่างๆ นำกฎหมายแม่แบบไปปรับใช้ได้ตามดุลพินิจของแต่ละประเทศ ซึ่งเวลานี้มีประเทศที่นำกฎหมายแม่แบบดังกล่าวมาบังคับใช้ในประเทศแล้ว เช่น ญี่ปุ่น ฟิลิปปินส์ เกาหลีใต้ รวมทั้งสิงคโปร์ ที่ได้แก้ไขกฎหมายและเตรียมประกาศใช้ในเร็วๆ นี้

อธิบดีกรมบังคับคดี ระบุว่า สาเหตุที่ต้องมีการร่างกฎหมายล้มละลายข้ามชาติขึ้น เนื่องจากปัจจุบันการค้าโลกมีการเชื่อมโยงกัน และไทยยังอยู่ในประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน หรือเออีซีด้วย โดยกรมได้มีการแก้ไขกฎหมายเพื่อรองรับการล้มละลายข้ามชาติโดยยึดผลประโยชน์ของประเทศเป็นหลัก และยังคงให้ศาลไทยยังมีอำนาจในการพิจารณาว่าจะรับหรือไม่รับคำร้อง ซึ่งถือเป็นกระบวนการคุ้มครอง

นอกจากประเด็นกรอบกฎหมายล้มละลายข้ามชาติแล้ว ยังได้มีการปรับปรุง พ.ร.บ.ล้มละลาย ในประเด็นอื่นๆ ด้วย เช่น การทำให้การฟื้นฟูกิจการทั่วไป หลักเกณฑ์ที่สอดรับกับการฟื้นฟูธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (เอสเอ็มอี) ที่เพิ่งปรับแก้ไปก่อนหน้านี้ คือกำหนดจุดนับของการทำคำร้องฟื้นฟูกิจการทั่วไป จะเปลี่ยนจากธุรกิจเกิดภาวะล้มละลาย เป็นธุรกิจมีหนี้สินล้นพ้นตัว เหมือนกรณีฟื้นฟูกิจการเอสเอ็มอี

ขณะเดียวกัน จะแก้กฎหมายล้มละลายให้มีความเชื่อมโยงกับกฎหมายหลักประกันทางธุรกิจ โดยจะระบุในกฎหมายล้มละลายให้ชัดเจนว่า เจ้าหนี้มีหลักประกันตามกฎหมายหลักประกันทางธุรกิจถือเป็นเจ้าหนี้ในกฎหมายล้มละลายด้วย

ทั้งหมดนี้ เพื่อให้กฎหมายล้มละลายของไทยมีความทันสมัย และเพิ่มประสิทธิภาพในการดำเนินธุรกิจมากขึ้น