เพิ่มมูลค่า ‘อัญมณี’ ด้วยเทคโนโลยีนิวเคลียร์

โดย...สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (สทน.)

ปัจจุบันอุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับไทย ถือเป็นอุตสาหกรรมที่ทำรายได้ให้ประเทศเป็นอันดับ 2 โดยใช้ฝีมือคนไทยร้อยเปอร์เซ็นต์ ดังนั้นการพัฒนาและการต่อยอดจึงเป็นสิ่งสำคัญเพื่อเพิ่มมูลค่าในการแข่งขันให้ทัดเทียมกับต่างประเทศ

สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (สทน.) ร่วมกับสมาคมค้าอัญมณีไทยและเครื่องประดับ ลงนามบันทึกความร่วมมือในการพัฒนาอุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับไทย ด้วยเทคโนโลยีนิวเคลียร์ เพื่อประสานความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน ในงานวิจัยค้นคว้าองค์ความรู้ใหม่ เพื่อให้เกิดเทคโนโลยีขึ้นในกลุ่มสาขาอุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับ เพื่อพัฒนาศักยภาพและเพิ่มความสามารถการแข่งขันในการส่งออกสินค้าอัญมณีและเครื่องประดับไทย การวิจัยเป็นโครงการต่อเนื่อง 3 ปี

พรเทพ นิศามณีพงษ์ ผู้อำนวยการ สทน. กล่าวว่า สทน.เป็นหน่วยงานของรัฐเพียงแห่งเดียวในประเทศไทยที่ให้บริการด้านการฉายรังสีอัญมณีอย่างครบวงจร ทั้งการฉายแกมมา อิเล็กตรอน หากในอนาคตเมื่อประเทศไทยมีเครื่องปฏิกรณ์ปรมาณูวิจัยเครื่องใหม่ จะสามารถฉายรังสีอัญมณีด้วยนิวตรอนได้ จึงลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านเครื่องมือที่ใช้ในการวัดรังสีอัญมณี เพื่อสร้างความมั่นใจว่าอัญมณีที่ผ่านการฉายรังสีจาก สทน.ได้รับการตรวจสอบว่าปลอดภัยอย่างแน่นอน

“ความร่วมมือครั้งนี้ สทน.คาดหวังว่าจะสามารถปรับปรุงคุณภาพสีของอัญมณีชนิดต่างๆ ให้ตรงกับความต้องการของตลาด ช่วยลดการสูญเสียเงินตราของประเทศที่ต้องส่งอัญมณีไปฉายรังสีต่างประเทศ และเพิ่มศักยภาพให้แก่ตลาดภายในประเทศอีกด้วย” พรเทพ กล่าว

วราวุธ ขจรฤทธิ์  รักษาการรองผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการ และผู้จัดการศูนย์ฉายรังสีอัญมณี สทน. กล่าวว่า ขณะนี้ความต้องการอัญมณีเพิ่มสูงขึ้น ขณะที่แหล่งวัตถุดิบและการผลิตกลับลดลง จึงมีการใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วย กระบวนการทางธรรมชาติให้มีความรวดเร็วมากขึ้น โดยการปรับปรุงสีของอัญมณีด้วยการใช้ความร้อนจากการฉายรังสี ซึ่งปัจจุบันศูนย์ฉายรังสีอัญมณี สทน. ประสบความสำเร็จในการฉายรังสีเครื่องเร่งอนุภาคอิเล็กตรอนบีม ทำให้พลอยจากสีใสเป็นโทแพซ (สีน้ำเงินเข้ม) ซึ่งสามารถเพิ่มมูลค่าของพลอยให้สูงถึง 5-30 เท่า

“กลุ่มลูกค้าปัจจุบันที่มาใช้บริการกับศูนย์ฉายรังสีอัญมณี พบว่ากลุ่มลูกค้า 90% เป็นกลุ่มลูกค้าภายในประเทศ และมีแนวโน้มในการฉายรังสีของกลุ่มลูกค้าเพิ่มขึ้นเฉลี่ยปีละ 10% แต่คาดว่าหลังจากนี้แนวโน้มความต้องการด้านการตลาดจะมากยิ่งขึ้น และต่อยอดบริการสู่ต่างประเทศมากขึ้น” วราวุธ กล่าว

สุทธิพงษ์ ดำรงค์สกุล นายกสมาคมผู้ค้าอัญมณีไทยและเครื่องประดับ เปิดเผยว่า สมาคมค้าอัญมณีฯ คาดหวังว่าความร่วมมือครั้งนี้จะเกิดองค์ความรู้ใหม่ เพื่อให้เกิดเทคโนโลยีขึ้นในกลุ่มอุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับ และเพื่อพัฒนาศักยภาพและเพิ่มความสามารถในการแข่งขันในการส่งออกสินค้าอัญมณีและเครื่องประดับไทย โดยสมาชิกสมาคมพร้อมสนับสนุนการทดลองเชิงปฏิบัติการ สนับสนุนการทำวิจัยในโรงงานและส่วนงานอื่นๆ รวมถึงการสร้างผลิตภัณฑ์ เชื่อว่าจะทำให้อุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับไทยเกิดการพัฒนา และมีศักยภาพในการแข่งขันกับตลาดโลกได้มากขึ้น