พิษเศรษฐกิจ ว่างงานโลกสูง

เมื่อเร็วๆ นี้ “ILO หรือองค์กรแรงงานนานาชาติ” ได้ออกรายงานสภาวะแรงงานโลกครึ่งปีแรก โดยเนื้อหาส่วนหนึ่งกล่าวถึงตัวเลขการว่างงานของโลกในปี 2559 มีแนวโน้มที่จะพุ่งถึงร้อยละ 13.1 เป็นตัวเลขการว่างงานสูงสุดในรอบหลายปี ที่น่าสนใจผู้ว่างงานส่วนใหญ่เป็นแรงงานหนุ่มสาวที่ออกจากระบบการศึกษาแต่กลับหางานไม่ได้ จากรายงานของ ILO ระบุถึงสาเหตุเป็นผลจากสภาวะเศรษฐกิจของประเทศต่างๆ อยู่ในสภาพชะลอตัวต่อเนื่องมาหลายปี

ตัวเลขการว่างงานนี้ถือเป็นประวัติการณ์ของโลก เพราะเศรษฐกิจของแต่ละภูมิภาคต่างสามัคคีกันชะลอตัวและหรือถดถอยกันทั่วหน้า กลุ่มประเทศที่อาการสาหัสเป็นประเทศที่ผลิตและส่งออกน้ำมันเป็นรายได้หลัก ซึ่งในอดีตล้วนเป็นประเทศมหาเศรษฐีเมื่อราคาน้ำมันตกฮวบฮาบทำให้รายได้และการลงทุนหายไปเกินครึ่ง ผลคือต้องเลิกจ้างแรงงานกลายเป็นปัญหาทั้งด้านสังคมและความมั่นคง

เช่น กลุ่มประเทศตะวันออกกลางตัวเลขว่างงานสูงถึงร้อยละ 12.5 ต้องลอยแพแรงงานต่างชาติขนาดไม่มีอาหารกิน หลายประเทศเกิดการจลาจล แม้แต่ประเทศบราซิลเจ้าภาพโอลิมปิกคนว่างงานเต็มถนนกลายเป็นปัญหาด้านความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน

อย่างไรก็ดี การว่างงานของไทยไม่ใช่ปัญหาของประเทศ เพราะมีการกระจายตัวของการจ้างงานอยู่ในทุกภาคส่วน ไม่ได้กระจุกตัวอยู่ในแต่ภาคอุตสาหกรรม ทำให้อัตราการว่างงานอยู่ในระดับต่ำของโลก (เป็นรองเพียงประเทศกัมพูชา) จำนวนคนว่างงานล่าสุดอยู่ที่ประมาณ 3.91 แสนล้านคน ในช่วง 3 เดือนมีแรงงานว่างงานถาวรเพิ่มขึ้นถึง 2 หมื่นกว่าคน ตัวเลขที่น่าสนใจพบว่าผู้ที่ว่างงานส่วนใหญ่เป็นแรงงานหนุ่มสาวที่จบใหม่ โดยเฉพาะระดับอุดมศึกษาคิดเป็นร้อยละ 33.26 ของแรงงานที่ว่างงานทั้งหมด

จากที่กล่าวถึงแม้สถานการณ์แรงงานของไทยอาจดีกว่าหลายประเทศ แต่เศรษฐกิจของไทยมีความเปราะบาง เพราะเศรษฐกิจพึ่งพาการค้าโลกในสัดส่วนที่สูงมาก โดยแนวโน้มการฟื้นตัวของเศรษฐกิจโลกคงไม่ได้เห็นในเร็วๆ นี้ เห็นได้จากการประชุมผู้ว่าการธนาคารกลางทั่วโลกเมื่อเดือนที่แล้ว ได้ออกแถลงการณ์เกี่ยวกับเศรษฐกิจโลกที่ลุกลามถึงขั้นเป็น “วิกฤตเศรษฐกิจโลก” โดยเรียกร้องให้ธนาคารกลางทั่วโลกต้องมีมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจต่อเนื่อง เพราะแนวโน้มเศรษฐกิจของยุโรป ญี่ปุ่น ประเทศส่งออกน้ำมัน แม้แต่จีนและสหรัฐยังอยู่ในสภาวะไม่แน่นอน

ขณะที่ประเทศไทย สภาพัฒน์ (สศช.) คาดการณ์ว่ามูลค่าการส่งออกปีนี้จะติดลบร้อยละ 1.9 การลงทุนของภาคเอกชนยังชะลอตัว อาจขยายตัวได้เพียงร้อยละ 1.5 และกำลังการผลิตของภาคอุตสาหกรรมอยู่ในระดับค่อนข้างต่ำ ทั้งหมดล้วนเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการว่างงานที่จะสูงขึ้น

อย่างไรก็ดี ผู้รับผิดชอบด้านแรงงาน รวมทั้งกลุ่มแรงงานซึ่งอยู่ในภาคส่วนที่มีความเสี่ยง คงต้องหันกลับมาบริหารความเสี่ยง อย่าหลงประเด็นว่าการว่างงานไทยต่ำแล้วจะไม่มีปัญหา ผมอยู่ในภาคเศรษฐกิจจริง รู้ว่าผู้ประกอบการที่สู้มาจนถึงตรงนี้ล้วน “อึด” เพียงแต่ว่าจะอึดอยู่ได้นานแค่ไหน แม้แต่เจ้าของธุรกิจเองยังตอบไม่ได้ ปัญหาเศรษฐกิจคงไม่ได้แก้ด้วยนโยบายสวยหรูแต่ไม่สะท้อนเศรษฐกิจจริง...นะครับ

(สนใจรายละเอียดเพิ่มเติมดูได้ทางเว็บไซต์ www.tanitsorat.com หรือ www.facebook.com/tanit.sorat)