เผชิญหน้า

โดย...ทัธภร ธนาวริทธิ์

ทำไมการแก้ปัญหาบางครั้งไม่ได้ทำให้ปัญหาจบลงจริง ประชุมกับไป ระดมสมองไป คิดหาวิธีการแก้ปัญร่วมกันแทบเป็นแทบตาย แต่สุดท้ายก็ไม่ได้แก้ปัญหา หรือทำไมปัญหาไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้า ทำไมปัญหาถึงถูกหมดเม็ดพอหัวหน้ามาพบปัญหากันทีก็ลุกลามใหญ่โตไปกันแล้ว

Mary Follet หนึ่งในผู้ที่ทำการศึกษาเรื่องความขัดแย้งและการแก้ปัญหากล่าวว่าวิธีการแก้ปัญหาความขัดแย้งทางสังคมมี 3 รูปแบบ ได้แก่ 1) Domination จากการบังคับการโน้มน้าว การเอาอย่างและการยอมจำนนโดยสมัครใจ ซึ่งก่อให้เกิดความเป็นปฏิปักษ์กันจากความพ่ายแพ้ ฝ่ายหนึ่งเข้าครอบงำอีกฝ่าย ซึ่งมีให้เห็นในบางองค์กรที่ผู้นำไม่ยอมฟังใคร เห็นตัวเองเป็นศูนย์กลางของจักรวาล

2) Compromise การประนีประนอมไม่ได้ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่มีคุณภาพ เป็นเพียงชั่วคราวและสุดท้ายก็ยังคงเรียกร้องให้มีการร่วมมือกันระหว่างกลุ่มเกิดขึ้น ใช้ได้ชั่วคราว เพราะทั้งสองฝ่ายได้และเสียประโยชน์ เป็นวิธีการที่คนไทยยกย่อง และองค์กรส่วนใหญ่เลือกใช้ในการแก้ปัญหา แต่ในวัฒนธรรมตะวันตกกลับไม่ค่อยเลือกใช้ เพราะเมื่อมีคนไม่เอาด้วยกับแนวคิดนั้นๆ ก็จะก่อให้เกิดความขัดแย้งตามมาอีกในอนาคต

3) Integration คือ วิธีการที่ Follet แนะนำเป็นการเผชิญหน้าระหว่างความต้องการที่แตกต่างกันเพื่อให้ความจริงในทุกด้านเกี่ยวกับสิ่งที่ต้องการ ซึ่งจะก่อให้เกิดการสังเคราะห์อย่างสร้างสรรค์จากการปฏิสัมพันธ์กันระหว่างผู้ที่มีความต้องการที่แตกต่าง การแข่งขันและการร่วมมือกันจะก่อให้เกิดแนวทางการแก้ปัญหาที่สร้างสรรค์สามารถทำได้ผ่านกระบวนการ Circular Response ซึ่งเป็นการปฏิสัมพันธ์อย่างต่อเนื่องแบบวงกลม คือในฐานะที่เป็นทั้งผู้ที่มีผลกระทบ และผู้ที่ได้รับผลกระทบจากสิ่งแวดล้อมในสังคม โดยมีการกระตุ้นให้เกิดการสื่อสารสองทาง คือการขอร้องให้เปิดเผย และแสดงออกให้เห็นถึงความสามารถหรือความเห็น เพื่อให้เกิดการปรับความต้องการที่แตกต่างกันอย่างสร้างสรรค์ ซึ่งจะทำให้ค้นพบ Plus Value เงื่อนไขที่ทำให้เกิดการ Integration ที่มีประสิทธิผลคือโอกาสในการรับรู้ถึงความแตกต่างที่มีที่ได้นำมาเปิดเผย

ในที่ประชุมเวลาจะขอความเป็นของแต่ละคนหลายครั้งไม่มีการตอบรับจากที่ประชุม ทำไมคนในที่ประชุมถึงไม่กล้าพูด ขี้เกียจพูด เพราะพูดไปเสนออะไรไปก็ไม่ยอมฟังอยู่ดี หรือไม่กล้าเสนอความเห็นเพราะพูดอะไรไปก็โดนด่า ถ้าเป็นแบบนี้ผู้นำการประชุมหรือหัวหน้าต้องพิจารณาตนเองแล้วว่าตัวเองเป็นสาเหตุหรือไม่ ถ้าใช่นั่นคือปัญหาที่ตัวเราที่ไม่ยอมเปิดใจรับฟัง เป็นคนที่ขัดขวางไม่ให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ ขาดการบูรณาการในองค์กร ดังนั้นถ้าเพียงเราแค่เปลี่ยนมุมมองเปลี่ยนความคิด เห็นคุณค่ากับการเปิดใจแสดงความคิดเห็นจะทำให้เราได้ประโยชน์จากการประชุมอีกมากมาย