ยุคเรืองรองของเศรษฐกิจดิจิทัล เครือข่ายอัจฉริยะเพื่อผู้บริโภค

โดย...ธชพล กาญจนกูล รองผู้อำนวยการธนาคารออมสินอาวุโส

สวัสดีครับแฟนกระปุกเศรษฐกิจทุกท่าน สำหรับสัปดาห์นี้ผมมีเรื่องที่น่าสนใจเกี่ยวกับความท้าทายของกระแสการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีซึ่งจะส่งผลกระทบต่อการดำรงอยู่ของโครงสร้างเศรษฐกิจ ธุรกิจ และวิถีชีวิตของเราในรูปแบบเดิมๆ จนมีผู้กล่าวในวงการว่า “ใครจะเป็นผู้อพยพทางดิจิทัลกลุ่มสุดท้าย” กระแสนี้ไม่ใช่เพิ่งเริ่มเกิด แต่มีนักคิดระดับโลกอย่าง “Don Tapscott” ได้ทำนายเมื่อ 20 ปีที่แล้ว ถึงผลกระทบจาก “เว็บ” และ “ผู้บริโภครุ่นเน็ต” ว่าจะมาเปลี่ยนแปลงด้านเศรษฐกิจ ธุรกิจ สังคม แทนยุคอุตสาหกรรมแบบดั้งเดิมได้อย่างไรและปัจจุบันข้อเท็จจริงก็กำลังทยอยเกิดขึ้นตามที่ “ดอน แทบสก็อตต์” ทำนายไว้อย่างน่าทึ่ง Don Tapscott ได้เคยทำนายไว้ถึงกระแสเทคโนโลยีใหม่ทั้ง Social Webs Mobile Webs Geospaciality Internet of things Cloud และ Big data ว่าจะส่งผลต่อการปฏิวัติเศรษฐกิจยุคใหม่มากถึง 12 มิติ และต้องการองค์กรในรูปแบบใหม่ที่เชื่อมโยงเป็นเครือข่ายด้วยเทคโนโลยี สำหรับรายละเอียดขอแนะนำให้ศึกษาเพิ่มเติมได้จากหนังสือ The Digital Economy ขณะที่ Blockchain Revolution ได้พูดถึงการกำหนดสกุลเงินดิจิทัล ที่กำลังปฏิวัติระบบเงินตราทั่วโลก

ช่วงเริ่มแรกของระบบทุนนิยมดั้งเดิม เครื่องจักรถือเป็นหัวใจสำคัญในการผลิตเพื่อให้เกิดการประหยัดจากขนาด (Mass Production) ขณะที่เศรษฐกิจยุคใหม่จะเป็นการผลิตตามความต้องการของผู้บริโภคเอง (Mass Customization) ซึ่งเป็นเรื่องยากแต่สามารถทำให้ง่ายด้วยเทคโนโลยีที่ล้ำสมัย ขณะที่ฝั่งของการให้บริการทางการเงินก็ถูก Fintech เข้ามาแชร์ส่วนแบ่งค่าธรรมเนียมแล้ว ไม่ว่าจะเป็นการให้บริการทางเงินครบวงจรในระบบนิเวศฯ e-Commerce ของอาลีบาบา ที่มีทุกธุรกรรมที่ธนาคารสามารถทำได้ โดยความเคลื่อนไหวล่าสุด Ant Financial Service ได้สร้างความร่วมมือกับ AXA ในการขายผลิตภัณฑ์ประกันผ่านช่องทาง e-Commerce ที่มีอยู่ทั่วโลก ซึ่งถือเป็นการปิดช่องโหว่ด้านความมั่นใจและเชื่อใจ ผลกระทบครั้งนี้ทำให้ทั้งตัวแทนและบริษัทประกันคู่แข่งต้องเร่งพัฒนาตัวเองมากขึ้น

ขณะที่วงการธนาคาร Virtual Bank อย่าง Number26 (N26) ซึ่งเป็นธนาคารบนมือถือ (Bank on Mobile) ที่ทันสมัยที่สุดในยุโรปสามารถให้บริการทางการเงินครบทุกประเภทที่ธนาคารมี ล่าสุดได้รับใบอนุญาตเต็มรูปแบบจากเยอรมนี สามารถให้บริการทางการเงินได้ทั่วทั้งยุโรป โดยไม่จำเป็นต้องมีสาขาเป็นของตัวเองเลย ซึ่งถือว่าเป็นคู่แข่งของธนาคารที่มีต้นทุนที่ต่ำมากที่สุดในขณะนี้ สามารถให้บริการฟรีค่าธรรมเนียมในหลายผลิตภัณฑ์ การใช้บริการด้วยความสะดวกสบายผ่าน Financial Platform บนมือถือ สร้างความมั่นใจด้วยเทคโนโลยี Blockchain ที่มีความปลอดภัยสูง ที่สามารถตอบสนอง Lifestyle ของ GEN net ได้เป็นอย่างดี

ตัวเลขที่น่าตกใจล่าสุดจาก World Economic Forum คาดการณ์ว่าภายในอีก 20 ปีข้างหน้า เทคโนโลยีจะทำให้ตำแหน่งงานในปัจจุบันลดลงถึง 72% หมายความว่าองค์กรที่ไม่สามารถปรับตัวได้ทันกับเทคโนโลยีก็จะล้มหายตายจากไป เพราะถูกปลาเร็ว กินปลาใหญ่ เพราะปลาเร็วเป็นทั้งบริษัทที่มีขนาดใหญ่และขนาดเล็กแต่มีความคล่องตัวสูง มีนวัตกรรมเชื่อมโยงกับผู้บริโภคด้วยเทคโนโลยีที่รวดเร็ว ที่สำคัญกฎหมายไม่สามารถเป็นกำแพงป้องกันคลื่นเทคโนโลยีนี้ได้ในระยะยาว

ดังนั้น ทั้งภาคเศรษฐกิจ องค์กรธุรกิจ แรงงานต้องเร่งปฏิรูปตัวเองเพื่อความอยู่รอด เพราะเศรษฐกิจดิจิทัลเป็นยุคเครือข่ายอัจฉริยะเพื่อผู้บริโภคที่ถูกควบคุมโดยผู้บริโภคมันจะเป็นทุกอย่างตามที่ผู้บริโภคอยากให้มันเป็น และมันจะทำทุกอย่างตามที่ผู้บริโภคบอกให้ทำ เพราะเพียงปลายนิ้วสัมผัสของลูกค้าจะเป็นได้ทั้งวิกฤตและโอกาสขององค์กรเลยทีเดียวครับ