รายงานความยั่งยืน

ปัจจุบันสมาชิกขององค์การสหประชาชาติทั้ง 195 ประเทศ บรรลุข้อตกลงร่วมกันเพื่อทำให้โลกมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นตามปฏิญญา “เปลี่ยนแปลงโลกของเรา : วาระ 2030 เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน” และ “ข้อตกลงปารีส” (Paris Agreement) ในการประชุม COP21 ที่จะควบคุมอุณหภูมิเฉลี่ยของโลกไม่ได้เพิ่มขึ้นเกิน 2 องศาเซลเซียส

โลกในปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงรวดเร็วและรุนแรงกว่าในอดีต ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะปัจจัยเรื่องราคาพลังงาน (น้ำมันดิบ) ที่ลดต่ำลงเรื่อยๆ ยังไม่มีทีท่าว่าจะปรับตัวสูงขึ้นเท่าเดิม ส่งผลให้พลังงานทางเลือกถูกลดความสำคัญลง เป็นเหตุให้อาจมีการชะลอความพยายามลดการเกิดก๊าซเรือนกระจกตาม “ข้อตกลงปารีส”

ทุกวันนี้องค์กรต่างๆ ที่ให้ความสำคัญต่อปัญหาภาวะโลกร้อน หรือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ มักจะแสดงออกซึ่ง “ความรับผิดชอบต่อสังคม” ด้วยนโยบาย CSR ในส่วนของสิ่งแวดล้อม

เดิมองค์กรธุรกิจอุตสาหกรรมมักแสดงว่ามี CSR ด้วยการคืนกำไรให้กับสังคมในรูปแบบของการบริจาคเพื่อสาธารณกุศล และการจัดกิจกรรมจิตอาสาเป็นหลัก ต่อมาได้มีการพัฒนาและผสมผสานเรื่อง CSR กับการตลาด โดยนำความรู้ด้านการตลาดมาช่วยสร้างประโยชน์ต่อธุรกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม หรือที่เรียกว่า “การตลาดเพื่อสังคม” เช่น การหักส่วนแบ่งจากการขายไปสนับสนุนการแก้ปัญหาทางสังคม

ต่อมานักวิชาการเสนอรูปแบบและความหมายของ CSR ที่เน้น “ความรับผิดชอบ” ที่มีต่อสังคม ซึ่งเกิดจากการดำเนินธุรกิจอุตสาหกรรมทั้งกระบวนการ ตั้งแต่การได้มาซึ่งวัตถุดิบ การผลิต การใช้ ไปจนถึงการทำลายทิ้ง CSR ขององค์กรต่างๆ จึงนำไปสู่ “การพัฒนาอย่างยั่งยืน” ที่ให้ความสำคัญกับการเติบโตอย่างสมดุลของเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม

รายงานของ “ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย” ได้รายงานว่าปัจจุบัน “CSR Asia” ซึ่งเป็นองค์กรที่ให้คำปรึกษา วิจัย และการให้บริการฝึกอบรมเกี่ยวกับการปฏิบัติทางธุรกิจอย่างยั่งยืนในเอเชีย ได้จัดอันดับความยั่งยืนของประเทศในภูมิภาคเอเชีย โดยใช้เกณฑ์ประเมิน 4 ด้านหลัก ได้แก่

1.ด้านทั่วไป (General) โดยการประเมินภาพรวมของการรายงานผลการปฏิบัติในมิติของเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ว่าองค์กรมีทิศทางนโยบาย หรือกลยุทธ์ด้านความยั่งยืนอย่างไร รวมถึงมีการปฏิบัติที่สอดคล้องกับมาตรฐานระดับโลกอย่างไรบ้าง

2.ด้านสิ่งแวดล้อม (Environment) โดยประเมินจากนโยบาย การวัดและการประเมินผล การวิเคราะห์ผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม การใช้พลังงาน การใช้น้ำ การปล่อยของเสียและก๊าซเรือนกระจก 3.ด้านสังคม (Social) โดยประเมินจากการเชื่อมโยงกับชุมชน คู่ค้า พนักงาน และลูกค้า

4.ด้านธรรมาภิบาล (Governance) โดยประเมินจากนโยบายด้านการกำกับดูแลกิจการ การรายงาน การควบคุมทางการเงิน คุณภาพและความเป็นอิสระของคณะกรรมการ รวมถึงคุณภาพของการตรวจสอบด้วย

เกณฑ์การประเมินดังกล่าวเป็นมูลเหตุให้องค์กรใหญ่ระดับสากลได้เปลี่ยน “รายงานประจำปี” ที่เคยทำกันมานาน เป็น “รายงานความยั่งยืน” เพื่อรายงานให้ผู้ถือหุ้น ผู้มีส่วนได้เสีย และสาธารณชนรับรู้

ทุกวันนี้มีองค์กรจำนวนไม่น้อยที่มีประสบการณ์และประสบความสำเร็จด้านการบริหารจัดการตามแนวทางการพัฒนาอย่างยั่งยืน ซึ่งสมควรแบ่งปันทักษะและองค์ความรู้ที่องค์กรสั่งสมมาขยายผล ครับผม!