กองทุนรวมต่างประเทศ...กับความเสี่ยงที่ควรรู้

....จารุพรรณ อินทรรุ่ง

การลงทุนในกองทุนรวมต่างประเทศ หรือ Foreign Investment Fund (FIF) จะเปิดทางให้เราได้มีโอกาสสร้างผลตอบแทนได้หลากหลายมากขึ้น แต่ในขณะเดียวกันก็มีความเสี่ยงเข้ามาเกี่ยวข้องเพิ่มมากขึ้นด้วยเช่นกัน โดยความเสี่ยงที่ว่าก็จะมีทั้งความเสี่ยงทั่วไปที่ FIF จะมีคล้ายๆ กันไม่ว่าจะไปลงทุนที่ประเทศไหน และความเสี่ยงเฉพาะของแต่ละกองที่ขึ้นอยู่กับทรัพย์สินที่ FIF ไปลงทุน และลักษณะการลงทุนเฉพาะตัวของแต่ละกอง ซึ่งก่อนลงทุนก็ต้องพิจารณาปัจจัยความเสี่ยงเหล่านี้ให้ดีก่อนเสมอนะคะ

มาทำความรู้จักกับความเสี่ยงทั่วไปของ FIF กันค่ะ

ความเสี่ยงของประเทศที่ไปลงทุน หรือ Country Risk เป็นความเสี่ยงที่เกี่ยวกับเศรษฐกิจ การเมืองและสังคม รวมไปถึงภาวะตลาดและอัตราดอกเบี้ยของประเทศที่ FIF ไปลงทุน โดยหากเกิดเหตุการณ์ผิดปกติขึ้นในประเทศนั้น ก็อาจมีผลกระทบต่อการลงทุนของ FIF ได้ รวมถึงบางประเทศยังอาจมีความเสี่ยงในเรื่องข้อจำกัดในการนำเงินลงทุนกลับประเทศ หรือ Repatriation Risk ที่อาจทำให้กองทุนรวมไม่สามารถนำเงินลงทุนและผลตอบแทนกลับประเทศได้ครบถ้วนตามที่คาดไว้ได้ค่ะ แต่ความเสี่ยงในเรื่องนี้เราจะมีผู้ช่วยซึ่งก็คือ ผู้จัดการกองทุนที่เป็นมืออาชีพที่จะเป็นผู้พิจารณาปัจจัยความเสี่ยงในเรื่องนี้ รวมทั้งคัดเลือกประเทศที่จะนำกองทุนรวม FIF เข้าไปลงทุน ตลอดจนหากลยุทธ์จัดการกับความเสี่ยงนี้โดยวิธีการต่างๆ เช่น ถ้าเป็นการลงทุนในหุ้น ก็อาจกระจายการลงทุนไปในหลายๆ ประเทศหรือหลายภูมิภาคเพื่อไม่ให้มีการกระจุกตัวของการลงทุนในประเทศใดหรือภูมิภาคใด เป็นต้นค่ะ อย่างไรก็ดี แม้ว่าจะมีมืออาชีพช่วยดูแลให้อยู่ แต่ผู้ลงทุนก็ควรติดตามข้อมูลข่าวสารของประเทศที่กองทุนรวมไปลงทุนบ้าง เผื่อเกิดเหตุการณ์ไม่ชอบมาพากล จะได้สามารถปรับแผนการลงทุนของตนเองให้สอดคล้องกับสถานการณ์ได้นั่นเองค่ะ

ความเสี่ยงด้านสภาพคล่องหรือ Liquidity Risk ซึ่งเกิดจากสินค้าที่กองทุนรวมไปลงทุนขาด สภาพคล่อง ทำให้ FIF อาจไม่สามารถซื้อขายสินค้านั้นได้ตามเวลาหรือราคาที่ต้องการ หากเราต้องการไถ่ถอนหน่วยลงทุนในช่วงดังกล่าว อาจส่งผลให้ผลตอบแทนที่จะได้คืนมาไม่เป็นไปตามที่คาดได้ อย่างไรก็ดี หากกองทุนรวมที่ท่านไปลงทุนเน้นการลงทุนในตราสารที่มีคุณภาพและเป็นที่ต้องการของผู้ลงทุน เช่น หุ้นที่มีปัจจัยพื้นฐานดี เป็นที่ต้องการในตลาด เป็นต้น ความเสี่ยงด้านนี้อาจลดน้อยลงได้

ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนหรือ Exchange Rate Risk ซึ่งเป็นความเสี่ยงสำคัญที่ทุกท่านไม่ควรมองข้าม เพราะในปัจจุบัน เป็นปัจจัยสำคัญที่บริษัทจัดการลงทุน (บลจ.) มักจะนำมาใช้กำหนดระดับความเสี่ยงโดยรวมของกองทุนรวม FIF ความเสี่ยงนี้เกิดขึ้นเนื่องจาก FIF นำเงินออกไปลงทุนในต่างประเทศ จึงเลี่ยงไม่ได้ที่จะได้รับผลกระทบจากการแปลงค่าเงินระหว่างสกุลเงินของสินค้าที่ FIF ไปลงทุนกับเงินบาท ตัวอย่างเช่น แม้ว่าบริษัทจัดการจะสามารถบริหารกองทุนรวมให้มีผลตอบแทนตามที่คาดหวังไว้ แต่หากขาดทุนในอัตราแลกเปลี่ยนในจำนวนที่สูงกว่าผลตอบแทน อาจทำให้เราขาดทุนจากการลงทุนใน FIF นั้นได้ค่ะ

แต่ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนนี้สามารถลดให้น้อยลงได้ด้วยการทำสัญญาซื้อขายล่วงหน้าเพื่อป้องกันความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนระหว่างเงินบาทกับเงินสกุลต่างประเทศ (Hedging) เพื่อช่วยลดปัญหาความผันผวนของค่าเงินที่จะมากระทบต่อผลตอบแทนของกองทุนรวม ซึ่งการทำ Hedging นี้ จะมีค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้น ดังนั้น บลจ.จึงอาจเลือกทำ Hedgingทั้งจำนวน หรือทำแค่เพียงบางส่วน/บางช่วงเวลาก็ได้ เช่น อาจเลือกทำเพียง 80% ของมูลค่าทรัพย์สินสุทธิ เป็นต้น หรือเลือกไม่ทำ Hedging ก็ได้ โดยจะต้องระบุเรื่องนี้ไว้อย่างชัดเจนในหนังสือชี้ชวนส่วนสรุปข้อมูลสำคัญรวมถึงเอกสารที่ใช้ประกอบการเสนอขายกองทุนรวมนั้นค่ะ

การทำ Hedging นี้ จะเป็นปัจจัยสำคัญที่กำหนดระดับความเสี่ยงโดยรวมของกองทุนรวม โดย FIF ที่ทำ Hedging ทั้งจำนวนหรือเกือบทั้งจำนวน จะมีความเสี่ยงอยู่ในระดับต่ำจนถึงสูงแตกต่างกันไป ในขณะที่ FIF ซึ่งทำ Hedging แค่เพียงบางส่วน/ บางช่วงเวลา หรือไม่มีการป้องกันความเสี่ยงเลย จะมีความเสี่ยงอยู่ในระดับสูงจนถึงสูงมาก โดยขึ้นอยู่กับสินค้าทางการเงินที่ FIF เลือกลงทุน

ยกตัวอย่าง เช่น FIF ที่ลงทุนในพันธบัตรรัฐบาลต่างประเทศและไม่มีนโยบายป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเอาไว้เลย จะถือว่าเป็นกองทุนรวมที่มีความเสี่ยงสูง ในทางกลับกัน FIF แบบเดิม แต่มีการป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนไว้ทั้งจำนวน จะถือว่าเป็นกองทุนรวมที่มีความเสี่ยงต่ำ

อีกตัวอย่างหนึ่งก็เช่น กองทุนรวม FIF ที่ลงทุนในหุ้นซึ่งก็ถือว่ามีความเสี่ยงค่อนข้างสูงอยู่แล้ว และไม่ได้ป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนเลย ก็จะถือว่าเป็นกองทุนรวมที่มีความเสี่ยงสูงมาก แต่หากมีการทำ Hedging ไว้ทั้งจำนวนจะถือว่าเป็นกองทุนรวมที่มีความเสี่ยงสูง เป็นต้น ก่อนลงทุนทุกครั้งผู้ลงทุน จึงควรอ่านหนังสือชี้ชวนให้รอบคอบ โดยมองหาข้อมูลการป้องกันความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนด้วยค่ะ

ความเสี่ยงของ FIF ยังไม่หมดเพียงเท่านี้นะคะ คราวหน้าดิฉันจะมาเล่าให้ฟังถึง ความเสี่ยงเฉพาะตัวของ FIF ที่มีนโยบายลงทุนในสินค้าที่หลากหลายและมีลักษณะการลงทุนที่แตกต่างกัน จึงมีความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องที่ผู้ลงทุนต้องพิจารณาเป็นกรณีๆ ไป จะมีอะไรบ้างนั้น อย่าลืมติดตามนะคะ สวัสดีค่ะ