ต้องสู้กันยาว

โครงการประชารัฐที่สร้างความร่วมมือระหว่างฝ่ายประชา คือ ประชาชน บริษัทเอกชน สถาบันการศึกษา และฝ่ายรัฐ คือ รัฐบาล กระทรวง องค์กรของรัฐ เพื่อร่วมกันช่วยพัฒนาประเทศไทยให้ออกนอกวังวนเดิม สู่การเป็นประเทศที่ทันสมัยและลดการเหลื่อมล้ำ

โดยเฉพาะวิสัยทัศน์ “ดิจิทัลไทยแลนด์ 2016” ที่ทุกภาคส่วนพร้อมใจลงทุนทั้งงบและทรัพยากรมนุษย์ เพื่อพัฒนาและใช้ระบบดิจิทัลหรืออินเทอร์เน็ต มาช่วยยกระดับอุตสาหกรรมและการเกษตรไทยให้มีประสิทธิภาพสูง ขายได้ราคาดี ซึ่งเป็นเรื่องที่รัฐมาถูกทาง และหากไม่รีบเร่งเดินเส้นทางนี้ มีโอกาสมากเหลือเกินที่ไทยจะเป็นผู้แพ้อย่างถาวรบนเวทีโลก

กระแสความเปลี่ยนแปลงนี้ กำลังเกิดขึ้นทั้งบริษัทขนาดยักษ์ใหญ่ จนถึงบริษัทขนาดย่อม นอกจากนี้ยังเร่งการเติบโตของบริษัทสตาร์ทอัพเพื่อเป็นนักรบเศรษฐกิจยุคใหม่ ที่มีนวัตกรรมเป็นจุดขาย แต่การแข่งขันเพื่อความอยู่รอดของประเทศเป็นเรื่องที่ต้องวางแผนยุทธศาสตร์กันยาวๆ การทุ่มกำลังวันนี้ดีเยี่ยม แต่ชัยชนะจะเกิดขึ้นและจะเกิดอย่างยั่งยืน ดูกันวันเดียวหรือปีเดียวคงไม่ได้ ต้องว่ากันเป็นสิบปีหรือหลายสิบปี

ช่วงนี้มีผู้ประกอบการติดต่อมายังมหาวิทยาลัยบ่อยมาก เพื่อขอนักศึกษาจบใหม่ด้านคอมพิวเตอร์ซึ่งผลิตออกมาเท่าไหร่ก็ยังไม่เพียงพอ สุดท้ายต่อให้มีเงินลงทุน มีตลาด แต่มาเจอปัญหาไม่มีคนทำ ไม่ว่าบริษัทใหญ่หรือจะเล็กก็ติดปัญหาคอขวดเดียวกัน

ปัจจุบันมีนักศึกษาเข้าเรียนในสาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไม่ถึง 40% โดยเฉพาะนักศึกษาในคณะวิทยาศาสตร์ลดน้อยลงทุกวันอย่างน่าตกใจ ขณะที่นักศึกษาสายสังคมเพิ่มมากขึ้น ยิ่งแย่ไปกว่านั้น บัณฑิตสายวิศวกรรมเรียนต่อปริญญาโทสายตรงน้อยมาก ที่เรียนต่อส่วนใหญ่ไปทางบริหารหรือทางการเงิน ยิ่งในระดับปริญญาเอกที่เน้นงานวิจัยทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี นักศึกษาให้ความสนใจน้อยลงมาก ทำให้บุคลากรของชาติอยู่ในภาคการวิจัยน้อยมากเมื่อเปรียบกับจำนวนประชากร

หากระบบการผลิตนักวิจัยและนักเทคโนโลยีล้มเหลวด้านจำนวน จะทำให้ความตั้งใจของประเทศที่จะมุ่งสู่ประเทศที่พัฒนาเทคโนโลยีได้เองต้องสะดุดทันที และยากที่จะยกระดับอุตสาหกรรมในระยะยาวได้

ดังนั้น ชัยชนะของประเทศไทยไม่ได้อยู่แต่เรื่องเงินลงทุนของภาครัฐและภาคเอกชน ด้านโครงสร้างพื้นฐานทางเทคโนโลยี หรือการปรับปรุงกฎหมาย เพื่อรองรับการเติบโตของธุรกิจใหม่ๆ เท่านั้น แต่กลับเป็นเรื่องการสร้างคนไม่ทัน แต่จะโทษมหาวิทยาลัยคงไม่ได้ เพราะมีมหาวิทยาลัยมากพอที่เปิดหลักสูตรด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แต่ปัญหาอยู่ที่ไม่มีคนเรียน จึงทำให้เป็นข้อจำกัดที่จะสู้คนอื่นไม่ได้ หากเราจะชนะอย่างยั่งยืนก็คงต้องวางแผนสู้กันยาวๆ คือต้องออกแบบกำลังคนของประเทศโดยเฉพาะทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

เกาหลี ไต้หวัน จีน และสิงคโปร์ เป็นตัวอย่างที่ดี คือ มีการจัดการเรียนการสอนเป็นรูปแบบโรงเรียนที่เน้นคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์จำนวนมาก ที่มีทั้งคุณภาพและจำนวน โดยพยายามดึงดูดนักเรียนให้เข้าเรียนมหาวิทยาลัยในสายวิทยาศาสตร์ และจ้างคนเรียนต่อสายงานวิจัยวิทยาศาสตร์ด้วยทุนเรียนฟรีและมีเงินเดือนสูง ดีกว่าไปทำงานกับเอกชน ทำให้มีคนเรียนต่อปริญญาโทจนถึงปริญญาเอกจำนวนมาก จบออกมาเป็นกำลังสำคัญให้รัฐและเอกชนในการพัฒนางานนวัตกรรมของชาติ

โครงการประชารัฐคงไม่ลืม ไม่ทอดทิ้ง เรื่องการร่วมลงทุนผลิตคน เพราะในเวทีที่ต้องต่อสู้กันยาวนาน คนคือปัจจัยที่สำคัญที่สุด