'มหาอวิชชาลัย'

โดย...กุลฉัตร ฉัตรกุล ณ อยุธยา

ช่วงนี้มีข่าวไม่สบายใจในวงการศึกษามาก โดยเฉพาะข่าวที่ไม่ควรเกิดขึ้นในวงการศึกษาไทย คือการโกงข้อสอบเข้าคณะแพทย์ กับข่าวอาจารย์ ดร.สถาบันแห่งหนึ่งยิงกันตาย ซึ่งสะท้อนความจริงของการศึกษาที่ท่านพุทธทาสภิกขุกล่าวไว้ว่า การศึกษาในปัจจุบันของคนทั้งโลกนี้เปรียบเสมือน “หมาหางด้วน” เปรียบได้กับ “ธรรมะ” ที่หายไปจากระบบการศึกษา โดยเรื่องมีอยู่ว่า “สุนัขตัวหนึ่งมันไปติด ‘กับดัก’ หางเลยขาดกลายเป็นหมาหางด้วน แล้วมันก็เที่ยวบอกหมาด้วยกันว่า หางด้วนดีกว่าเป็นแฟชั่นสมัยใหม่ เลยชักชวนให้ตัดหาง มีหมาหลายตัวเห็นด้วย แล้วก็ยอมตัดหางเป็นหมาหางด้วนเต็มไปหมด จนสุนัขตัวหนึ่งบอกว่าเป็นเรื่องหลอกลวง”

ท่านพุทธทาสจึงอุบายเปรียบเปรยการศึกษาเปรียบเสมือนหมาหางด้วนที่วงการศึกษาปูนบำเหน็จยศศักดิ์หลังการศึกษา โดยติดยศ ติดตำแหน่งเพื่อให้สถานภาพทางสังคมเป็นที่ยอมรับ เลียนแบบกันทั่วโลก แต่การจะหาบุคคลที่รักษาไว้ในจริยธรรมขั้นสูงจนฝากฝังสังคมได้ กลับยากเย็นมากขึ้น กลายเป็นสังคมที่เตี้ยอุ้มค่อมกันทั้งหมด

ประเทศใหญ่ๆ ที่มีอำนาจจัดการศึกษา พอมาถึงยุควัตถุนิยมเจริญ ได้ดึงจิตใจของคนไปหลงใหลในทางวัตถุเสียหมด ชาติที่พ่ายแพ้อำนาจวัตถุ เขี่ยธรรมะหรือศาสนาออกไปจากระบบการศึกษานี้เราเรียกว่า “กับดัก” คือ วัตถุนิยมงับเอาหางหมาตัวนั้นขาดไปแล้วเป็นหมาหางด้วน ชาติที่จัดการศึกษาอย่างหมาหางด้วนก็ชักชวนชาติอื่นๆ ให้จัดการศึกษาอย่างหมาหางด้วน ชาติอื่นๆ ที่หลงใหลในอำนาจวัตถุนิยมจนการศึกษาทั้งโลกกลายเป็นระบบหมาหางด้วนทั้งนั้น ไม่เอาธรรมะหรือศาสนามาฝากไว้กับระบบการศึกษาอีกต่อไป รู้จักกันแต่หนังสือที่ทำให้ฉลาดและอาชีพที่หาเงินได้สุดเหวี่ยง หลงรสอร่อยในวัตถุ เรียนจบมีปริญญายาวเป็นหาง แต่ไม่มีความเป็นสุภาพบุรุษ เป็นโลกที่ไม่มีศีลธรรม มีอาชญากรรมเต็มไปทุกหัวระแหง

การศึกษาของเรากำลังล้มละลายทางจริยธรรมแล้วหรือ?? เหมือนที่สมเด็จพระพุทธเจ้าหลวงล้นเกล้าในหลวงรัชกาลที่ 5 ตรัสว่า “คนเรายิ่งมีความรู้สูงยิ่งโกงกันมากขึ้น” ควรจะให้การศึกษากับจริยธรรมเป็นสิ่งที่คู่กันไว้จึงได้บรรจุการศึกษาไว้ใน “กระทรวงธรรมการ” แต่เมื่อเวลาผ่านไปราชการไทยก็ลอกเลียนแบบอย่างฝรั่ง นำเอาศาสนาออกจากระบบการศึกษาไปเป็นกรมเล็กๆ นับว่าเป็นวิกฤตทางจริยธรรม จนท่าน ว.วชิรเมธี เรียกชื่อเป็น “มหาอวิชชาลัย” ดังนั้นในห้วงเวลาคับขันจึงต้องหันมาเอาใจใส่ปลูกฝังธรรมะให้อยู่ในจิตใจเป็นการต่อหางให้สุนัข อย่าต้องให้การศึกษาไทยต้องกลายเป็น “หมาหางด้วน” อีกเลย