Digital Economy and Banking in a Digitized World

โดย...อิสระ วงศ์รุ่ง

เมื่อต้นเดือน เม.ย. 2559 ที่ผ่านมา ผมได้มีโอกาสเดินทางไปประชุมประจำปี 2016 ของสมาชิกสถาบันการเงินของธนาคารออมสินโลก (WSBI: World Savings and Retail Banking Institute) ซึ่งเป็นการประชุมระดับภูมิภาคเอเชีย โดยมีธนาคารเพื่อการพัฒนาแห่งเอเชีย หรือ ADBI เป็นเจ้าภาพ ณ กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น ร่วมกับคณะผู้บริหารธนาคารออมสินและผู้บริหารจากหลายหน่วยงานของประเทศไทย ทั้งภาครัฐและเอกชน

ทั้งนี้ หัวข้อหลักของการเข้าร่วมประชุมครั้งนี้ มี 2 วัตถุประสงค์ด้วยกัน กล่าวคือ 1.การเข้ารับฟังเกี่ยวกับ Banking in a Digitized World และการนำเสนอข้อมูล Digital Economy ในส่วนแผนงาน National E-Payment ของประเทศ และ 2.การแสดงความพร้อมในฐานะที่ธนาคารออมสินจะเป็นเจ้าภาพจัดการประชุม WSBI Annual Meetings 2016 ณ กรุงเทพมหานคร ในช่วงวันที่ 29 มิ.ย.-1 ก.ค. 2559 ที่จะถึงนี้

สำหรับการรับฟังเกี่ยวกับ Banking in a Digitized World ประเด็นที่น่าสนใจจากที่ประชุมก็คือ การเข้ามาของเทคโนโลยี ที่เรียกว่า Digital Disruption โดยเฉพาะในแวดวงการเงินการธนาคาร ซึ่งที่ประชุมได้มีการกล่าวถึง Fintech, Block Chains และ Distributed Ledger Technologies ซึ่งกำลังส่งผลกระทบและทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในแวดวงการเงินการธนาคารโดยเฉพาะภูมิภาคเอเชีย เพราะมีนวัตกรรมใหม่ๆ เข้าสู่ตลาดเป็นจำนวนพอสมควร ทำให้เกิดการแข่งขันจากคู่แข่งที่ไม่ใช่สถาบันการเงินแบบดั้งเดิมอีกต่อไป (ตามที่ผมได้เคยเขียนไว้ในคอลัมน์เดือนก่อนๆ)

แนวโน้มการแข่งขันนี้ ทำให้สถาบันการเงินต่างๆ โดยเฉพาะธนาคารต้องเร่งการปรับตัวอย่างรวดเร็วและหาโอกาสในการพัฒนาหรือหานวัตกรรมธุรกิจรูปแบบใหม่ๆ เช่น การเปิด Mobile Money Operator, การวางแผนด้าน E-Commerce, และการมีส่วนร่วมในธุรกิจ Fintech Start Ups ดังที่ธนาคารในประเทศไทยบางแห่ง ได้เริ่มดำเนินการไปแล้ว เป็นต้น ซึ่งจะช่วยให้ธนาคารยังคงรักษาบทบาทของตนเองในระบบการเงินและสามารถรับมือการแข่งขันจากคู่แข่งภายนอกได้

เพราะจะเห็นได้ว่า ตัวดิจิทัลได้ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในหลายอุตสาหกรรมมาแล้ว อาทิ บริการแท็กซี่ (UBER) บริการที่พัก (AirBNB) ธุรกิจค้าปลีก (Alibaba) เป็นต้น และตัวดิจิทัลเอง ได้ส่งผลให้บริการทางการเงินเอง มีอัตราการเติบโตอย่างรวดเร็ว ตัวอย่างเช่น PayPal ที่อาจจะส่งผลกระทบต่อการมีบทบาทของธนาคารในระบบการเงิน ธนาคารจึงมีความจำเป็นต้องปรับตัวเองให้เป็น Digital Banking โดยมีเทคโนโลยีที่เข้ามาช่วยในการตอบสนองต่อความต้องการของลูกค้าและการมีส่วนร่วมของลูกค้า (Customer Experience) ปรับกระบวนการทำธุรกิจให้มีความทันสมัยและให้บริการได้รวดเร็ว มีการนำข้อมูลลูกค้ามาวิเคราะห์และใช้ในการตัดสินใจมากขึ้น (Marketing 3.0) และการนำเทคโนโลยีมาพัฒนาผลิตภัณฑ์บริการประเภทใหม่

นอกจากนี้ ในที่ประชุมมีการยกตัวอย่างของ Digital Disruption ของแต่ละประเทศขึ้นมาเป็นกรณีศึกษา สำหรับกรณีประเทศไทย ได้มีการนำเสนอ Landscape ของระบบ Payment ในประเทศไทย พฤติกรรมการใช้ E-Payment ของคนไทย และแผนงานการพัฒนา Digital Economy ด้าน National E-Payment ของประเทศไทย ให้ที่ประชุมทราบ

สำหรับอีกวัตถุประสงค์ดังที่ได้กล่าวมาตอนต้น ธนาคารออมสินได้รับคัดเลือกให้เป็นเจ้าภาพจัดการประชุม WSBI Annual Meetings 2016 ณ กรุงเทพมหานคร ในช่วงวันที่ 29 มิ.ย.-1 ก.ค. 2559 โดยจะมีตัวแทนธนาคารออมสินจากประเทศต่างๆ กว่า 110 แห่งจาก 80 ประเทศ ที่จะมาเข้าร่วมประชุมในหัวข้อ “Banking in the 21st Century” ซึ่งทางธนาคารออมสินได้มีการเตรียมความพร้อมในการเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมดังกล่าว โดยคาดหมายผู้เข้าร่วมประชุมกว่า 1,000 คน

จึงเป็นอีกหนึ่งโอกาสอันดี ที่จะช่วยประชาสัมพันธ์ประเทศไทย วัฒนธรรมไทย และแผนงานเศรษฐกิจยุคดิจิทัล ให้นานาประเทศได้รับรู้ถึงความก้าวหน้าในด้านต่างๆ เพื่อให้เป็นที่ประจักษ์ว่า ณ วันนี้ ประเทศไทย พร้อมที่จะก้าวสู่สังคมยุคดิจิทัล แต่ยังรักษาไว้ด้วยขนบธรรมเนียมและวัฒนธรรมอันดีของประเทศไทย ที่ผสมผสานกันได้อย่างลงตัว โอกาสนี้จึงขอเชิญชวนท่านผู้อ่านและพี่น้องประชาชนร่วมกันเป็นเจ้าภาพสำหรับการจัดประชุม WSBI Annual Meetings 2016 ร่วมกันครับ