เริ่มต้นประกอบธุรกิจ

คอลัมน์นี้ต้องการจะนำเสนอกฎหมาย กฎระเบียบ ที่เกี่ยวข้องกับการประกอบธุรกิจการค้า ซึ่งผู้ประกอบธุรกิจการค้าควรรู้ ในวันนี้จะนำเสนอกฎหมายที่ผู้เริ่มต้นธุรกิจควรต้องรู้

เมื่อกล่าวถึงการเริ่มต้นประกอบธุรกิจ หลายท่านอาจนึกถึงคำว่า Start Up ที่รัฐบาลพยายามส่งเสริมอยู่ในขณะนี้ ซึ่งเป็นคำที่มีความหมายหลากหลาย แต่การเริ่มต้นประกอบธุรกิจที่กล่าวถึงในวันนี้ เป็นกรณีที่บุคคลธรรมดาประสงค์จะประกอบธุรกิจเป็นของตนเอง เพราะเมื่อเริ่มต้นประกอบธุรกิจจะมีกฎหมายฉบับแรกที่ต้องข้องเกี่ยว นั่นคือ พ.ร.บ.ทะเบียนพาณิชย์ พ.ศ. 2499 ซึ่งมีเจตนารมณ์เพื่อให้ทราบสถิติและหลักฐานการประกอบพาณิชยกิจที่ถูกต้องเชื่อถือได้

หลักการคือให้ผู้ประกอบพาณิชยกิจจะต้องมาจดทะเบียน โดยกำหนดรายการธุรกิจไว้ที่ประกาศกระทรวงพาณิชย์ เรื่องให้ผู้ประกอบพาณิชยกิจ ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ (ฉบับที่ 11) พ.ศ. 2553 แบ่งธุรกิจที่ต้องจดทะเบียนเป็นสองกลุ่ม คือ กลุ่มแรก เป็นพาณิชยกิจทั่วไปที่ผู้ประกอบกิจการต้องจดทะเบียนพาณิชย์ เว้นแต่ผู้ประกอบกิจการที่เป็นห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน ห้างหุ้นส่วนจำกัด บริษัทจำกัด บริษัทมหาชน จำกัด ที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายไทย ได้รับการยกเว้นไม่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ ได้แก่ 1.การทำโรงสีข้าว และการทำโรงเลื่อยที่ใช้เครื่องจักร

2.การขายสินค้าไม่ว่าอย่างใดๆ อย่างเดียว หรือหลายอย่างก็ตาม คิดรวมทั้งสิ้นในวันหนึ่งวันใดขายได้เป็นเงินตั้งแต่ 20 บาทขึ้นไป หรือมีสินค้าดังกล่าวไว้เพื่อขายมีค่ารวมทั้งสิ้นเป็นเงินตั้งแต่ 500 บาทขึ้นไป 3.การเป็นนายหน้าหรือตัวแทนค้าต่างๆ ซึ่งทำการเกี่ยวกับสินค้าไม่ว่าอย่างใดๆ อย่างเดียวหรือหลายอย่างก็ตาม และสินค้านั้นมีค่ารวมทั้งสิ้นในวันหนึ่งวันใดเป็นเงินตั้งแต่ 20 บาทขึ้นไป

4.การประกอบหัตถกรรมหรือการอุตสาหกรรมไม่ว่าอย่างใดๆ อย่างเดียว หรือหลายอย่างก็ตาม และขายสินค้าที่ผลิตได้มีค่ารวมทั้งสิ้นในวันหนึ่งวันใดเป็นเงินตั้งแต่ 20 บาทขึ้นไป หรือในวันหนึ่งวันใดมีสินค้าที่ผลิตได้มีค่ารวมทั้งสิ้นเป็นเงินตั้งแต่ 500 บาทขึ้นไป 5.การขนส่งทางทะเล การขนส่งโดยเรือกลไฟ หรือเรือยนต์ประจำทาง การขนส่งโดยรถไฟ การขนส่งโดยรถราง การขนส่งโดยรถยนต์ประจำทาง การขายทอดตลาด การรับซื้อขายที่ดิน การให้กู้ยืมเงิน การรับแลกเปลี่ยนหรือซื้อขายเงินตราต่างประเทศ การซื้อหรือขายตั๋วเงิน การธนาคาร การโพยก๊วน การทำโรงรับจำนำ และการทำโรงแรม

กลุ่มที่สองเป็นพาณิชยกิจประเภทที่ทางราชการมีจุดประสงค์ต้องการกำกับดูแลเป็นกรณีพิเศษ ผู้ประกอบพาณิชยกิจ กลุ่มนี้ไม่ว่าเป็นใครก็ต้องไปจดทะเบียนพาณิชย์ ได้แก่ 1.การขาย หรือให้เช่า แผ่นซีดี แถบบันทึก วีดิทัศน์ แผ่นวีดิทัศน์ ดีวีดี หรือแผ่นวีดิทัศน์ระบบดิจิทัล เฉพาะที่เกี่ยวกับการบันเทิง 2.การขายอัญมณี หรือเครื่องประดับซึ่งประดับด้วยอัญมณี 3.การซื้อขายสินค้าหรือบริการ โดยวิธีการใช้สื่ออิเล็กทรอนิกส์ผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต 4.การบริการอินเทอร์เน็ต 5.การให้เช่าพื้นที่ของเครื่องคอมพิวเตอร์แม่ข่าย

6.การบริการเป็นตลาดกลางในการซื้อขายสินค้าหรือบริการ โดยวิธีใช้สื่ออิเล็กทรอนิกส์ผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต 7.การผลิต รับจ้างผลิต แผ่นซีดี แถบบันทึก วีดิทัศน์ แผ่นวีดิทัศน์ ดีวีดี หรือแผ่นวีดิทัศน์ระบบดิจิทัล เฉพาะที่เกี่ยวกับการบันเทิง 8.การให้บริการเครื่องคอมพิวเตอร์เพื่อใช้อินเทอร์เน็ต 9.การให้บริการฟังเพลง และร้องเพลงโดยคาราโอเกะ 10.การให้บริการเครื่องเล่มเกม 11.การให้บริการตู้เพลง 12.โรงงานแปรสภาพ แกะสลัก และการทำหัตถกรรมจากงาช้าง การค้าปลีก การค้าส่งงาช้าง และผลิตภัณฑ์จากงาช้าง

จากรายการพาณิชยกิจที่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ดังกล่าวอาจกล่าวได้ว่าผู้เริ่มประกอบธุรกิจหนีไม่พ้นที่จะต้องจดทะเบียนพาณิชย์ เว้นแต่เป็นธุรกิจบริการที่ไม่มีการขายสินค้า หรือไม่ใช้สื่อทางอิเล็กทรอนิกส์ ส่วนจะจดทะเบียนพาณิชย์ที่ไหน อย่างไร ไว้ว่ากันตอนต่อไป