จับตาหลังเปิดเทอม

ทําไปทำมาเดือน พ.ค. กลายเป็นเดือนโหดร้ายประจำปีไปเสียแล้ว ร้อนก็ร้อนสุดๆ ร้อนเหมือนไฟจะไหม้ผิวหนัง แล้งก็แล้งสุดๆ แล้งจนแม่น้ำหลายสายแห้งสนิทติดดินอย่างที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน พืชไร่ผลิตผลทางการเกษตรเกือบทั้งหมดพังพินาศ เงินทองติดขัด หนี้สินครัวเรือนงอกงาม แถมยังเจอมหกรรมวันเปิดเทอมซ้ำเข้าไปอีก

ยิ่งอ่านเจอผลสำรวจของมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ที่ระบุว่าปีนี้คาดว่าบรรดาค่าใช้จ่ายเปิดเทอมทั้งระบบน่าจะมีสูงถึง 49,145 ล้านบาท แต่มีผู้ปกครองเพียงร้อยละ 48.7 เท่านั้นที่มีเงินพอจะจ่ายค่าเทอมและค่าใช้จ่ายต่างๆ ของลูก ซึ่งเงินนั้นจะมาจากเงินเดือน โบนัส เงินเก็บ และรายได้อื่นๆ แต่พบว่ายังมีผู้ปกครองอีกร้อยละ 51.3 ไม่มีเงินพอที่จะใช้จ่ายเปิดเทอม ต้องจำนำทรัพย์สิน กู้เงินนอกระบบ หรือยืมเงินญาติพี่น้อง บางส่วนต้องรูดปรื๊ดเบิกเงินสดล่วงหน้าจากบัตรเครดิต เมื่อเทียบกับผลสำรวจที่ผ่านมาพบว่าปีก่อนผู้ปกครองกลุ่มที่มีเงินเพียงพอยังมีมากถึงร้อยละ 63.9 ส่วนกลุ่มที่มีเงินไม่พอจ่ายก็น้อยกว่ามากเพียงแค่ร้อยละ 36.1 เท่านั้น

จุดที่น่าห่วงมากๆ อยู่ตรงที่กลุ่มผู้ปกครองจำนวนมากกว่าครึ่ง ซึ่งมีเงินไม่พอจ่าย พวกเขาจะแก้ปัญหาเฉพาะหน้าไหวหรือไม่ ถ้าแก้ไม่ได้จะหาทางออกยังไง วันก่อนข่าวเรื่องยอดหนี้เสียของธุรกิจบัตรเครดิตทั้งระบบเพิ่มขึ้นถึงร้อย 22.75 เมื่อเทียบกับช่วงเดือนเดียวกันของปีก่อน ก็แปลว่าหลายคนเจอทางตันหมดทางจ่ายหนี้บัตรเครดิตจริงๆ ส่วนหนี้นอกระบบไม่ต้องพูดถึง มันคือแหล่งสุดท้ายของคนจนแม้จะรู้ว่าต้องเจอดอกเบี้ยมหาโหดก็ตาม

ตรงนี้ต่างหากที่น่าห่วง คนไม่เคยเป็นหนี้ปีนี้อาจต้องก่อหนี้ คนที่มีหนี้อยู่แล้วก็จำเป็นต้องสร้างหนี้เพิ่มเพื่ออนาคตของลูกหลาน โดยหวังว่าหลังผ่านเดือนหฤโหดไปแล้ว จะก้มหน้าหารายได้ใช้หนี้ทั้งต้นและดอกต่อไป

แต่สถานการณ์ปีนี้ไม่ง่ายเหมือนปีก่อนๆ เกษตรกรที่หวังจะขายผลผลิตพืชไร่ปศุสัตว์ซึ่งลงทุนไว้จะไม่มีผลผลิตเพียงพอนำไปขายใช้หนี้ได้หมด พ่อค้าแม่ขายไม่เหลือกำไรไปจ่ายหนี้ได้ เพราะกำลังซื้ออ่อนล้ามาก เอสเอ็มอีทำได้แค่หมุนเงินประคองกิจการไม่ให้ล้มเท่านั้น ฉะนั้นหนี้ที่ก่อไว้ทั้งในและนอกระบบในช่วงแค่เปิดเทอมจึงมีโอกาสสูงมากที่จะกลายเป็นหนี้เสีย กระทบโดยตรงทั้งภาคครัวเรือนและภาพรวมเศรษฐกิจอย่างน่ากลัว ตัวเลขค่าใช้จ่ายเปิดเทอมหลายหมื่นล้านที่ผู้ปกครองไม่มีรายได้เพียงพอนั้น เป็นตัวเลขที่หน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องไม่ควรชะล่าใจและควรเตรียมการวางแผนรับมือไว้แต่เนิ่นๆ